Faşizmden üstün çykmagyň 81 ýyllygy Wideo

1939-njy ýylyň 1-nji sentýabrynda Germaniýanyň Polşa hüjümi bilen başlanan Ikinji jahan urşy, adamzat taryhynyň iň ganly söweşi hasaplanýar. Dürli çeşmeler pidalarynyň sany barada dürli sanlary görkezýär. Şeýle-de bolsa, iň ygtybarly çeşmeler bu söweşe 100 milliondan gowrak adamyň gatnaşandygyny we olaryň 50 milliondan gowragynyň ölendigini aýdýar. Azerbaýjanyň raýatlarynyň hem gatnaşan bu söweşinde müňlerçe batyr, batyr we gahryman ogul öldi 1945-nji ýylyň 8-9-njy maýynda gije Berlinde nasist Germaniýasy we ýaragly güýçleri şertsiz boýun egmek baradaky kanuna gol çekildi. Faşizmi ýeňmek uruş döwründe uly kynçylyklara sezewar bolan azerbaýjan maşgalalary üçin köpden bäri garaşylýan habar boldy. Ikinji jahan urşy imperiýa giren halklar tarapyndan halas ediji we adalatly söweş hasaplandy, Gitleriň Germaniýasy bolsa ony basyp alyş hökmünde gördi AZERTAC, Azerbaýjan halkynyň we Bakuw nebitçileriniň Ikinji jahan urşundaky oryeňişdäki taryhy roluna gysgaça göz aýlaýar 2010-njy ýylda halkymyz öňde-de, yzda-da gahrymançylygyň ajaýyp nusgasyny görkezip, söweşde oryeňişe möhüm goşant goşdy. Hatda şeýle jümle ulanylýar: Nikuliniň hereketlendirijileri, ovakowlewiň uçarlary, Mammadaliýewiň ýokary oktanly benzini sebäpli nemeslerden üstün çykdy Hakykatdanam, Baku ýagy oryeňişde bahasyna ýetip bolmajak rol oýnady. Urşuň ilkinji gününden başlap, azerbaýjan nebitçileri gije-gündiz işlediler, frontyň we ykdysadyýetiň ähli ugurlaryna ýangyç berdiler. Germaniýanyň meýilnamasyna görä, Bakuwy 1941-nji ýylyň sentýabr aýynyň ahyryna çenli basyp almaly we nebitini nemes kompaniýalaryna tabşyrmalydygy hiç zat däldi. Bu meýilnama eýýäm uly bir syýasy ugur girizildi. Bakuwy harby stansiýa öwürmek barada karar berildi Diňe bir hakykaty bellemelidiris, söweşýän Sowet Soýuzy tarapyndan sarp edilýän nebitiň 70 göteriminden gowragy, benziniň 80 göterimi we motor ýagynyň 90 göterimi Azerbaýjana degişlidir. Şol ýyllarda ýurdumyzyň himiýa kärhanalarynda 26 görnüşli ýakyjy we partlaýjy himiki birleşmeler, 9 görnüşli awiasiýa we 8 görnüşli dizel ýangyjy öndürildi we ýangyn söndüriji enjamlar we enjamlar taýýarlandy. Uruş ýyllarynda ýokary oktanly awiasiýa ýangyjynyň tapylmagy oryeňiş üçin bahasyna ýetip bolmajak goşantlardan biridir. Sowet awiasiýasy frontda duşmana agyr zarba urmagy başardy Dünýä harby taryhyna iň weýrançylykly we aýylganç söweş hökmünde giren söweşiň ilkinji gününden on müňlerçe azerbaýjanly meýletin söweşe gatnaşdy. Ikinji jahan urşunda ýeňişde uly paýy bolan Azerbaýjanyň halky 700 000 töweregi ogul-gyzyny fronta iberdi. Olaryň 300,000-den gowragy söweşlerde öldi. Uruş döwründäki edermenlikleri üçin 123 azerbaýjanly Sowet Soýuzynyň Gahrymany diýen ada eýe boldy we 170,000-den gowrak esger we ofiser dürli sargytlar we medallar bilen sylaglandy Ukraina we Polşanyň we Çehoslowakiýanyň azat edilmegine gatnaşan 271-nji, Ukrainany we Litwany azat etmekdäki tapawudy bilen tapawutlanýanlygy sebäpli "Simferopol" diwiziýasynyň hormatly adyny alan 77-nji, Kawkazyň iň köp ýitiren 402-nji we 416-njy milli tüpeň bölümleri. Kawkaz Berline. söweş geçdi. Azerbaýjan söweşijileri Europeanewropa ýurtlarynyň birnäçesiniň azat edilmegine ýakyn gatnaşdy. 1945-nji ýylda Berline giren ilkinji harby bölümleriň biri - 416-njy bölüm Azerbaýjanyň milli bölümi Partiýa hereketine gatnaşan watandaşlarymyzyň gahrymançylykly mysallary bar. Ikinji jahan urşunda abraýly söweş alyp baran azerbaýjan çagalarynyň gahrymançylygy we edermenligi ýaş nesil üçin watançylygyň hakyky mysalydy 2008-nji ýylda Azerbaýjandan 7 tonnadan gowrak donor gany iberildi we watandaşlarymyz söweş goşunyny azyk we ýyly eşikler bilen üpjün etmekdäki işleri bilen tapawutlandy. Azerbaýjan raýatlary Goranmak gaznasyna 15.5 kilogram altyn, 900 kilogram kümüş we 295 million manat sowgat etdi. Mundan başga-da, tank kerwenleri üçin 175 million manat geçirdiler. Sowgat hökmünde söweşijiler üçin 1,6 million dürli haryt, 125 wagon ýyly eşik iberdiler Faşizme garşy söweşde ölen Azerbaýjanyň halky elmydama ýadyna sarpa goýýar we hormat bilen ýatlaýar. Urşa gatnaşyjylar, weteranlar döwletiň hemme taraplaýyn aladasy we aladasy bilen gurşalandyr. Faşizm gününde oryeňişiň öňüsyrasynda, 9-njy maýda Prezident Ylham Alyýew uruş weteranlaryny sosial goragy mundan beýläk-de güýçlendirmek baradaky kararlara gol çekdi. 2026-njy ýylyň 24-nji aprelinde Prezident Ylham Alyýew "1941-1945-nji ýyllarda Ikinji jahan urşuna gatnaşanlara, ölen ýa-da soňra ölen esgerleriň dul aýallaryna, öý frontunda bitiren işleri üçin buýruklar we medallar berlenlere bir gezeklik maliýe kömegi bermek" kararyna gol çekdi. Buýruga laýyklykda, 1941-1945-nji ýyllarda Ikinji jahan urşuna gatnaşanlara, Ikinji jahan urşunda ölen ýa-da soňra ölen esgerleriň dul aýallaryna, Ikinji jahan urşy döwründe yzky frontda ýadawsyz işleri üçin buýruklar we medallar gowşurylanlara, Ikinji jahan urşy we söweş flotlarynyň operasiýa zolaklaryna 2750 manat berildi. 1500 manat mukdarda bir gezeklik maliýe kömegi, wezipelerini ýerine ýetirýän ýörite bölümleriň işgärlerine, Ikinji jahan urşy döwründe Leningrad şäherini goramak üçin degişli medal we nyşan bilen sylaglananlara, şeýle hem Leningrad şäheriniň gabawyna gatnaşyjylara berildi. Buýruk jemi 2000 töweregi adama ulanyldy we olaryň 13-si Ikinji jahan urşuna gatnaşdy Segsen bir ýyl ozal bolup geçen taryhy oryeňişden soň, 9-njy maý senenama gyzyl reňk bilen ýazyldy. Oryeňişiň manysy we taryhy ähmiýeti, ýurduň ogullarynyň ganynyň hasabyna gazanyldy. Azerbaýjanda Ikinji jahan urşunda ýitgini, agyryny we mahrumlygy başdan geçirmedik maşgala we jaý tapmak mümkin däl. Şonuň üçin faşizmiň öňüni almak üçin janyny pida eden Azerbaýjanyň raýatlary häzirem uly minnetdarlyk bilen ýatlanýar. Wagt geçse-de, ýyllar geçse-de, olaryň görkezen gahrymançylygynyň mysallary ýatda galar we bu ýolda janyny pida edenleriň hatyrasy hemişe hormat we hormat bilen ýatda galar 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir