"Halk köpçüligine habar berilmeli we gyzgyn telefon liniýasy döredilmeli"

Kipr türk lukmançylyk birleşigi (KTTB) Saglygy goraýyş ministrligini Ebola epidemiýasy sebäpli milli hereket meýilnamasyny taýýarlamaga, ähli amallary degişli edaralar bilen ýazmaça görnüşde paýlaşmaga we saglygy goraýyş işgärlerine habar bermäge çagyrdy Bileleşik tarapyndan berlen beýanatda Kipriň demirgazygynda Ebola keseliniň ýüze çykan ýurtlaryndan bilim, iş ýa-da başga sebäplere görä adamlaryň gelýändigi we keseliň ölüm derejesiniň ýokary bolmagy sebäpli mümkin bolan hadysalary ir ýüze çykarmak we degişli dolandyryş üçin taýynlyk görülmelidigi aýdyldy Beýanatda Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň maý aýynda Kongo Demokratik Respublikasynda we Uganda-da görlen Ebola epidemiýasy sebäpli "Halkara aladanyň jemgyýetçilik saglygy adatdan daşary ýagdaý" yglan edilendigi ýatladyldy Beýanatda epidemiýanyň seýrek duş gelýän Ebola wirusynyň Bundibugyo görnüşi sebäpli ýüze çykandygy we Ebolanyň ýokaşan adamlaryň gany we beden suwuklyklary bilen göni aragatnaşyk arkaly ýokaşýan çynlakaý wirus keselidigi mälim edildi; Giňden ulanylýan bu görnüş üçin tassyklanan sanjym ýa-da bejerginiň ýokdugy mälim edildi Edilmeli çäreler düşündirilmeli " Beýanatda ýokanç keseller geňeşiniň beýanynda ilatyň saglygyny goramak üçin anyk taýýarlyk we seresaplylyk meýilnamasynyň ýokdugy öňe sürüldi we Ebola barlygynda Ebola keselinden haýsy alamatlara we töwekgelçilik faktorlaryna şübhelenmelidigi barada jemgyýetçilik we saglygy goraýyş işgärlerine habar berilmeýändigi aýdylýar Beýanatda ýurda giriş nokatlarynda ulanyljak barlag, habarnamalar we ýol görkezijileriniň aýan edilmeýändigi, mümkin bolan ýagdaýlaryň we aragatnaşyklaryň nirede bahalandyryljakdygy, izolirlenjekdigi, gözegçilik ediljekdigi ýa-da bejeriljekdigi, saglygy goraýyş işgärleri tarapyndan ulanyljak gorag enjamlary, nusga alma we hassalary dolandyrmak boýunça okuw we taýýarlyk meýilnamalarynyň aýan edilmeýändigi mälim edildi KTTB-iň teklipleri ... "Halk köpçüligine habar berilmeli we gyzgyn telefon liniýasy döredilmeli" Bileleşigiň tekliplerini öz içine alýan beýannamada ýazmaça, wizual we sanly habar beriş serişdeleri arkaly halka dürli dillerde habar bermek we Saglygy goraýyş ministrligi tarapyndan maslahat beriş liniýasyny döretmek teklibi paýlaşyldy. Esasanam soňky 21 günde epidemiýa sezewar bolan gyzzyrma keseliniň saglygy goraýyş bölümlerine barmazdan ozal gyzgyn telefona jaň etmelidigi bellendi Beýannamada pudagara utgaşdyrylmaga ünsi çekdi we uniwersitetler, immigrasiýa gullugy, awiakompaniýalar we degişli edaralar bilen borçlary we jogapkärçiligi kesgitlemek üçin ýygnaklary guramak arkaly utgaşdyrmak barada haýyş edildi "Töwekgelçiligi bahalandyrmak giriş nokatlarynda geçirilmeli" Beýanatda giriş nokatlarynda töwekgelçiligi bahalandyrmaga çagyryldy we Ebola barada maglumat materiallaryny türk, iňlis, arap we fransuz dillerinde ýaýratmak we töwekgelçilikli sebitlerden gelýänlere saglyk hyzmatlaryna nädip girip boljakdygyny düşündirmek teklip edildi. Şeýle hem beýannamada töwekgelçilikli ýurtlardan gelýän, emma aragatnaşyk taryhy bolmadyk talyplaryň uniwersitetleriň üsti bilen 21 günläp gyzzyrma gözegçilik edilmegi talap edildi we bu adamlaryň öňünden kesgitlenen maglumat merkezine howpsuz eltilmelidigi aýdyldy Aeroportlarda we beýleki giriş nokatlarynda saglyk gözegçiligini güýçlendirmegiň möhümdigine ünsi çekip, termiki kameralaryň kömekçi gurallar hökmünde garalmagyny isledi, ýöne esasan syýahat taryhyna, töwekgelçiligi bahalandyrmaga we simptomlary derňemäge esaslanýan ulgam döredilmelidir Izolýasiýa ugurlary kesgitlenmeli we saglygy goraýyş işgärleri taýýarlanmaly " Şeýle hem beýannamada hassahanalarda we zerur bolsa uniwersitet şäherçelerinde bolup biläýjek ýagdaýlara baha bermek üçin degişli izolýasiýa otaglarynyň öňünden kesgitlenmegi talap edildi. Bileleşigiň beýanynda Ebola keseliniň ýüze çykmagyna baha bermek we yzarlamak üçin jogapkär lukmançylyk toparlarynyň öňünden kesgitlenmelidigi, bu toparlara yzygiderli tälim berilmelidigi we gyssagly kömek, tiz kömek we saglygy goraýyş işgärleri üçin gullukda okuw meýilnamalarynyň gurnalmalydygy aýdyldy