Hünärmen: “Smart City” taslamalarynda kiber çydamlylygy möhümdir

"Akylly şäher" we "akylly oba" modellerinde esasy mesele diňe ulgamy goramak däl. Bu ýerde esasy zat, ulgam hüjüm edilse-de durmaýar we işlemegini dowam etdirýär. Sebäbi şeýle şertlerde ulag, energiýa, suw we beýleki hyzmatlar biri-biri bilen baglanyşyklydyr we birinde mesele bar bolsa, beýlekilere täsir edýär. Şonuň üçin nusgawy "hüjüm boldy - geliň öňüni alalyň" çemeleşmesi ýeterlik däl. Täze çemeleşme kiber çydamlylygyna esaslanýar. Ulgam, bir waka bolan ýagdaýynda özüni awtomatiki dikeldip biler ýaly dizaýn edilmeli. Mysal üçin, tor segmentasiýasy hüjümiň ýaýramagynyň öňüni alýar, emeli intellekt esasly ulgamlar şübheli işjeňligi hakyky wagtda ýüze çykarýar we adam gatyşmazdan prosesleriň dowamlylygyny üpjün edýär. Maksat töwekgelçilikleri doly ýok etmek däl-de, olaryň täsirini azaltmak Azerbaýjanyň kiberhowpsuzlyk guramalarynyň birleşiginiň (AKTA) agzasy, "CYBERSIGN" LLC kompaniýasynyň müdiri Elwin Ahundow bu barada AZERTAC-a aýtdy E.Ahundow ulag, energiýa, suw üpjünçiligi we beýleki möhüm hyzmatlaryň häzirki ekosistemalarda ýakyndan baglanyşyklydygyny aýtdy. Bu zynjyryň bir baglanyşygyndaky mesele tutuş şäher infrastrukturasyna ýaramaz täsir edip biler: Bilermen kiber howplaryň serhetaşa tebigatynyň halkara düzgünleriniň ulanylmagyny gutulgysyz edýändigini aýtdy. Bu nukdaýnazardan BMG (BMG) tarapyndan kesgitlenen ýörelgeler ýurtlar üçin möhüm ýol kartasydyr "Bu ýerde möhüm mesele halkara düzgünleriniň ulanylmagy. Häzirki wagtda kiber howplar serhetleri bilmeýär we möhüm infrastruktura esasanam nyşana alynýar. Şonuň üçin BMG tarapyndan kesgitlenen ýörelgeler ýurtlar üçin ýol kartasy bolup hyzmat edýär. Bu ýörelgeler döwletleriň möhüm ulgamlary goramalydygyny, birek-birege zyýan bermeli däldigini we kibernetik giňişlikde jogapkärçilikli hereket etmelidigini aýdýar. nazaryýet çemeleşmesi, ýöne hakyky ulgamlaryň nähili işlejekdigi guruljak esasy çemeleşmäniň roluny ýerine ýetirýär. Gysgaça aýdylanda, geljekdäki şäherlerde esasy mesele tehnologiýany gurmak däl "-diýdi AKTA işgäri, Bütindünýä şäher ösüş forumynyň 13-nji sessiýasy (WUF13) ýaly halkara çäräniň biziň ýurdumyzda geçirilmeginiň Azerbaýjanyň sanly ösüş potensialyny görkezýändigini we kiberhowpsuzlyk pudagynda dünýä tejribesine bu ýurda gelmegine mümkinçilik döredýändigini aýtdy. Wagtyň geçmegi bilen bu howpsuzlyk derejesiniň ýokarlanmagyna we ýerli hünärmenleriň ösmegine gönüden-göni täsir edýär 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir