Hünärmen: Global logistika ulgamynda Orta koridoryň ähmiýeti barha artýar

Global üpjünçilik zynjyrynyň arhitekturasy düýpgöter özgerýär. Russiýa-Ukraina söweşi sebäpli adaty Demirgazyk ýolunyň gaty çäklendirilmegi we global gatnawçylaryň Gyzyl deňzindäki howpsuzlyk töwekgelçiligi fonunda gämileri Afrika yklymynyň günortasyna - Gowy Umyt Kepisine gönükdirmegi halkara söwdasyny gyssagly alternatiw ugurlary gözlemäge mejbur etdi. Bu nukdaýnazardan, Hytaýdan başlap, Merkezi Aziýa, Hazar deňzi, Günorta Kawkaz we Türkiýe Europeewropa çenli uzalyp gidýän Kaspi halkara ulag ýoly - Orta koridor, ýönekeý teoretiki düşünjeden global geostrategiki zerurlyga öwrüldi Globallaşma we millet-döwlet dawalary boýunça gözlegçi Turan Gafarli muny AZERTAC-a beren beýanatynda aýtdy Bilermen, Orta Koridoryň merkezinde ýerleşýän Günorta Kawkazyň, esasanam Azerbaýjan we Gürjüstanyň Türkiýe bilen emele gelen geo-ykdysady okunyň taslamanyň işlemegi we durnuklylygy üçin aýgytly elementdigini aýtdy. Günorta Kawkazyň işjeň gatnaşmagy bolmasa Aziýa bilen Europeewropanyň arasynda gury deňiz-deňiz baglanyşygyny ýola goýmak mümkin däl. Sebitiň gymmaty, üpjünçilik zynjyrynyň diwersifikasiýa prosesinde howpsuz, täsirli we bitarap üstaşyr zolagy hökmünde öz rolunda durýar "Bu arhitekturada Azerbaýjan diňe bir tranzit ýurduň wezipesi bilen çäklenmän, Bakuwyň resmi logistika, energiýa, senagat we aragatnaşyk merkeziniň ornuny güýçlendirýär. Bakuw halkara deňiz söwda portunyň geçirijilik ukybyny 25 million tonna çenli ýokarlandyrmak, Baku-Tbilisi-Kars (BTK) demirýoluny ep-esli ýokarlandyrar. strategiki taýdan Orta Koridoryň kuwwatyny we düşewüntliligini ýokarlandyryň. Merkezi Aziýa respublikalary üçin bu koridor ykdysady garaşsyzlygyň guraly we deňze girelge bolup durýar, Gazagystan, Özbegistan we Türkmenistan üçin bu ýol adaty gegemon tranzit ugurlaryna garaşlylygy azaldar we energiýa çeşmelerini we nebit däl önümleri eksport edýär Onuň pikiriçe, häzirki dinamika pragmatiki çemeleşmeli. Häzirki infrastruktura kuwwaty we transport çykdajylary nukdaýnazaryndan Orta Koridor Sues kanalyny ýa-da Demirgazyk marşrutyny global logistika bilen doly çalşyp bilmeýär. Sebäbi bu ugurda henizem çynlakaý institusional kynçylyklar bar. Hazar deňzindäki çäkli parom we Ro-Ro floty, portlar arasyndaky utgaşdyryş boşluklary, tranzit nyrhlarynyň doly sazlaşygynyň bolmazlygy we serhet geçelgelerinde býurokratik gijikdirmeler ýük hereketiniň tizligine täsir edýär. Bütindünýä bankynyň hasaplamalaryna görä, bu päsgelçilikler aradan aýrylsa, üstaşyr mukdaryny üç esse köpeltmek we 2030-njy ýyla çenli syýahat wagtyny ýarym esse azaltmak mümkindir. Munuň üçin uly maýa goýumlary we çuňňur syýasy durnuklylyk hökmany şertlerdir "Orta koridor, global logistika ulgamynda strategiki alternatiw we durnukly üpjünçilik zynjyry elementi hökmünde öz agramyny ynam bilen artdyrýar. Şeýle-de bolsa, bu ýoluň uzak möhletleýin üstünligi diňe kartadaky iň gysga ýol bolman, eýsem institusional utgaşdyryş derejesine, infrastrukturanyň sinhron ösmegine, syýasy ynamyň we Günorta Kawkaz bilen beýleki gatnaşyjy döwletleriň arasynda bitewi nyrh syýasatynyň ulanylmagyna bagly bolar." 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir