Nikadan öňki 'Ortaýer deňzi ganazlygy' barlag programmalary möhüm ähmiýete eýe - Izmir News

Behçet Uz çaga keselleri we hirurgiýa okuw we gözleg hassahanasynda işleýän çaga gematologiýasy boýunça hünärmen Dr. Doktor esheşim Oýmak "Ortaýer deňziniň ganazlygy" diýlip tanalýan talassemiýanyň nesil gan keselidigini aýtdy we irki diagnozyň, göterijiniň barlagynyň we yzygiderli gan tabşyrmagyň möhümdigini aýtdy. Talassemiýanyň gandaky kislorody dokumalara iberýän gemoglobin atly belogyň önümçiligindäki kemçilik sebäpli ýüze çykýandygyny mälim eden professor doktor esheşim Oýmak bu keseliň, esasanam çagalykda saglyk problemalaryna sebäp bolup biljekdigini aýtdy. Gemoglobiniň gyzyl gan öýjükleriniň esasy gurluşydygyny aýdan Oýmak, bu gurluş ýeterlik derejede öndürilmese, agyr ganazlygyň döreýändigini aýtdy. Nikadan öňki barlag programmalary uly ähmiýete eýe. Keseliň genetiki taýdan miras galandygyny bellän Oýmak, daşaýjy adamlaryň köplenç hiç hili alamat görkezmezden ýaşap biljekdigini aýtdy. Ene-atanyň ikisiniňem göterijisi bolsa, çagada agyr talassemiýanyň ýüze çykyp biljekdigini aýdan Oýmak, nikadan öňki barlag programmalarynyň bu keseliň öňüni almakda möhüm ähmiýete eýe bolandygyny aýtdy. Alamatlar ilkinji aýlarda ýüze çykýar. Talassemiýa bolan çagalarda alamatlaryň doglandan soň derrew görünip bilmejekdigini prof. Doktor eseşim Oýmak: "Çagalar ýatgyda başga gemoglobin gurluşyny ulanýarlar. Uly ýaşly gemoglobine geçiş doglandan birnäçe aý soň başlanda kesel alamatlary ýüze çykýar" -diýdi. Maşgalalaryň ysmazlyk, gowşaklyk, işdäň ýitmegi, ýygy-ýygydan ýokançlyklar, garyn çişmegi we ösüşiň yza galmagy ýaly alamatlara aýratyn üns bermelidigini aýdan Oýmak, irki diagnozyň bejergide uly üýtgeşiklik döredýändigini aýtdy. Yzygiderli gan tabşyrmak möhümdir. Talassemiýanyň agyr görnüşleri bolan näsaglaryň ömrüniň dowamynda yzygiderli gan tabşyrmagyň zerurdygyny mälim eden Oýmak, bu çagalaryň adatça her 34 hepdede bir gezek gan almalydygyny aýtdy. Bu hassalar üçin gan tabşyrmagyň möhüm ähmiýete eýedigine ünsi çeken Oýmak, "Adaty gan tapylmasa hassalaryň janyna howp abanýar. Şonuň üçin meýletin gan tabşyrmak möhüm ähmiýete eýe" diýdi. Oymak, ýygy-ýygydan gan goýbermegiň bedende demir ýygnanmagyna sebäp bolýandygyny düşündirip, esasanam ýürek, bagyr we gormon bezlerinde ýygnanan demiriň organlara zeper ýetirip biljekdigini aýtdy. Şol sebäpli hassalaryň bedenden demir aýyrýan ýörite dermanlar bilen yzygiderli gözegçilik edilýändigini belläp geçdi. Täze bejergiler umyt berýär. Häzirki wagtda laýyk donor tapylanda amala aşyrylýan süňk ýiligini transplantasiýa etmegiň talassemiýany bejermegiň iň täsirli usullaryndan biridigini aýdan Oýmak, soňky ýyllarda işlenip düzülen täze dermanlar we gen terapiýa gözlegleriniň hem geljegi uly netijeleri görkezýändigini aýtdy. Türkiýede ençeme ýyl bäri durmuşa geçirilýän nikadan öňki daşaýjy barlagyň möhüm öňüni alyş saglygy goraýyş hyzmatydygyny bellän professor doktor esheşim Oýmak, jemgyýetde habardarlygy ýokarlandyrmak arkaly täze hassalaryň dogulmagynyň öňüni alyp boljakdygyny aýtdy Anadolu Agentligi, DHA we İHA bilen baglanyşykly ähli Izmir habarlary, Haberturk.com redaktorlarynyň hiç hili redaksiýasy bolmazdan, agentlik kanallaryndan awtomatiki usulda gelýänligi sebäpli bu bölüme girýär. Izmir habarlar sebitindäki ähli habarlaryň kanuny salgylary bu habary habar berýän edaralardyr