El Niño haryt bazaryndaky alada: 4 önüm üçin bahanyň ýokarlanmagy ýolda

2026-njy ýylyň ortalaryna çenli bolup biläýjek El Niño wakasynyň global temperatura we ýagyş ýagdaýlaryna täsir etmegine garaşylýar Howanyň modelleri ýylyň başyndan bäri bitarap şertlere yşarat etseler-de, geljekde El Nino bilen baglanyşykly täsirler dowam etdiriler. Niuwaş ummanynda bolup geçýän El-Niño howa hadysasy, esasan kenarýaka sebitlerinde, soňra bolsa bütin dünýäde temperaturanyň ýokarlanmagyna sebäp bolýar. Munuň tersi hökmünde häsiýetlendirilip bilinjek La Nina, dünýädäki sowuk howa şertlerini aňladýar. Bu iki howa hadysasynyň arasyndaky geçiş döwründe bitarap, ýagny tebigy howa şertleri täsirli Bu ösüşler bilen, El Nino howa hadysasynyň iýul aýynda güýje girmegine garaşylsa-da, bu howa hadysasynyň täsiri barada aladalar sebäpli haryt bazarynda täze gün tertibi ýüze çykyp biler Geljek we haryt bazarlary boýunça bilermen Zafer Ergezen, El-Niñonyň iýul aýynda ýüze çykma ähtimallygynyň 80 göterimden geçendigini aýtdy. Ergezen munuň gaty çynlakaýdygyny belläp, gyş möwsümini göz öňünde tutup, bu ähtimallygyň 90 göterimden geçýändigini aýtdy Deňiz üstündäki temperaturanyň ýokarlanýandygyny belläp, Ergezen aşakdaky baha berdi: "Bu meselä seredenimizde, El Nino täsiriniň görünjekdigini görkezýär. Başgaça aýdylanda, El Ninonyň nämedigini gysgaça düşündirsek, ummanyň temperaturasynyň üýtgemegi sebäpli ýüze çykýar. Okeanlaryň gyzmagy bilen, ummanyň peselmegi Amerikanyň ummanyna öwrülýär. has yssy döwür başdan geçirilýär. Esasanam Amerikan tarapynda "Kenarýaka gyzýar we ýagyş azalýar. Munuň tersine, Amerikan tarapynda has köp suw joşmagy we ýagyş bolup biler. Şeýle döwürde Aziýada we Awstraliýada ýagyşlaryň azalmagyna we gurakçylygyň bolmagyna garaşyp bileris. Munuň tersine, Afrikada we Hindistanda pasyllaryň wagtynyň kesilendigini aýdyp bileris " Ergezen, esasanam Aziýa tarapynda bolmalydygyny aýtdy. Ergezen, Indoneziýanyň dünýädäki palma ýagynyň takmynan 60 göterimini üpjün edýändigini we palma ýagynyň öndürilişiniň Malaýziýa tarapynda gaty güýçlidigini mälim eden Ergezen, bu ýurtlarda howanyň üýtgemeginiň möhümdigini aýtdy El Nino täsiriniň soýa we günebakar ýaly beýleki ösümlik ýaglaryna ýaýramagynyň töwekgelçiliginiň bardygyny belläp, Ergezen: "Beýleki tarapdan, geçen tejribelere görä, soňky 50 ýylda başdan geçiren her El Ninoda kakao önümçiliginiň azalandygyny gördük. Kakao önümçiligine şu ýyl däl-de, 2027-nji ýylda görüp bileris. Şonuň üçin bahalaryň ýokarlanmagynyň ýene-de kakao tarapynda bolmagy mümkin. Sebäbi bu El Ninonyň öňküsinden birneme güýçli bolmagyna garaşylýar. "Şu wagt önümçilik tarapyna seretsek, pagta tarapynda Hindistan-Päkistan täsiriniň möhümdigini aýdyp bileris. Mussonyň gijikmegi we Hindistanda temperatura sebäpli pagta mör-möjekleriň ýokaşmagy möhüm bolup biler, bu bolsa pagta tarapynyň üýtgemegine sebäp bolup biler Ergezen, El Nino howa hadysasyna täsir edip biljek önümleriň biriniň tüwi bolandygyny aýtdy. Ergezen, ýagyşyň gowşamagynyň dünýäde öňdebaryjy tüwi öndürijileriniň hataryna girýän Taýlandda we Wýetnamda tüwiniň bahasynyň üýtgemegine sebäp bolup biljekdigini aýtdy we "Indi negatiwler barada gürleşdik, ýöne beýleki tarapdan seretsek, soýa köpelendigini aýdyp bileris. Öňki döwürlere ser salanymyzda, Amerika ýa-da Argentina bolsun, bu sebitlerde soýa önümçiligi hemişe ýokarlandy. Muny ýene görüp bileris "-diýdi Ergezen, bu ýylyň güýçli El Nino ýyly bolup biljekdigini aýtdy. Ergezen, şu sebäpli gurakçylyk aladalarynyň möhümdigini mälim edip, oba hojalyk önümleriniň bahalarynda üýtgäp biljekdigini we töwekgelçilikleriň ýokarlanýandygyny, esasanam oba hojalygynyň haryt bahalarynda ýatdan çykmaly däldigini ýatdan çykarmaly däldigini aýtdy Ergezen aşakdaky baha berdi: "Seredenimizde, iň möhüm görkezijilerden biriniň iýun we sentýabr aýlarynda musson döwründe bolup biljekdigini aýdyp bileris. Bu nukdaýnazardan Hindistan möhümdir. Biz ol ýere bararys. Ol ýerdäki ýagyş, pagta, şeker, tüwi we palma ýagy ýaly önümlere garaşýan zatlarymyzy görkezer. Adaty musson bar bolsa, töwekgelçilikler azalar ". Pese gaçýandygy görünýär, ýöne mussonyň täsiri gowşak bolsa, Hindistanda mussonyň gowşak döwrüni görsek, bu öňdebaryjy signal bolar. Bu, “El Nino” effektiniň ýakyn döwürde güýçli boljakdygyny aňladýar. ”