Gökhan ALTINER Wrazan: Türk goşunynyň güýjüni barlamak…

Düýn Prezident Tufan Erhürmanyň metbugat ýygnagyna gatnaşdym. Adatça, şu gün bu mowzuk hakda ýazmak hakda pikir etdim, ýöne duşenbe gününe çenli goýmagy makul bildim, sebäbi bu ýygnak bilen baglanyşykly bolsa-da, başga bir möhüm gün tertibimiz bar Gresiýanyň lideri Nikos Hristodulidis ýaňy-ýakynda Kipriň günortasyny arsenala öwürmek isleýän syýasatçy hökmünde çykyş edip başlady. Kepillik şertnamalaryna ters gelýän fransuzlar bilen Powers şertnamasyna gol çekdi. Beýleki tarapdan, Ysraýylyň premýer-ministri Netanýahu bilen öz halkyny, hatda Kipr greklerini biynjalyk edýän gatnaşykda boldy. Bularyň hemmesi bolup geçýän mahaly, iň düşnükli we iň berk jogap Türkiýanyň prezidenti, jenap Erdogandan geldi. Prezident Erdogan "sizi ýenjeris" diýen netijä geldi we Gresiýanyň administrasiýasyna berk duýduryş berdi 1974-nji ýylda Türkiye bilen 2026-njy ýylda Türkiye arasynda ägirt uly tapawudyň bardygyny hemmämiz bilýäris. Türkiye döwleti bilen Türk goşunynyň "Men özüm" diýýän köp ýurtlara garşy çykyp biljek harby güýji we ykdysady infrastrukturasy bar. Häzirki wagtda ne Fransiýa, ne-de Ysraýyl Türkiye garşy göreşmek üçin ne harby güýji, ne-de harby batyrlygy bolan ýurtlar. Muny öňünden aýdaýyn, bu milletçilik makalasy däl we men demagogik däl. Biz hakykaty aýdýarys Gresiýanyň administrasiýasy Türkiýäniň harby güýjünden gorkýandygy sebäpli, hemişe kömek soraýar we Fransiýa, Ysraýyl we Amerika bilen "bizi gora" görnüşinde şertnama baglaşýar. Biderek. Hudaý saklasyn, beýle bolmaz, ýöne bir gün uruş jaňlary ýaňlansa, hiç bir ýurt türk goşuny bilen söweşmäge het edip bilmez. Grekler ýeke galarlar, ýeke bolmasalar-da, hiç bir goşunyň türk goşunyna garşy mümkinçiligi ýok Bu diňe bir ýaragyň artykmaçlygy barada däl. Söweşmekden gorkýan goşunyň üstünlik gazanmak mümkinçiligini ölümden gorkmaýan goşun bilen deňeşdirip bolmaýar. Şonuň üçin Kipr Gresiýasynyň lideri özüne gelmeli Bir tarapdan, geliň, 5 + 1 sammiti geçireris we şol bir wagtyň özünde howpsuzlyk we harby şertnamalara gol çekersiňiz diýersiňiz. Bu nähili bolar? Bu barada duşenbe güni ýazaryn, ýöne prezidentiň metbugat ýygnagyny gaty peýdaly hasaplamadym diýip öňünden aýdasym gelýär. Jenap Prezident ilkinji günden bäri öňegidişligiň bardygyny aýtsa-da, Kipr meselesinde öňegidişligiň ýokdugyny hemmämiz bilýäris. Garaz, sahnanyň aňyrsynda prezident Erhürmanyň bilmeýän käbir möhüm wakalary bar bolsa, dogry aýdýar Simplyönekeý söz bilen aýdylanda; Prezidentiň deslapky şertler diýip biljek dört usulyýet hökmünde düşündiren zady Kipriň grek administrasiýasy tarapyndan kabul edilmeýär. Kabul edilen hem bolsa, biz muny bilemzok, ötünç soraýaryn 😊 ýöne prezidentiň şertleriniň kabul edilmeýändigini hemmämiz bilýäris. 5 + 1 sammiti geçirilse-de, haýsy ösüşiň gazanyljakdygy başga mesele. Her niçigem bolsa, duşenbe güni bu barada has jikme-jik gürleşeris Sözümiň ahyrynda, meniň diýjek bolýan zadym, Kipr Gresiýasynyň administrasiýasynyň öz halkynyň howpsuzlygyna howp salýan her bir ýurt bilen harby şertnama baglaşmagy düýbünden rasional däl. Bu akylly däl. Hiç kim türk goşunynyň edermenligini we güýjüni barlamaly däl, günüň ahyrynda oturarlar. Kiprli türkler hökmünde biz Kipr grekleri bilen asuda we asuda ýaşamak isleýäris Hristodulidis muny islemeýän bolsa, şeýle dowam etsin. Günorta Kipr üçin gowy günler ýok; Goý, muňa gowy düşünsinler Bu geografiýa döwletleriň we goşunlaryň gonamçylygydyr. Kimdir biri bahany tölemek islese, geliň!