Hantawirus ýokaşýarmy, nädip ýokaşýar? Hantawirusymyzyň bardygyny nädip bilýäris?

Soňky günlerde ýene-de öňe çykan Hantawirus hakda iň köp gözlenen mowzuklar ýokaşmagyň we alamatlaryň ýollarydyr. Esasanam aýyplamalar sosial ulgamlarda ýaýradylandan soň raýatlar "Hantawirus adamdan adama ýokaşyp bilermi?", "Onuň alamatlary nädip ýüze çykýar?" Diýip soradylar. we "Hantawirusyň bardygyny nädip bilýäris?" Soraglaryna jogap gözläp başlady. Hünärmenleriň ünsüni özüne çekýän alamatlar we ýokaşma töwekgelçiligi bilen baglanyşykly jikme-jiklikler bilesigelijilik meselesini dowam etdirýär. Jikme-jiklikler habarlarda yzarlanýar Hantawirus, Hantaviridae maşgalasyna degişli we esasan gemrijiler tarapyndan ýokaşýan wirus ýokançlarynyň toparydyr. Dünýäde dürli hantawiruslaryň ýüze çykarylandygyna garamazdan, olaryň diňe belli bir böleginiň adamlarda kesel döredýändigi mälimdir. Wiruslar köplenç gemrijilerde ep-esli kesel döretmezden uzak wagtlap ýaşap bilerler. Hünärmenleriň pikiriçe, hantawiruslar iki dürli çynlakaý şert döredip biler: "Börek sindromly gemorragiki gyzzyrma" (HFRS) we "Hantawirus kardiopulmoner sindromy (HCPS)" Hantawirus ýokançlyklary, esasan, peşew, zaýa we ýokaşan gemrijileriň tüýküligi bilen ýokaşýar. Wirusyň howa arkaly bölejiklerini demlemek, esasanam ammarlarda, ammarlarda, ammarlarda we howasy gowy şemalladylýan ýapyk ýerlerde hapalanmak howpuny ýokarlandyryp biler. Gemrijileriň dişlemegi arkaly seýrek duş gelse-de mümkindigi aýdylýar Hünärmenler adamdan adama ýokaşmagyň juda seýrek bolýandygyny belleseler-de, bu ýagdaýyň diňe Günorta Amerikada görülýän Andes wirusynyň görnüşinde çäkli derejede habar berilendigini aýdýarlar. Closeakyn we uzak aragatnaşygyň geçiş howpuny ýokarlandyryp biljekdigi aýdylýar Hantawirus alamatlary wirusyň görnüşine baglylykda üýtgäp biler. Hünärmenleriň pikiriçe, alamatlar adatça täsir edenden 1-8 hepde soň ýüze çykýar. Gyzzyrma, kelle agyry, myşsa agyrylary, gowşaklyk, ýürek bulanma, gusmak we garyn agyrylary iň köp ýaýran şikaýatlaryň biridir HCPS diýlip atlandyrylýan kardiopulmoner sindromda keseliň ösmegi bilen demiň gysmagy, üsgülewük we öýkenlerde suwuklygyň toplanmagy bolup biler. HFRS diýilýän böwrek sindromynda böwrek ýetmezçiligi, pes gan basyşy, gan akma we çynlakaý gan aýlanyş problemalary görünýär. Hünärmenler käbir hadysalaryň ölüme sebäp bolup biljekdigini bellediler Hantawirus ýokançlygy üçin tassyklanan wirusa garşy bejergi ýa-da anyk öňüni alyş sanjymy ýok. Goldaw bejergisi bejerginiň esasyny düzýär. Dem alyş, böwrek we gan aýlanyş ulgamynyň kynçylyklaryna ýakyndan gözegçilik edilmelidigi aýdylýar. Reanimasiýa goldawynyň, esasanam agyr ýagdaýlarda möhüm ähmiýete eýedigi aýdylýar Hünärmenleriň pikiriçe, irki diagnozyň ähmiýeti ulu bolsa-da, keseliň dümew, COVID-19 ýa-da wirusly pnewmoniýa ýaly ýokançlyklar bilen bulaşyp biljekdigi aýdylýar. Şol sebäpli gemrijiler bilen gatnaşygy bolan adamlara simptomlar ýüze çykanda derrew saglyk edaralaryna ýüz tutmak maslahat berilýär Gemrijileriň dykyz ýerlerinde ýaşaýan ýa-da işleýän adamlar töwekgelçilik toparyndadyr. Oba hojalygy, tokaý hojalygy we oba ýerleri bilen meşgullanýan adamlaryň, şeýle hem endemiki ýerlere düşelge gurup, syýahat edýänleriň seresap bolmalydygy aýdylýar. Hünärmenler gorag çäreleriniň, esasanam gemrijiler bilen aragatnaşyk saklamak mümkinçiligi bolan şertlerde ähmiýetini nygtaýarlar Gantawirusdan goramagyň iň täsirli usulynyň gemrijiler we zyňyndylar we peşew ýaly galyndylary bilen gatnaşygy azaltmakdygy aýdylýar. Öýleri we iş ýerlerini arassa saklamak, iýmitleri howpsuz saklamak we gemrijiler üçin açyk ýerleri ýapmak maslahat berilýär Mundan başga-da, hünärmenler gemrijileriň zapaslaryny gury süpürmeli däldigini we arassalanmazdan ozal ýüzleri nemlendirmek hapalanmak howpuny azaldyp biljekdigini aýdýarlar. Iýmitiň goralmalydygy we dynç alyş we syýahat wagtynda ýaşaýyş ýerleriniň gemrijilerden uzaklaşdyrylmalydygy aýdylýar Hantawirus ýokançlygyna garşy kesgitlenen gorag sanjymy ýok. Keseliň bejergisinde näsagyň möhüm wezipelerini goldamak uly ähmiýete eýe. Hünärmenler HCPS-ni ösdürýän hassalarda irki reanimasiýa goldawynyň we kislorod bejergisiniň möhüm rol oýnaýandygyny aýdýarlar Gemodializiň HFRS ösen ýagdaýlarynda ömri halas edip biljekdigi aýdylýar. Käbir gözleglerde Ribawirin ýaly wirusa garşy dermanlaryň täsiri barlanylsa-da, bu ugurda takyk ylmy netijeleriň ýokdugy habar berildi