Hakan Karahasan: 2026-njy ýyl: 20 ýyldan gowrak dowam eden geçişler ... Soň näme?

Hakan Karahasan Şu günler, 2026-njy ýylyň aprelinde Kipr meselesi boýunça tükeniksiz gepleşikler adaty kynçylyklar bilen dowam edýär. 2025-nji ýylyň oktýabr aýynda Tufan Erhürmanyň saýlanmagy bilen öwüsýän umyt şemallary ýene bir gezek gowşady we ýerine çuňňur seresaplylyk duýgusy berildi diýsek ýalňyş bolmaz. Saýlaw kampaniýasy wagtynda Kipr üçin esasan federal göz öňüne getiren Erhürman, işe girişeninden soň diňe bir "ýumşady" däl, eýsem gepleşik prosesinde prosedura möhüm ähmiýet berýändigini hem-de dürli platformalarda Nikos Kristodulide hödürlän dört makalasynyň gepleşik geçirip bolmajakdygyny aýtdy. Aslynda, Antalýada ýakynda geçirilen Diplomatik forumda aýdanlary, saýlaw döwründe federal tarapdar çözgütleriň käbir toparlarynda dürli jedeller döretdi. Şeýlelik bilen, saýlaw döwründe çepleriň arasynda gülläp ösen umytlar, edil birnäçe gezek bolşy ýaly, pese gaçmagyny dowam etdirýär we olaryň ýerine umytsyzlyk diýip kesgitleýän psihologiki ýagdaýymyz gelýär Erhürmanyň saýlanmagyny, esasanam Krans-Montana we Ersin Tataryň "syýasy garaýşyny" göz öňünde tutsak, Kipr diýlip atlandyrylýan mesele boýunça jemgyýetiň ep-esli böleginde düýpli üýtgeşmelere garaşylsa-da, häzirki ýagdaýa seredeniňde, ulanylýan gepleşikleriň garaşylýanlara laýyk gelmeýändigini öňe sürmek mümkin. Mysal üçin, çep tarapdaky käbir şahsyýetler tankytlaryny Erhürmana gönükdirip başlady, belki Erhürmanyň saýlaw kampaniýasyndaky aýdanlaryny, esasanam öz içine alyjylyga ünsi Ersin Tataryň çemeleşmesi bilen deňeşdirip başlady. Elbetde, ýakyn ýa-da uzak geljegiň näme getirjekdigini bilemzok. Esasanam biziň ýaşaýan geografiýamyzdaky näbellilikler bu ýagdaýy hasam çylşyrymlaşdyrýar. Weöne bilýän bir zadymyz bar: Gynansagam Kipr meselesi bizi hiç haçan lapykeç etmeýär. Başga sözler bilen aýdylanda, bu çözgüt hakykatdanam iki tarap tarapyndan-da makul bilinmeýär, belki-de çözgüt üçin islendik çynlakaý ädim möhüm töwekgelçilikleri döredýär - iň esasysy bar bolan gurluşy üýtgetmek töwekgelçiligi. Muňa derek, laýyk gelýän “syýasatlar” ileri tutulýar: beýleki tarapy negatiw şekillendirmek üçin belli bir ritoriki strategiýalara daýanýan, jemgyýetiň uly gatlaklary tarapyndan aňsatlyk bilen kabul edilýän we elli ýyldan gowrak wagt bäri haýsydyr bir görnüşde döredilen bir strukturanyň (ýa-da gurluşyň ýoklugy) - syýasatçylaryň pikiriçe, “diňleýjilere oýnaýan” syýasatlar Iki ýolbaşçy hem umumy geljegiň hatyrasyna status-kvo garşy töwekgelçilik etmek däl-de, bar bolan çarçuwada kem-kemden üýtgetmek pikiri bilen gündelik durmuşy dowam etdirmegi ýüregine düwen ýaly. Jemgyýeti "biynjalyk etmezlik" üçin diňe ownuk, ýüzleý düzgünler hakda gürleşýärler we meseläniň düýp manysy bilen baglanyşykly meseleleri ara alyp maslahatlaşmakdan saklanýarlar. Häzirki Kipre seredeniňde, töwekgelçilik etmegi, kesgitlenen gymmatlyklary we endikleri sorag etmegi we sosial bähbitler üçin karar bermegi talap edýän ýolbaşçylar häzirki döwürde kän bir meşhur däl ýaly. Munuň geljekde üýtgejekdigi ýa-da ýokdugy entek belli däl. Muňa garamazdan, Kipr meselesiniň indi çözülmeli hakyky mesele hökmünde kabul edilmän, gündelik syýasatyň adaty elementine öwrülendigi düşnüklidir. Bu nukdaýnazardan seredilende, meseläniň çözüljekdigi ýa-da edilmejekdigi indi syýasy ýolbaşçylar ýa-da bar bolan gurluşlar üçin düýpli alada däl. Munuň tersine, barha ähmiýetsiz we adaty bolansoň, diňe gürleşmek üçin gürleşilýän mowzuga öwrülmek töwekgelçiligini döredýär Geçişiň 23-nji ýylynda Kiprde köp zat üýtgedi. Kipr öz döwrüniň Kipri ​​däl. Theöne şol bir wagtyň özünde, öz döwründen düýpgöter tapawutly bolmadyk durmuş, ozal başga bir ýerde aýdyşym ýaly, geň adatylyk görnüşinde barlygyny dowam etdirýär. Jemgyýeti emele getirýän, geljegiň Kiprini nädip görýäris? Jemgyýete ýolbaşçylyk etmeli diýilýänlerden näme talap edýäris?