Energetika ministri netijeliligi geljekki şäherleriň açary hökmünde görkezýär

BAZU, Azerbaýjan, 19-njy maý. Geljekki şäherler ululygy bilen däl-de, energiýa netijeliligi, tehnologiki ösüş we sebit aragatnaşygy bilen kesgitlener diýip, Parwiz Şahbazow Bakuwda 13-nji Bütindünýä şäher forumynyň (WUF13) ýörite mejlisinde aýtdy Şahbazow “Baglanyşyk merkezindäki şäherler: şäher gurluşygy we sebit hyzmatdaşlygy” atly sessiýada çykyş edip, Azerbaýjanyň COP29-dan soň esasy global platformalaryň ýerleşdirilmegi ýurduň diňe bir energiýa howpsuzlygynda däl, eýsem durnukly şäherleşme, ýaşyl geçiş we sebit aragatnaşygyndaky işjeň roluny görkezýändigini aýtdy Häzirki zaman geosyýasy we geo-ykdysady hakykatlaryň birikmegi strategiki ileri tutýandygyny aýtdy we energiýa liniýalarynyň, ulag koridorlarynyň, süýüm-optiki kabelleriň we elektrik birleşdirijileriniň global ulgamyň “täze arteriýalaryna” öwrülýändigini aýtdy Şunuň bilen baglylykda, Şahbazow Azerbaýjanyň sebitdäki ýaşyl energiýa we elektrik baglanyşyk ulgamlaryny emele getirmekde strategiki rol oýnaýandygyny aýtdy Ol bu ösüşi Prezident Ylham Alyýewiň sebit howpsuzlygy arkaly energiýa howpsuzlygyny, ýaşyl ösüşi we parahatçylygy berkitmek baradaky düşünjesi bilen baglanyşdyrdy we Azerbaýjanyň asewraziýanyň esasy aragatnaşyk we hyzmatdaşlyk merkezleriniň birine öwrülýändigini aýtdy Ministriň sözlerine görä, Orta koridor bilen paralel ösýän ýaşyl energiýa koridorlary Hazar sebitini Europeewropa we Aziýa bilen birleşdirýän täze energiýa arhitekturasyny emele getirýär Şahbazow ýakyn geljekde bu toplumlaýyn energiýa we birikdiriş torlarynyň şäherler, önümçilikler we ykdysadyýetler arasyndaky gatnaşyklary has-da pugtalandyrjakdygyny aýtdy Azerbaýjanyň 8 GW ýaşyl energiýa kuwwatyny ösdürmegi meýilleşdirýändigini, indiki ýyl 2 GW täze gurlan kuwwatyň energiýa ulgamyna goşulmagyna garaşylýandygyny aýtdy. Munuň diňe bir energiýa önümçiliginiň ýokarlanmagyna däl, eýsem senagatyň özgermegine, ýyllyk zyňyndylaryň takmynan 2,4 million tonna azalmagyna we energiýa balansynyň diwersifikasiýasynyň gowulaşmagyna goşant goşjakdygyny aýtdy Ministr, şeýle hem akylly şäher we akylly oba modellerini, energiýa tygşytlaýan infrastrukturany we sanly dolandyryş ulgamlaryny öz içine alýan “ýaşyl energiýa zolagy” düşünjesi boýunça Karabak we Gündogar Zangezur sebitlerinde gazanylan üstünliklere ünsi çekdi Häzirki wagtda sebitde umumy kuwwaty 307 MWt bolan 38 sany kiçi gidroelektrostansiýanyň işleýändigini, 340 MWt gün elektrik stansiýasynyň gurulýandygyny, umumy meýdany 7 MWt bolan üçek gün enjamlarynyň tamamlanandygyny we 240 MWt ýel elektrik energiýasy taslamasynyň taýýarlanýandygyny aýtdy Şahbazow energiýa tygşytlylygy üçin institusional mehanizmleriň, şol sanda serişde dolandyryşyny we akylly infrastrukturany ösdürmegi gowulandyrmak bilen sarp ediş we ýitgileri azaltmaga gönükdirilen Energiýa netijelilik gaznasynyň döredilmegini öz içine alýandygyny aýtdy "Azerbaýjan bu ugurdaky maýa goýumlaryny giňeltmegi we has netijeli netijeleri gazanmagy maksat edinýär" -diýdi. "Sebäbi geljekki şäherler az energiýa bilen has köp gymmatlyk döredýän şäherler bolar." Bakuwda Bütindünýä şäher forumynyň (WUF13) 13-nji sessiýasynyň üçünji güni dowam edýär Birinji gün, Täze şäher gün tertibine bagyşlanan ministrler ýygnagy, ministrleriň tegelek stoly, aýallar we raýat jemgyýeti ýygnaklary, iş sessiýalary we şäher abadançylygy barada çekişmeler geçirildi. Forumyň çäginde Birleşen Milletler Guramasynyň we Azerbaýjanyň baýdaklaryny galdyrmak dabarasy hem geçirildi Forumyň ikinji güni, ilkinji gezek geçirilen liderler sammiti bilen ünsi çekdi. Şol gün global ýaşaýyş krizisi, şäherleşme syýasaty we şäher durnuklylygy barada ýokary derejeli diskussiýalar geçirildi. Şol bir wagtyň özünde WUF13-iň çäginde Meksika Siti pawiliony açyldy. Pawilion Latyn Amerikasy sebiti bilen hyzmatdaşlygy giňeltmek we WUF14-ä taýýarlyk görmek üçin möhüm platforma hökmünde hödürlendi 182 ýurtdan hasaba alnan 40,000-den gowrak gatnaşyjyny özüne çeken WUF13, 22-nji maýda dowam eder. “Dünýäni ýaşaýyş jaýy: Howpsuz we çydamly şäherler we jemgyýetler” mowzugy bilen geçirilen forum, durnukly şäher ösüşi ugrundaky global hyzmatdaşlygy güýçlendirmek üçin hökümetleri, halkara guramalary, bilermenleri we raýat jemgyýetiniň wekillerini birleşdirýär