Ermenistanda dolandyryjy partiýadaky "gapma-garşylyk oýny": Paşinýanyň oppozisiýany "arassalamagy" - SÖ COMGI

Parlament saýlawlaryndan soň Ermenistanda jemgyýetçilik-syýasy ýagdaýlarda belli bir dartgynlyk boldy. Russiýada oppozisiýa wekillerine garşy jenaýat işi başlandy. Şol bir wagtyň özünde, dolandyryjy raýat şertnamalary partiýasynda ýeňil ululykda ýer titremesi bolan ýaly Mejlisiň başlygynyň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji Alen Simonýan bu wezipä gaýtadan saýlanmady. Legislokary kanun çykaryjy organyň täze başlygy Ruben Rubinýan bolar. Ol dolandyryjy raýat şertnamasy partiýasynda geçirilen gizlin ses berişlikde Mejlisiň häzirki başlygy Alain Simonýany ýeňdi. Haýk Konjorýanyň bu wezipäni almak islegi hem amala aşmady Theeri gelende aýtsak, mejlisiň başlygynyň orunbasary Ruben Rubinýan, Türkiýe bilen gatnaşyklary kadalaşdyrmak üçin Ermenistanyň ýörite wekili bolup, Ankara bilen göni gepleşiklerde öz ýurduna wekilçilik etdi "Hraparak" gazet Rubinýanyň kandidaturasyny "daşarky faktorlar" bilen baglanyşdyrdy. Türkiýäniň Ermenistan bilen gatnaşyklary kadalaşdyrmak boýunça ýörite wekili Sardar Kıliç Rubinýany partiýasynyň başlyk wezipesine hödürlenmegi bilen gutlady. Sowet döwrüniň "Türk içalysy" şantaj guralynyň ermeni metbugatynda peýda bolmagy üçin bahana boldy. Türkiýä garşy, Türkiýä garşy elementler Ruben Rubinýanyň okuw wagtynda Türkiýedäki işini öwrenjekdigini öňe sürdi Oppozisiýa, Rubinýanyň 2017-2018-nji ýyllarda Stambul Syýasat Merkezinde gözleg geçirendigi barada aýratyn bir pikir ýöredýär. Rubinýanyň, Hrant Dink gaznasynyň Ermenistan-Türkiýe tejribe alyş-çalyş maksatnamasynyň çäginde gözleg geçirendigi bellendi. Oppozisiýa ony "ýumşak güýç" wekili hökmünde görkezýär Muny ýatlamakdaky maksadymyz, Alen Simonýanyň dalaşgär görkezilmezliginiň sebäbini düşündirmek. Başgaça aýdylanda, partiýanyň agzalary Türkiýe bilen kadalaşmak prosesi bilen gyzyklanýandyklaryny habar berdiler. Simonýanyň Azerbaýjana we Türkiýä garşy hiç haçan gödek gürlemändigi hakykat. Ol hökümetiň bu ugurda taýýarlan bitewi tezisine esaslanyp çykyş etdi Dalaşgärligi şowsuz bolansoň, ýerine ýetiriji başlyk ýolbaşçylaryň kararyna boýun bolýandygyny we mejlisde başlyk wezipesine dalaşgärligini hödürlemejekdigini aýtdy. Partiýasynyň kararyndan özüniň göwnüne degmändigini, belli bir döwürde ýurt we partiýa üçin başga bir derejede peýdaly bolup biljekdigini aýtdy Simonýan deputatyň mandatyny almajakdygyny, deputat hökmünde parlamente gatnaşmajakdygyny aýtdy we bu barada premýer-ministr Nikol Paşinýan bilen maslahatlaşdy. Şahsy durmuşyny tertibe salmak isleýändigini aýtdy. 2025-nji ýylyň tomsunda aýaly Mariam Margaryan bilen aýrylyşandygyny bellemelidiris. Munuň sebäbi, Ale-nyň ýaş model Aneli Gubryan bilen "söýgi başdan geçirmeleri". Şeýle-de bolsa, Simonyan geljekki karýerasyny Nikol Paşinýan bilen maslahatlaşmaýandygyny we işjeň syýasatdan ýüz öwürmändigini aýtdy Şeýle hem, ýakyn wagtda Ermenistanyň prezidenti wezipesini alyp biljekdigi baradaky pikirleri "manysyz" diýip atlandyrdy: "Ermenistanda bir prezident bar, men ony gaty gowy görýärin we hormatlaýaryn". Alen premýer-ministriň orunbasary we ilçi wezipesini goşmak bilen şu we şuňa meňzeş meseleleri ara alyp maslahatlaşmaýandygyny aýtdy. Nikol Paşinýan bolmasa özüni haýsydyr bir syýasy prosesde görmeýändigini aýtdy Wagn Haçaturýan 2022-nji ýylyň 13-nji martyndan başlap prezident wezipesine girişer. Ermenistanda prezident parlament tarapyndan 7 ýyllyk möhlete saýlanýar 2021-nji ýylyň 2-nji awgustynda Alen Simonýan ýurduň 8-nji mejlis mejlisiniň başlygy wezipesine saýlandy. Onuň ygtyýarlyk möhleti 2026-njy ýylyň 7-nji iýunynda, täze parlament saýlawlaryndan soň gutarýar 2-nji iýulda N.Paşinýan A. Simonýanyň mandatdan ýüz öwürmegi meýilleşdirmändigini aýtdy. Ol bu çärä taýyn däldigini aýtdy we bu meseläni ara alyp maslahatlaşjakdyklaryny aýtdy. Simonýanyň bu wezipäni teklip edendigi ýa-da däldigi baradaky soraga jogap bereninde, Paşinýan bu ýagdaýa taýyn däldigini aýtdy. Paşinýan şu wagt belli bir yşarat beren ýaly. Häzir teklip bar bolsa, bu çäräni öňünden taýýarlandygyny we meýilleşdirendigini aňladýar. Şol sebäpden, Paşinýan Simonýana öňünden taýyn däldigini görmek üçin täze bir wezipe ýa-da şuňa meňzeş pozisiýa bermedi diýip çaklamak bolar Paşinýan häkimiýet başyna geleli bäri döwlet edaralarynda käbir "arassalaýyş" edýär. Uruşdan soň bu prosesi güýç gurluşlaryndan - ýaragly güýçlerden, polisiýa we howpsuzlyk gullugyndan başlady. Birneme wagt geçensoň, bu edaralary "bäşinji sütünden" arassalandyklaryny habar berdi. Şondan soň, şäher saýlawlarynda şowsuzlyk işleri kynlaşdyrdy Bu Soňky günlerde ereerewanyň öňki häkimi Gagik Beglaryana garşy öňüni alyş çäresiniň iki aý uzaldylmagy indiki "arassalama" tolkunyň dowam edýändigini subut edýär. Parlament saýlawlaryndan soň, gülläp ösýän Ermenistan partiýasynyň başlygy, 2018-nji ýylyň maý aýynda häkimiýetiň üýtgemeginde Nikol Paşinýan bilen deň bolan Gagik Tsarukýan, parlament saýlawlary gutarandan soň derrew başlandy. Salgyt tölemekden gaçmakda aýyplanýar. Tsarukýanyň ýurda gitmegi gadagan edildi. Parlament saýlawlarynyň öňüsyrasynda Nikol Paşinýan ony 300 million dollar ogurlamakda aýyplady Samwel Karapetýan, Robert Koçaryana we oppozisiýa agzalary bolan beýleki adamlara garşy jenaýat işi gozgaldy Ybadathanany arassalamak synanyşyklaryndan soň, muny Paşinýanyň oppozisiýa hataryna "eli degen" hasaplamak bolar Şol sebäpden, Alen Simonýanyň dalaşgär hökmünde partiýada ses ýygnap bilmezligi tötänleýin däldir. Bu meselede birnäçe mümkinçiligi öňe sürmek mümkin Birinjisi, ýerine ýetiriji başlygyň maşgala meselesi, ýagny durmuşa çykan mahaly bir model bilen söýgüsi. Geçirilen gözlegler bu meseläniň Paşinýanyň toparynyň jemgyýetdäki abraýyna ýaramaz täsirini ýetirýän ýaly. Bu nukdaýnazardan partiýa we ýolbaşçylar oňa ynanmadylar Ikinjisi, metbugat bilen iş salyşmagy. Birneme öň sorag üçin journalisturnalisti kemsitdi. Bu mesele Simonýanyň kazyýetde peýdasyna tamamlandy. Şeýle-de bolsa, bu ýagdaýa parlament spikeriniň köpçülikleýin habar beriş serişdelerine çydamsyzlygy hökmünde baha bermek bolar Üçünji mümkinçilik, Alen Simonýanyň işewürlik gurluşlary bilen baglanyşygy. Ermenistanda "Argavand Kauyk" LLC kompaniýasy işleýär. 2018-nji ýyla çenli döwletiň diňe 3 şertnamasyny baglaşdy. 2018-nji ýyldan soň garaşylmadyk ýagdaýda bu şertnamalaryň sany 150-e ýetdi. Kompaniýanyň eýesi Wahan Naribekýanyň Alen Simonýanyň ýakyn dostydygy ýüze çykdy. Howandarlygy netijesinde olaryň sany şeýle çalt ösdi. Kompaniýanyň eýesi, mejlisiň başlygy. Kärhanasy döwlet edaralaryny mebel bilen üpjün edýär Simonýanyň işewürlik pudagy bilen ýakynlygyny tassyklaýan başga bir waka bar. Dogany Karlen Simonýanyň aýaly Ani Geworgýanyň "Synergy" kompaniýasynda işleýändigi we taslamalaryň müdiri bolandygy ýüze çykdy. Ol "Synergy" kompaniýasyndaky korrupsiýa we hyýanatçylykly hereketlerde aýyplanýar. 2025-nji ýylda Alen Simonýan Ani Geworkýanyň boýun almagyna mejbur edilendigini aýtdy. Hli ýagdaýlarda doganynyň ýoldaşy birnäçe aý türmeden soň boşadyldy. Ale-nyň şeýle çärelere gatnaşmagy bilen baglanyşykly agzalmaýandygy hakykat, ýöne beýle ýagdaýlar jemgyýetde häkimiýetlere garşy argument hökmünde ulanylýar Dördünji faktor Russiýa. Mejlisiň başlygy wezipesinde işlän döwründe, Moskwa garşy gödek çykyşlary üçin saýlandy. Çykyşlarynyň birinde ereerewanyň syýasatynyň Russiýa garşy gönükdirilmeýändigini, emma ýurdunyň indi Kremle tabyn bolmak islemeýändigini aýtdy: "Öňler ikitaraplaýyn gatnaşyklar deňsizlige esaslanýardy. Soňra respublikan Russiýanyň öňünde dyza çökýärdi, indi Ermenistan döwlet bähbitlerini goraýar" Geliň, Russiýanyň Ermenistan hökümetine edýän täsiri barada bellik goýalyň; 2018-nji ýylda Ermeni Daşary işler ministrliginiň başlygy üç aý bellenmedi. Ministr wezipesine Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň häzirki sekretary Armen Grigorýan bellendi. Şol günlerde Russiýanyň bu pozisiýadaky işine garşydygy habar berildi. Şonuň üçin üç aýdan soň Ararat Mirzoýan bu wezipe üçin tassyklandy Şeýlelik bilen, prezidentden, güýç gurluşlaryndan, ýygnakdan, häkimlikden, işewür toparlardan, ylym we bilimden we taryh kitabyndan soň mejlisiň nobaty bolandygyny çaklamak bolar. Häkimiýetiň abraýyna hüjüm edýän syýasatçylar aýrylýar Alen Simonýana jemgyýetçilik pikirine az täsir etjek ýa-da beýleki ýurtlar bilen gatnaşyklarda kynçylyk döredýän häkimiýete ygtyýar berilip bilner. Nikol Paşinýandan soň premýer-ministrlige hakyky kandidat hasaplanýar. Şunuň bilen baglylykda, toparyň ony parlamentiň prezidentliginden aýyrmak bilen potensial alternatiwany zyýansyzlandyrandygyny çaklamak bolar Paşinýan sebitleýin we global wakalardan peýdalanyp biler Nearakyn geljekde häzirki oppozisiýanyň hem parlamente girmek ähtimallygy az bolar. Sebitde bolup geçen wakalar muny subut etdi. Şonuň üçin Alen Simonýan Günbatar tarapdary oppozisiýa güýçleriniň lideri bolup biler. Hökümetde oňa ýer ýok. Syýasy işjeňligini özüne ynanmaýan partiýa agzalary bilen dowam etdirmek ýerliklidir hasaplamaýar. Şu nukdaýnazardan Alen Simonýanyň Ermenistanda ýüze çykjak täze syýasy oppozisiýa ýolbaşçylyk etjekdigini çaklamak bolar. Munuň bilen Paşinýanyň oppozisiýa lagerinde amala aşyrmak isleýän arassalaýyş işleri tamamlanar Ulanylanda saýtdaky materiallara ýüzlenmek möhümdir. Web sahypalarynda maglumat ulanylanda, giperlink bilen salgylanmak hökmanydyr