Ermenistan möhüm saýlaw bilen ýüzbe-ýüz bolýar: parahatçylykmy ýa-da çukur? - SÖ .GI

2026-njy ýylyň 7-nji iýunynda geçiriljek parlament saýlawlary diňe bir Ermenistanyň içerki we daşarky syýasy ugry üçin däl, eýsem sebitiň geljekki geosyýasy landşafty we howpsuzlyk arhitekturasy üçinem möhümdir. Häkimiýet başyndaky "Raýat şertnamasy" partiýasy Azerbaýjan bilen parahatçylyk şertnamasyna gol çekmek, serhet araçäklerini tamamlamak, asuda sebitleri gurmak we ykdysady integrasiýany üpjün etmek ýaly wadalar bilen saýlawlara girdi Oppozisiýa, ýagny Russiýany goldaýan revançist güýçler, Paşinýany milli bähbitleri satmakda aýyplap, Ermenistanyň Günbatar tarapdar syýasaty bolan Azerbaýjan bilen parahatçylyk etabyna garşy çykýar we ýurdy Russiýanyň täsir çäginde saklamak niýetini aç-açan yglan edýär Şonuň üçin saýlaw netijeleriniň iki ssenariýa esaslanjakdygyny çaklamak bolar. Birinji ýagdaýda parahatçylyk etaby dowam edýär, Ermenistan konstitusiýasyny üýtgedýär, Azerbaýjan bilen parahatçylyk şertnamasyna gol çekýär we Günorta Kawkaz sebitinde durnuklylyk güýçlenýär. Ikinji ýagdaýda sebit ýene dartgynlylygyň çeşmesine öwrülýär, parahatçylyk we serhetleri kesgitlemek prosesi togtadylýar we sebitiň ykdysady integrasiýasy yza çekilýär "Haýsy ýol?" "geljege näme däl?" ses bermeli Islendik jemgyýet, saýlananda ilki bilen geljekdäki abadançylygyny we howpsuzlygyny göz öňünde tutmalydyr. Häzirki ýagdaýda Ermenistanyň geljekdäki gülläp ösmegi we howpsuzlygy, Azerbaýjanyň döreden täze sebit tertibine laýyk geljekdigine baglydyr Landerlerini Ermenistany basyp almakdan azat eden Azerbaýjan, hakykatdanam ereerewany özüni bu agressiýa syýasatynyň girewinden halas etdi. Paşinýanyň hökümeti muňa düşünýär we ýurduň geljeginiň Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýewiň ýazan parahatçylyk meýilnamasynyň gidişine baglydygyny aç-açan boýun alýar Ondan soň, ereerewanda häkimiýete gelen islendik güýç, täze hakykatlarda Azerbaýjanyň milli bähbitlerini, howpsuzlyk şertlerini we sebitiň geljegini göz öňünde tutmazdan Ermenistanyň bähbitlerini we geljekki ösüşini üpjün edip bolmajakdygyna düşünmeli Aslynda, saýlawdan öňki saýlaw kampaniýasy söweşe gatnaşýan ähli partiýalaryň, hakykaty boýun almasa-da düşünýändiklerini görkezýär. Ermenistanda geçirilen çekişmelerde we çärelerde Ermenistanyň adyny däl-de, Azerbaýjanyň we Prezident Ylham Alyýewiň agzalmagy, ermeni jemgyýetiniň içerki taýdan birnäçe ugur boýunça bölünýändigine garamazdan, ereerewanyň geljekki ykbalynyň Baku bilen gatnaşyklaryny dowam etdirjekdigine gönüden-göni baglydygyny görkezýär Şeýle-de bolsa, Ermenistanda geçirilen soňky pikir soralyşyklardan rewançist keýpiň ermeni jemgyýetini düýbünden terk etmändigine düşünmek bolýar. Munuň sebäbi asyrlar boýy ermeni halkyna ornaşan "Beýik Ermenistan", "ýokary ýaryş", "türk duşmançylygy" we "ýeňilen partiýa" sindromy bilen baglanyşykly. Gaýtadan işleýän güýçleri aladalandyrýan zat, bu näsag mentalitetiň hakykat duýgusy bilen ýeňilmegi Her niçigem bolsa, Garabag kartoçkasy Ermenistanda içerki syýasy göreşde ulanylsa, bu faktor sebit parahatçylygynyň geljegine howp salýar. Bu howpy doly we bir gezeklik ýok etmek diňe Azerbaýjanyň talap edişi ýaly Ermenistanyň konstitusiýasyna üýtgetmeler girizmek arkaly mümkindir Häzirki wagtda Ermenistanda häkimiýet ugrunda göreşýän iki lager hem habarlaryny açyk görkezýär: Paşinýan tarapy "parahatçylyk" diýse-de, oppozisiýa revanhistik ideýalary öňe sürýär we adaty "Garabag kartasyny" dolandyrýar Iki ýagdaýda-da geosyýasy polýuslaryň gyzyklanmalary özlerini görkezýär. Sebitdäki geosyýasy we ykdysady bähbitlerini