Fransiýanyň ermeni syýasatynyň sahnasynyň aňyrsynda: Makronyň ereerewanda adaty bolmadyk hereketi - ANALIZ

Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makronyň ereerewanda iberen habarlary sebitdäki geosyýasy deňagramlylyk, Ermenistanyň daşary syýasatda tutýan orny we Günbataryň Günorta Kawkaza bolan garaýşy baradaky pikirleri güýçlendirdi. Makronyň Ermenistanyň geçmişde Russiýanyň täsiri astyndadygy we 2020-nji ýyldaky söweş döwri baradaky sözleri sebit döwletleriniň gatnaşyklary we sebitdäki beýik güýçleriň bäsdeşligi nukdaýnazaryndan ünsi çekýär. Bu çykyş, Ermenistanyň uzak ýyllap dürli güýç merkezleriniň täsiri astynda syýasaty alyp barmak bilen baglanyşykly çemeleşmeleri gün tertibine getirdi Halkara gatnaşyklary seljeriş merkeziniň (IRA) başlygy syýasatçy Matin Mammadliniň pikirine görä, Makronyň ereerewanda aýdan sözleri Azerbaýjanyň ençeme ýyl bäri aýdýan hakykatlaryny gytaklaýyn tassyklaýar "APA" -a beren beýanatynda Azerbaýjanyň köp ýyl bäri resmi derejede-de, resmi däl derejede-de Ermenistanyň garaşsyz döwlet, garaşsyz aktýor hökmünde özüni alyp barmaýandygyny, tersine, daşary ýurtlaryň we daşary ýurt merkezleriniň täsiri astynda syýasatyny kesgitleýändigini we beýleki ýurtlar bilen gatnaşyklary döredýändigini aýdýar: "Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Aliýew, aslynda bir Ermenistan däl. Ermenistan öz bähbidine däl-de, eýsem beýleki döwletleriň bähbidine hereket edýär we käbirleri sebitiň howpsuzlyk gurşawyna çynlakaý täsir edipdi, Makronyň "8 ýyl ozal gepleşik stolunda Russiýanyň de-fakto emeli hemrasy hasaplanyldy", Azerbaýjanyň lideri tarapyndan ençeme ýyl bäri aýdylýan hakykatyň halkara derejesinde ykrar edilendigini görkezýär 44 günlük söweşde Fransiýanyň "araçylygy" Makronyň "Russiýa 2020-nji ýylda size kömek etmedi. Fransiýa şu ýerde we indi siziň bilen" sözleri, 44 günlük söweşde Fransiýanyň Ermenistany goldaýandygyny ýene bir gezek açdy. Bu beýannama, Pari Parisiň şol döwürde bitarap araçy hökmünde çykyş etmän, Ermenistanyň tarapynda durandygyny görkezýär. Şeýle-de bolsa, Fransiýa OSCEHHG-nyň Minsk toparynyň egindeş başlygy hökmünde deňagramly pozisiýany görkezmelidi. Şeýle sözler Fransiýanyň araçylyk talaplarynyň obýektiwligi barada çynlakaý soraglary döredýär UNM şahamçasynyň ýolbaşçysynyň sözlerine görä, Makronyň 44 günlük söweşde Ermenistana goldaw bermek baradaky aýdan sözleri, Fransiýanyň nusgawy manyda hiç haçan bitarap araçy bolmandygyny görkezýär "OSCEHHG-nyň Minsk toparynyň üç egindeş başlyklarynyň biri bolandygyna garamazdan, köp ýyl bäri Fransiýa bitarap pozisiýa görkezmedi. Bilelikdäki başlyklyk we umuman araçylyk instituty belli bir ölçeglere we ölçeglere eýe. .Agny, araçy, ilki bilen, iň bolmanda resmi taýdan taraplaryň arasyndaky deňagramlylygy saklamalydyr. Şeýle-de bolsa, Fransiýa birtaraplaýyn tertipde Makron tarapyndan aç-açan ykrar edilen Ermenistany goldamak syýasatyny durmuşa geçirdi "-diýdi Fransiýanyň Azerbaýjana garşy syýasy basyşy Soňky ýyllarda Fransiýa Europeanewropanyň gurluşlarynda we halkara platformalarynda Azerbaýjana garşy syýasy basyş mehanizmlerini döretmäge synanyşýan esasy ýurtlaryň biri hökmünde çykyş etdi. Pari Parisiň Azerbaýjana garşy sanksiýalary, meseläni BMG Howpsuzlyk Geňeşine getirmek we Azerbaýjana garşy kararlary öňe sürmek ädimleri muny aýdyň görkezýär. Bu syýasat, Fransiýanyň sebitdäki deňagramly çemeleşmeden daşlaşýandygyny we ermeni tarapynyň bähbidine hereket edýändigini görkezýär Matin Mammadli, Fransiýanyň Azerbaýjana garşy girizen sanksiýalarynyň başlangyçlarynyň, bu meseläni BMG Howpsuzlyk Geňeşine getirmäge synanyşmagynyň we ermeniwanyň "ermeni ýesirleri" meselesinde aç-açan durmagynyň esasy geosyýasy maksadynyň, ilkinji nobatda, Fransiýanyň Ermenistan arkaly sebitdäki ornuny berkitmek synanyşygydygyny aýtdy. sebiti. Ikinji Garabag söweşinden soň bu syýasat täze tapgyra gadam basdy we Pari Paris tarapyndan has işjeň durmuşa geçirilýär. Ilki bilen bu bir taraply, bir taraply we ermeni merkezli syýasat. Şeýle syýasatyň diňe bir Fransiýanyň sebitdäki ornuny güýçlendirmek bilen çäklenmän, eýsem Fransiýanyň geosyýasy täsirini hem güýçlendirýändigi birnäçe gezek bellendi. gowşaýar "-diýdi Syýasatşynaslaryň netijesine görä, sebitdäki bir ýurt tarapyndan birtaraplaýyn syýasaty durmuşa geçirmek sebitdäki gyzyklanmalary bolan güýç merkezi üçin kabul ederliksizdir: "Günorta Kawkazyň esasy öňdebaryjy döwletiniň Azerbaýjandygyny göz öňünde tutsak, şeýle döwlet bilen gatnaşyklary bozmak Fransiýanyň geosyýasy bähbitlerine laýyk gelmeli däldir. Elbetde, Fransiýanyň şeýle syýasaty durmuşa geçirmeginiň arkasynda käbir geosyýasy gyzyklanmalar bar. Şol bir wagtyň özünde, güýçli ermeni lobbisiniň we diaspora toparlarynyň Fransiýanyň daşary syýasatyna edýän täsirini ýatdan çykarmaly däldiris. " Fransuz-Ermeni harby hyzmatdaşlygy Makron bilen Paşinýanyň arasynda harby tehnologiýalar, goranyş ulgamlaryny öwrenmek we harby üpjünçilik üpjünçiligi boýunça gol çekilen şertnamalar fransuz-ermeni gatnaşyklarynyň hem howpsuzlyk we harby derejä geçendigini görkezýär. Pari Parisiň ýarag we harby enjamlary Ermenistana goldaw bermegi sebitde dartgynlylygyň täze howpuny döredýär. Azerbaýjan tarapy sebitde durnukly parahatçylygy gazanmak üçin harby bäsdeşlik däl-de, syýasy gepleşikleri ösdürmegiň zerurdygyna ynanýar Metin Mammadliniň pikiriçe, bu şertnamalar we gol çekilen resminamalar sebitdäki täze harby-syýasy tapgyryň alamaty hökmünde kabul edilip bilner Fransiýa-Ermenistan strategiki hyzmatdaşlyk şertnamasy bolsun ýa-da Ermenistan bilen Fransiýanyň arasyndaky harby hyzmatdaşlyk şertnamalary bolsun, gol çekilen resminamalaryň esasy maksady Ermenistany Russiýanyň harby-syýasy platformasyndan kem-kemden aýyrmak we Günbataryň harby-syýasy platformasyna girmek: "Soňky ýyllarda Fransiýa bilen Ermenistanyň arasyndaky harby ugurda hyzmatdaşlygyň ep-esli artandygyny we taraplaryň arasynda harby hyzmatdaşlygy öz içine alýan köp sanly resminama gol çekilendigini aýtdy. Şeýle hem, Ermenistany ýaraglandyrmak we Fransiýa ýaly ýurtlaryň bu ugurdaky çynlakaý goldawy Ermenistan bilen Azerbaýjanyň arasyndaky kadalaşdyrmak prosesine we parahatçylyk gün tertibine laýyk gelmeýändigini goşmak isleýärin. Başgaça aýdylanda, hakykatdanam Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasynda parahatçylyk gazanyldy. Şeýle-de bolsa, kadalaşdyrmak prosesi henizem dowam edýär we bu proses logiki netijä gelmedi. Şeýle etapda, ençeme ýyl bäri Azerbaýjana garşy agressiw syýasaty alyp baran Ermenistan ýaly döwletiň ýaraglanmagy sebitde durnukly parahatçylygyň emele gelmegine hyzmat etmeýär Her bir ýurduň halkara hukuk kadalaryna laýyklykda harby ugurdaky beýleki döwletler bilen hyzmatdaşlyk edip we ýaraglanyp biljekdigini nygtaýan Metin Mammadli Ermenistanyň ýagdaýynyň birneme üýtgeşikdigini aýtdy: "Ermenistan goňşusyna garşy agressiw syýasat alyp barýar we sebitlerini basyp alýar. Elbetde, bu ýurdy ýaraglandyrmak, bu sebitde täze harby-syýasy güýçlenmek howpuny döretmeli. Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasyndaky kadalaşdyrmak etaby barada " Fransiýanyň araçylyk etmek baradaky teklibi goldanylmaýar Makronyň Fransiýanyň sebitde "araçy roluny dowam etdirjekdigini" aýdan sözleri hem jedelli. Araçy statusynyň esasy şerti bitaraplyk we taraplara deň aralykda durmakdyr. Soňky ýyllarda Fransiýa Ermenistany aç-açan gorady. Bu nukdaýnazardan, Pari Parisiň araçylyk missiýasyna bolan ynam çynlakaý gowşady. Beýleki tarapdan, Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasynda gönüden-göni gepleşik mehanizmi döredildi we netijede daşary ýurt päsgelçiliksiz netije gazanyp boljak ýaly UNM bölüminiň başlygy bu wakalaryň fonunda Makronyň töwellaçylyk missiýasy baradaky gürrüňiniň beýle bir çynlakaý däldigini aýdýar: "Araçylyk üçin iki garşydaş tarapyň hem araçylyga ynamy bolmaly. Azerbaýjan Fransiýa ynanmaýar. Ilki bilen belläp geçişimiz ýaly, Fransiýa birtaraplaýyn we partiýaly pozisiýasy sebäpli bu ynamy ýitirdi, şol bir wagtyň özünde-de fransuz prezidentiniň ara alyp maslahatlaşmagymyz ýaly möhüm däl. Fransiýanyň pozisiýasy, elbetde, Azerbaýjan bilen gatnaşyklara çynlakaý täsir edýär Makronyň ereerewanda adaty bolmadyk özüni alyp barşy, syýasy habar hökmünde Makronyň ereerewanyň köçelerinde ylgaýşy, tans etmegi, aýdym aýtmagy we görkeziji emosional häsiýeti diplomatik teswirnama nukdaýnazaryndan üýtgeşik bir keşbi döretdi. Bu özüni alyp barşyna köp synçylar ermeni jemgyýetini, esasanam Paşinýanyň dolandyryşyny goldaýan aýdyň syýasy habar hökmünde baha berdiler. Upcomingakynda geçiriljek saýlawlaryň fonunda Makronyň özüni alyp barşy Fransiýanyň Paşinýan hökümetine halkara kanunylygyny getirmäge synanyşýandygy baradaky pikiri güýçlendirýär Syýasatşynas Metin Mammadliniň pikiriçe, Makronyň ereerewanda emosional häsiýeti, aýdym aýtmagy, tans etmegi we Paşinýan bilen ýakynlygyň keşbini döretmek diplomatik protokolyň çäginden daşda we syýasy habar häsiýetine eýe Şeýle etmek bilen, Emmanuel Makron Nikol Paşinýanyň hökümetini goldaýandygyny aç-açan görkezdi: "Bu goldawyň Nikol Paşinýan üçinem möhüm ähmiýete eýe bolup görünýär. Upcomingakynda geçiriljek möhüm saýlawlaryň öňüsyrasynda Paşinýan we onuň topary Europeanewropa ýurtlarynyň goldawyny Fransiýanyň mysaly hökmünde görkezmedi. Günbatar bilen integrasiýa Hatda, umuman alanyňda, Ermenistanyň täze howandary hökmünde çykyş edendigini aýtmak bolýar, özüni alyp barşy we çykyşlary bilen bu keşbi döretmäge synanyşdy Şeýlelik bilen, Emmanuel Makronyň ereerewandaky habarlary we syýasy özüni alyp barşy, Günorta Kawkaz syýasatynda Fransiýanyň ermeni merkezine bolan çemeleşmesini açyk görkezdi. Aýdylan pikirler, Ermenistanyň köp ýyllaryň dowamynda beýik güýçleriň täsiri astynda alyp barýan syýasaty baradaky pozisiýalary tassyklady we Fransiýanyň sebitde bitarap araçy hökmünde çykyş etmek niýetini görkezdi. Şol bir wagtyň özünde, Pari Parisiň Ermenistan bilen harby we syýasy hyzmatdaşlygyny çuňlaşdyrmagy sebitdäki täze geosyýasy we howpsuzlyk töwekgelçilikleri barada aladalary döredýär Göni gepleşik we Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasyndaky özara ynamy güýçlendirmek, daşary ýurt güýçleriniň bäsdeşligi däl-de, Günorta Kawkazda durnukly parahatçylygy üpjün etmegiň esasy şerti bolmagynda galýar