Ermenistanyň Russiýa garaşly ýerleri

Makron öz çykyşynda Ermenistany Russiýanyň öňki "gözegçilik posty" hökmünde häsiýetlendirdi we Europeanewropa liderleriniň birnäçe ýyl ozal ereerewana baryp görmändigini ýatlatdy: "8 ýyl ozal bu ýurt köp ýurt tarapyndan Russiýanyň de-fakto hemrasy hasaplandy. Nikol Paşinýan" mahmal rewolýusiýasyny "durmuşa geçirip, ýurt üçin töwekgelçiligi azaltmaga synanyşdy Fransiýanyň prezidenti Russiýanyň Ermenistandaky harby güýçleri barada-da durup geçdi we ýurtda 4000 rus esgeriniň we 1000 serhetçiniň bardygyny aýtdy. Onuň sözlerine görä, bu ýagdaý Europeanewropa Bileleşiginiň sebitde has işjeň rol oýnamagyny zerur edýär we Ermenistanyň serhet howpsuzlygy goldanylmaly Şeýle-de bolsa, Makronyň syýasy bahalaryna garamazdan, Ermenistanyň Russiýa garaşlylygy diňe bir harby düzüm bilen çäklenmeýär. "The Economist" magazineurnalynyň hasaplamalaryna görä, Ermenistan Russiýa garaşly ilkinji üç ýurduň hataryna girýär Modern.az tarapyndan geçirilen gözlegler bu garaşlylygyň birnäçe strategiki ugry öz içine alýandygyny görkezýär: energiýa pudagy, ykdysadyýet we söwda, harby howpsuzlyk, serhet gözegçiligi, infrastruktura we ulag Energetika pudagy: Russiýanyň täsiriniň esasy Ermenistanyň energiýa howpsuzlygy bütinleý diýen ýaly Russiýa garaşly. Gasurduň gaz üpjünçiligi Gazprom Ermenistan tarapyndan dolandyrylýar we energiýa infrastrukturasynda Russiýanyň paýtagty agdyklyk edýär Elektrik öndürmekde rus faktory hem möhüm rol oýnaýar. "Metsamor" ýadro elektrik stansiýasy ýurduň elektrik energiýasynyň takmynan 30-40 göterimini üpjün edýär. Stansiýanyň ýangyç üpjünçiligi we tehniki goldawy Russiýa tarapyndan hem amala aşyrylýar Ykdysadyýet we söwda: garaşlylygyň ýokary derejesi Russiýa Ermenistanyň esasy söwda hyzmatdaşy bolmagynda galýar. Ermenistanyň eksportynyň köp bölegi Russiýa bazaryna gönükdirilýär. Şol bir wagtyň özünde, ýurda gönüden-göni daşary ýurt maýa goýumlarynyň takmynan 70 göteriminiň Russiýanyň paýtagty bilen baglanyşyklydygy habar berildi Ermenistanyň daşary söwdasynyň 1/3 bölegi Russiýa bilen baglanyşykly we 2023-nji ýylyň ilkinji 9 aýynda eksport-import amallarynyň ep-esli bölegi (degişlilikde 51% we 30%) Russiýa bilen geçirildi. Russiýa-Ukraina söweşinden soň Ermenistanyň Russiýa gaýtadan eksport etmegi (awtoulaglar, durmuş enjamlary we ş.m.) 3 esse ýokarlandy, bu bolsa ykdysadyýeti has garaşly etdi Mundan başga-da, Russiýada işleýän ermeni migrantlarynyň iberen pullary Ermenistanyň ykdysadyýetinde möhüm rol oýnaýar. Esasanam 2022-nji ýyldan soň Russiýadan Ermenistana göçýän raýatlaryň sanynyň köpelmegi hyzmat we IT pudagynda belli bir galkynyşy döretdi Harby howpsuzlyk: CSTO we Russiýa bazasy Ermenistanyň howpsuzlyk ulgamy henizem Russiýa bilen ýakyn aragatnaşykda. Gýumride ýerleşýän 102-nji rus harby bazasy we CSTO-nyň hyzmatdaşlygy bu garaşlylygyň esasy görkezijileridir Şol bir wagtyň özünde ermeni goşunynyň ýaraglarynyň möhüm bölegi ruslarda öndürilen enjamlara esaslanýar. Bu, Moskwanyň tehniki we maddy-tehniki nukdaýnazardan garaşlylygyny güýçlendirýär Serhet gözegçiligi: FTX-nyň roly Ermenistanyň döwlet serhetlerini Türkiýe we Eýran bilen goramak Russiýanyň Federal Howpsuzlyk Gullugynyň (FSS) serhet goşunlary tarapyndan amala aşyrylýar. Bu hakykat, daşary ýurtly aktýoryň ýurduň serhet howpsuzlygyna gönüden-göni gatnaşýandygyny görkezýär Infrastruktura we ulag: strategiki dolandyryş Rus kompaniýalary ençeme ýyl bäri demir ýol ulgamyny goşmak bilen birnäçe strategiki infrastruktura desgalaryny dolandyrmakda işjeň rol oýnaýarlar. Ulag we logistika pudagynda Ermenistan esasan Russiýanyň we Gürjüstanyň üstünden geçýän ugurlara baglydyr. Şol bir wagtyň özünde Ermeni demir ýollary Russiýanyň gözegçiliginde. Bu administrasiýanyň henizem 2044-nji ýyla çenli möhleti bar