üpjün etmek isleýän ABŞ, Paşinýanyň “parahatçylyk lagerine”, Ermenistan ýaly nokadyny ýitirmek islemeýän Russiýa bolsa revançist güýçleriň tarapyny tutdy Geň zat, Europeewropanyň pozisiýasy. Bir tarapdan, Europeanewropa guramalary Günbatar tarapdary Paşinýanyň hökümetini goldaýarlar we Karabak we parahatçylyk meselesinde rus tarapdar revançist oppozisiýanyň pozisiýasyny paýlaşýarlar Mysal üçin, bir tarapdan Russiýa, essessentuki şäherinde Garabagda ermeni separatizminiň nyşany hasaplanýan Tatik-Papik ýadygärliginiň täze nusgasyny gurýar, beýleki tarapdan Azerbaýjana garşy ikitaraplaýyn kararlar Europeanewropa Parlamentinde kabul edilýär, Şweýsariýadaky wekilleri özlerini Garabag seperatistleri bilen duşuşýarlar we ş.m Özüňi alyp barşyň bu görnüşi, aslynda bu ştatlaryň abraýyna gönüden-göni zarba urmagy aňladýar. Sebäbi Europeewropa we Russiýa Azerbaýjanyň territorial bitewiligini ykrar etdiler, we Garabagy we Gündogar Zangezury basyp alan ýyllarynda oýunjak "Ermeni döwleti" hiç wagt bilmedim. Öz gol çeken resminamalaryny çetki bähbitler üçin pida edýän bu güýçler, aslynda halkara hukugynyň esasy ýörelgelerini ýok edýär Beýleki ýurtlaryň ýolbaşçylarynyň Europeanewropa Bileleşiginiň göwnünden turjak bolýan döwründe, Ylham Alyýewiň Azerbaýjanyň milli bähbitlerini prinsipial goramagy, bu güýçleriň ikiýüzli syýasatyny aç-açan paş edeninde olary gaharlandyrýar. Mysal üçin, wideo baglanyşygy arkaly ereerewanda geçirilen Europeanewropa Syýasy Bileleşiginiň 8-nji sammitine gatnaşan Azerbaýjanyň lideri, sebiti gaýtadan söweşe we bulam-bujarlyga çekmek synanyşyklaryna Günbataryň işjeň gatnaşýandygyny göni ýüzlerine mälim etdi. Prezident Ylham Alyýew, ýerine, tomaşaçylara we öňündäki güýçleriň gerimine garamazdan, hemişe Azerbaýjanyň milli bähbitlerini goraýar we ýerinde ikiýüzli ssenariýalary ýok edýär. Bu karar Ermenistana we daşary ýurtly howandarlaryna aýdyň habar: Günorta Kawkazda parahatçylyk diňe daşarky düzgünler bilen däl-de, eýsem Azerbaýjanyň şertleri we sebit döwletleriniň bähbitleri bilen mümkindir Ermenistanda häkimiýete geljek güýçlerden Azerbaýjanyň öz umytlary bar. Bularyň birinjisi, Paşinýanyň saýlawlardan soň üýtgejekdigini eýýäm yglan eden parahatçylygyň geljegini üpjün etmek maksady bilen Azerbaýjana garşy territorial talaplaryň Ermenistanyň konstitusiýasyndan aýrylmagydyr. Anotherene bir mesele, Garabag kartynyň hemişelik ýok edilmegi, ýagny Ermenistanda işleýän Garabag diýilýän guramanyň ähli galyndylarynyň kanuny taýdan ýatyrylmagy bilen baglanyşykly. Sebäbi separatizmiň syýasy esaslaryny saklamak parahatçylyk gün tertibine laýyk gelmeýär. Şeýle hem, bu arassalaýyş işi Ermenistanyň çäklerinden daşarda beýleki ýurtlara-da ýaýramaly. Resmi ereerewan diplomatik kanallary arkaly halkara jemgyýetçiligine bu guramalaryň Ermenistan döwleti bilen hiç hili kanuny we syýasy baglanyşygynyň ýokdugyny we işleriniň bikanundygyny mälim etmeli. Ereerewan daşary ýurtdaky bu revanhist höwürtgelerini ýapmak üçin çäre görmese, bu kartany geljekde Azerbaýjana garşy ulanmak üçin ätiýaçda saklaýar. Bakuw bu gutarylmadyk ssenariýalara asla ýol bermez. Günorta Kawkazda hakyky parahatçylygy ornaşdyrmak üçin Ermenistanda-da, Ermenistanda-da separatizmiň giňelmegi düýbünden kök urmalydyr Ermeni jemgyýeti häzirlikçe "parahatçylyk ýa-da söweş" saýlamak bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Ermenistan taryhynda iň möhüm döwri başdan geçirýär we bu döwürden nähili peýda boljakdygy öz islegine bagly Ulanylanda saýtdaky materiallara ýüzlenmek möhümdir. Web sahypalarynda maglumat ulanylanda, giperlink bilen salgylanmak hökmanydyr