Gürjüstanly alym: Orta koridor we energiýa hyzmatdaşlygy sebitiň geljegini kesgitleýän esasy faktorlar

Azerbaýjanyň, Türkiýäniň we Gürjüstanyň daşary işler ministrleriniň Stambulda geçirilen 10-njy üç taraplaýyn duşuşygy diňe bir diplomatik waka hökmünde garalmaz. Bu format köpden bäri teswirnamanyň çäginden çykyp, Günorta Kawkazda emele gelen täze sebit arhitekturasynyň möhüm syýasy platformalarynyň birine öwrüldi Gürjüstanyň syýasy alymy Gela Vasadze bu pikirleri AZERTAC-a beren beýanatynda aýtdy Onuň sözlerine görä, Azerbaýjan, Türkiýe we Gürjüstanyň arasyndaky hyzmatdaşlyk sebitdäki söweşden soň ýüze çykan täze hakykatlaryň fonunda, güýçleriň deňagramlylygynyň üýtgemeginde we öňki howpsuzlyk mehanizmleriniň täsiriniň gowşamagynda aýratyn ähmiýete eýe "Stambul ýygnagynda esasy üns üç möhüm ugura gönükdirildi. Ilki bilen sebitleýin howpsuzlyk we konfliktden soňky gün tertibi ara alnyp maslahatlaşyldy. Azerbaýjan üçin esasy meseleleriň biri daşary ýurt araçylarynyň däl-de, sebitiň ýurtlarynyň hakyky bähbitlerine esaslanýan sebit durnuklylygyny döretmekdir. Türkiýe bu prosesde esasy tranzit we syýasy hyzmatdaş. sebitdäki durnuklylyk haýsy ýörelgelere we kime esaslanýar "-diýdi. syýasy alym nygtady G.Wasadze ikinji esasy temanyň Orta Koridoryň ösüş perspektiwalarydygyny aýtdy. Häzirki wagtda Orta koridor diňe Hytaý bilen Europeewropanyň arasynda Hazar deňziniň, Günorta Kawkazyň we Türkiýäniň arasyndaky ulag ýoly däl. Şol bir wagtyň özünde, bu koridor geosyýasy nukdaýnazardan Demirgazyk ugurlaryna alternatiwa hökmünde çykyş edýär. Rus-ukraina söweşi Demirgazyk ýolunyň ähmiýetini düýpli azaltdy. Şeýle şertlerde Azerbaýjan, Jorjiýa we Türkiýe geografiki pozisiýalaryny möhüm syýasy we ykdysady artykmaçlyga öwürmäge mümkinçilik alýarlar. Bu mümkinçilikden doly peýdalanmak üçin diňe syýasy beýanatlar ýeterlik däl. Orta koridoryň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak üçin infrastruktura taslamalaryny utgaşdyrmak, gümrük amallaryny ýönekeýleşdirmek, port we demir ýol ulgamlaryny döwrebaplaşdyrmak, şeýle hem energiýa taslamalarynda utgaşdyrmagy güýçlendirmek möhümdir "Üçünji esasy ugur energiýa hyzmatdaşlygy bilen baglanyşyklydy. Häzirki wagtda Baku energiýa çeşmelerini esasy üpjün edijilerden biri, Türkiýe möhüm energiýa merkezi we uly bazar, Gürjüstan bolsa möhüm tranzit halkasy. Baku-Tbilisi-Jeýhan nebit geçirijisi, Günorta Gaz Koridory we Baku-Tbilisi-Kars taslamalary bu üç ýurduň hyzmatdaşlygynyň näderejede möhümdigini subut etdi. ugurlar we Europeewropa energiýa eksportynyň giňelmegi "Üç taraplaýyn formatyň geljegi gaty giň. Bu hyzmatdaşlyk mehanizmi diňe üç ýurduň arasynda utgaşdyryjy platforma bolup bilmez. Täze sebit ulgamynyň özenine öwrülmek mümkinçiligi bar "-diýdi Stambul ýygnagynyň esasy ähmiýetiniň sebitiň geljekdäki ösüş traýektoriýasy bilen baglanyşyklydygyna ynanýar. Duşuşygyň ähmiýeti diňe bir geçirmekde däl. Esasy mesele, Azerbaýjan, Türkiýe we Gürjüstan Günorta Kawkazy daşary ýurt güýçleriniň bäsdeşlik meýdançasyndan garaşsyz transport, energiýa we syýasy merkeze öwrüp bilermi. Bu format pragmatiki we yzygiderli işleýän bolsa, sebitiň durnuklylygynyň we ösüşiniň esasy sütünlerinden birine öwrülip biler 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir