FAO hünärmeni: Azerbaýjanyň täze oba hojalygy maksatnamasy gaty giňişleýin

Oba hojalygy häzirki wagtda howanyň üýtgemegi, geosyýasy durnuksyzlyk we oba hojalygynyň üpjünçilik zynjyrlaryny, önümçilik ulgamlaryny we global logistikany bozmagy dowam etdirýän köp sanly global kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Wagtynda we utgaşdyrylan çäreler görülmese, bu meseleler diňe bir milli we sebit derejesinde däl, eýsem tutuş dünýä agrosenagat ulgamynda hem azyk howpsuzlygy töwekgelçiligine sebäp bolup biler. Täsirleri derrew görnüp bilmez, ýöne daýhanlar ekin meýdanlaryny azaldýarlar, dökünleri az ulanýarlar, maýa goýumlaryny gijikdirýärler ýa-da çykdajylaryň köpelmegi we serişdeleriň çäkliligi sebäpli önümçiligi dowam etdirip bilmeýändigi sebäpli uzak möhletde duýulmagy mümkin BMG-nyň Rimde ýerleşýän Azyk we oba hojalygy guramasynyň (FAO) bilermeni Togrul Guliýew bu pikirleri AZERTAC-a aýtdy 2025-nji ýylyň oktýabr aýynda Azerbaýjanyň Birleşen Milletler Guramasynyň Durnukly ösüş hyzmatdaşlygy çarçuwasyna birnäçe ýyl gol çekendigini we bu resminamada oba hojalygynyň aýratyn orny eýeleýändigini ýatlatdy. FAO Azerbaýjanda agro-azyk ulgamlaryny özgertmek boýunça BMG-nyň öňdebaryjy tehniki hyzmatdaşy hökmünde çykyş edýär. Şu ýylyň 25-nji maýynda Azerbaýjanda oba hojalygyny ösdürmäge bagyşlanan ýokary derejeli ýygnagyň geçirilmegi we "Azerbaýjan Respublikasynda 2026-2030-njy ýyllar üçin oba hojalygy, balykçylyk we suw hojalygy önümlerini öndürmek we gaýtadan işlemek boýunça döwlet maksatnamasynyň" kabul edilmegi, oba hojalygynyň we agrosenagat ulgamlarynyň uzak möhletleýin ösüş meýilnamasynyň strategiki ähmiýetini aýdyň görkezýär "Teklip edilen maksatnama gaty giňişleýin we adaty oba hojalygynyň çemeleşmelerinden häzirki zaman, tehnologiýa esaslanýan, maglumatlara gönükdirilen, durnukly we howanyň üýtgemegine çydamly oba hojalygynyň modeline geçmäge aýratyn üns berilmelidir. Sanlaşdyrma, maglumatlary dolandyrmak, tehnologiki ösüş, emeli intellekt, GIS tehnologiýalary we oba hojalygynyň maglumat ulgamlaryny ulanmak gün tertibinde aýratyn orny eýeleýär. Maksat takyk oba hojalygyny ösdürmek, öndürijiligi ýokarlandyrmak we çeşmeleri has netijeli dolandyrmak Şol bir wagtyň özünde, maksatnama azyk howpsuzlygy, suw baýlyklaryny netijeli dolandyrmak, suwaryş ulgamlaryny döwrebaplaşdyrmak we tebigy baýlyklardan durnukly peýdalanmak meselelerine çynlakaý üns berýär. Howanyň üýtgemeginiň we suw ýetmezçiliginiň oba hojalygyna edýän täsiri dünýä derejesinde ösýärkä, Azerbaýjanyň howanyň tygşytly oba hojalygyna, sanly suwaryş ulgamlaryna we ekosistemany goramagyna pudagyň uzak möhletleýin durnuklylygyny güýçlendirmek üçin niýetlenen çemeleşmäni görkezýär Mundan başga-da, balykçylyga we suw hojalygyna aýratyn ähmiýet berilýär. Bu sebitlere azyk howpsuzlygyna, sebitlerde iş üpjünçiliginiň artmagyna we ykdysadyýetiň diwersifikasiýa edilmegine goşant goşýan strategiki ugurlar hökmünde barha baha berilýär. Balyk hojalygyny ösdürmegiň milli oba hojalygynyň gün tertibine we halkara hyzmatdaşlygyň çarçuwasyna goşulmagy Azerbaýjanyň agrosenagat önümçiligini diwersifikasiýa etmek we durnukly azyk ulgamlaryny giňeltmek niýetini görkezýär "-diýdi T.Guliýew Elektron oba hojalygy maglumat ulgamy (EKTIS) oba hojalygyny dolandyrmagyň esasy gurallarynyň biri hökmünde çykyş etdi we 600 000-den gowrak daýhanyň maglumatlar binýadyny döretdi we subsidiýalary doly sanlaşdyrmak arkaly aç-açanlygy we netijeliligi ýokarlandyrmaga mümkinçilik berdi. "Azerbaýjanyň oba hojalygynda sanly tehnologiýalary ulanmak boýunça geçirilen gözlegleriň" netijelerine görä takyk oba hojalyk tehnologiýalarynyň ulanylmagy öndürijiligi takmynan 25 göterim ýokarlandyrýar we suwuň we dökünleriň ulanylyşyny ep-esli azaldar "Köp ýyllaryň dowamynda ilatyň oba ýerlerinden şäherlere göçmegi syn edildi. Şeýle-de bolsa, tehnologiýanyň, emeli intellektiň, takyk ekerançylygyň we sanly oba hojalygynyň çalt ösmegi bilen bu tendensiýa kem-kemden üýtgäp biler. Oba hojalygyna innowasiýalary birleşdirmek ýaş nesli bu pudaga has döwrebap, geljegi uly we hünär taýdan özüne çekiji ugur hökmünde çemeleşip biler Sanlaşdyrmak ilatyň sanly sowatlylygyny ýokarlandyrmagy talap edýär we bu ugur milli maksatnamada ileri tutulýan ugur hökmünde kesgitlenildi. Hökümet tarapyndan goldanýan onlaýn bilim başlangyçlary şahsyýetler üçin giň mümkinçilikleri döredýär. Şeýlelik bilen, C4IR we Bilim Ösüş Gaznasy tarapyndan "Coursera" bilen bilelikde durmuşa geçirilýän maksatnamalar, 2025-nji ýylyň ahyryna çenli 37 müňden gowrak raýata ýetmek arkaly sanly endikleriň ösmeginde möhüm rol oýnady Şeýle-de bolsa, bu özgerişlik bilim mümkinçilikleri we bu pudakda uzak möhletli karýera geljegi bilen berk baglanyşykly bolar. Bu ugurda goşa diplom maksatnamalarynyň we halkara akademiki hyzmatdaşlygyň çäginde, esasanam Italiýanyň Bolonýa uniwersiteti we Turin politehniki uniwersiteti bilen möhüm işler eýýäm alnyp barylýar. Bu başlangyçlar, häzirki zaman, klimata durnukly we innowasiýa esasly oba hojalygy pudagyny ösdürip biljek tehnologiki başarnyklary bolan täze nesli oba hojalygynyň hünärmenlerini taýýarlamaga hyzmat edýär. Netijede, bu özgerişligiň üstünligi diňe bir tehnologiki maýa goýumlaryna däl, eýsem ähli derejedäki daýhanlara innowasiýalaryň berilmegine hem bagly bolar. Maksat geljek üçin öz içine alyjy, durnukly we durnukly agro-iýmit ulgamyny döretmekden ybarat "-diýdi 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir