Universelemiň soňy gaýtadan hasaplandy

Täze gözleg, älemiň soňunyň pikirlenmekden trillionlarça ýyl öň gelip biljekdigini görkezýär Alymlar älemiň haçan gutarjakdygy baradaky çaklamalaryny täzelediler. Öň älemiň trillionlarça ýyllap ýuwaş-ýuwaşdan “yssy ölüme” geçjekdigi barada pikir edilse-de, täze gözleg has ir gutarýandygyny görkezýär Donostiýa halkara fizika merkeziniň gözlegçileriniň pikiriçe, Uly partlamadan soň älem takmynan 33,3 milliard ýyl soň gutaryp biler Universelemiň häzirki ýaşyny 13,8 milliard ýyl diýip hasaplasak, bu ssenariýa görä takmynan 20 milliard ýyl galýar “ULY KOLAP” SENARIO Gözleglere görä, älemiň giňelmegi belli bir wagt tersine öwrüler. "Uly urgy" diýlip atlandyrylýan bu amalda galaktikalar, ýyldyzlar we planetalar ýene bir nokada çöker Bu etapda ähli maddalar gysylar we ýok ediler we gara deşikleriň emele gelmegi çaltlaşar. Gözlegçiler älemiň ahyrynda ullakan gara deşikler bilen gutaryp biljekdigini mälim etdiler DARK ENERGI DEASY Ylmy dünýäde älemiň soňy bilen baglanyşykly iki esasy ssenariýa tapawutlanýar. Universelem ýa-da çäksiz giňelýär we sowuk we boş bolýar, ýa-da giňelme tersine we ýykylýar Bu prosesde kesgitleýji faktor, universelemiň giňelmegine mümkinçilik berýän “garaňky energiýa” diýlip atlandyrylýan syrly güýçdir T DZE MAGLUMAT BALANSYNY üýtgetdi Soňky maglumatlar bu ugurda kabul edilmegi sarsdyrdy Garaňky energiýa gözleg guraly (DESI) tarapyndan 47 million galaktikany öz içine alýan kartalaşdyrmak işi, garaňky energiýanyň hemişelik däldigini we wagtyň geçmegi bilen üýtgäp biljekdigini ýüze çykardy Bu, älemiň giňelmeginiň haýallamagy ýa-da tersine bolmagy mümkinçiligini döredýär Uniwersitet ullakan gara öýe öwrüler Simulýasiýalara görä, älem belli bir ululyga ýetenden soň, bu iki komponentiň özara täsiri giňelmegi tersine edýär Matterhli maddalar kem-kemden gysylýar we bir nokatda, ýagny “ýekelikde” ýygnanýar. Bu amalda gara deşik birleşýär we älem ullakan gara çukura öwrülýär. Gözlegçiler bu ssenariýanyň entek belli däldigini bellediler