"Bilim ministrligi şowsuz"
Kipriň demirgazygyndaky okuw ýyly başlangyçdan orta bilime çenli infrastruktura ýetmezçiligi, mugallym ýetmezçiligi, konteýner otaglary we ýer titremesi howpsuzlygy baradaky çekişmeler bilen dolduryldy. Başlangyç bilimde köp adamly sapaklar, ýolbelet geňeşçileriniň, ýörite bilim mugallymlarynyň we m

Kipriň demirgazygyndaky okuw ýyly başlangyçdan orta bilime çenli infrastruktura ýetmezçiligi, mugallym ýetmezçiligi, konteýner otaglary we ýer titremesi howpsuzlygy baradaky çekişmeler bilen dolduryldy. Başlangyç bilimde köp adamly sapaklar, ýolbelet geňeşçileriniň, ýörite bilim mugallymlarynyň we mugallym kömekçileriniň ýoklugy we 252 konteýner synp otagynda bilimiň dowam etmegi tapawutlanýar; Ünsüňi özüne çeken esasy meseleler, orta bilimdäki her ýedi okuwçynyň birinde konteýner otaglarynda, okuwçylaryň iýmitlenişinde, 5 müdiriň we 17 kömekçi müdiriň bolmazlygy, ýer titremesi howpy astynda mekdep binalarynda işlemek we mugallym ýetmezçiligi boldy İENİDÜZEN-iň soraglaryna jogap beren Kipr Türk Mugallymlar Bileleşiginiň (KTÖS) Baş sekretary Burak Mawiş we Kipr Türk Orta Bilim Mugallymlar Bileleşiginiň (KTOEÖS) prezidenti Ahmet Karaoğullary okuw ýylyna baha berdiler we hökümetiň okuw netijelerine negatiw bellik berdiler. Mawiş başlangyç bilimde ýüze çykan meseleleriň çözülmän, hroniki bolandygyny öňe sürse-de, Karaoğullary orta bilimde infrastruktura, administrator, mugallym we iýmitleniş meseleleriniň dowam edýändigini we Bilim ministrliginiň okuw ýylynda ýerine ýetiren işleriniň şowsuz bolandygyny aýtdy Burak Mawiş, Kipr Türk Mugallymlar Bileleşiginiň (KTÖS) Baş sekretary: "Gysgaça aýtsak, bu hökümetiň bilim ýazgylarynda üstünlik ýok" -diýip, Mawiş üstünlik kriteriýasynyň dabaralary ýa-da teswirnamalary açmaýandygyny aýtdy Mawiş: "Çagalaryň howpsuz synp otaglaryna, ökde mugallymlara, ýolbelet hyzmatlaryna, ýörite bilim goldawyna we deň bilim almaga hukugynyň bardygyny ýa-da ýokdugyny görkezmek bilen üstünlik gazanyp bilersiňiz. Bu hökümetiň hasabat kartasynda konteýner otaglary, mugallym ýetmezçiligi, meýilnamalaşdyryş ýoklugy we hukuklaryň bozulmagy bar" -diýdi Bilimi dolandyryp bolmajakdygyny mälim eden Mawiş: "Halk bilimine bolan hukuk goralmady, problemalar çözülmegiň ýerine kadalaşdyryldy we ýyl ýazyldy" -diýdi Şu ýylyň iň çynlakaý meseleleriniň köp adamly synplar, köp adamly mekdepler we goldaw hyzmatlaryndan mahrum çagalardygyny aýdan Mawiş, ýolbelet geňeşçileriniň, ýörite bilim mugallymlarynyň we mekdebe çenli mugallym kömekçileriniň ýoklugynyň bilimiň hiline gönüden-göni täsir edýändigini aýtdy "Çagalaryň islegleri diňe synp mugallymlary bilen çäklenmeýär" -diýip, Mawiş psihologiki maslahat beriş we ýol görkeziji mugallymlara we ýörite bilim mugallymlaryna çynlakaý zerurlygyň bardygyny aýtdy Synpda dürli zerurlygy bolan 35 okuwçynyň bolmagy mugallymyň işini kynlaşdyrýandygyny mälim eden Mawiş: "Bu ýagdaý diňe bir mugallyma täsir etmän, eýsem çaganyň bilim almak hukugyna-da täsir edýär" -diýdi Mekdebe çenli mekdebe çenli mugallymlaryň kömekçileriniň kaşaň däl-de, eýsem zerurlykdygyny belläp, Mawiş ministrligiň meýilnamalaşdyrmagyň ýerine, krizis ýüze çykandan soň wagtlaýyn çözgüt tapmaga synanyşandygyny aýtdy Earthquakeer titremesiniň howpsuzlygy bilen baglanyşykly işiň tamamlanmandygyny mälim eden Mawiş şu güne çenli 294 synp otagynyň ewakuasiýa edilendigini, 218 konteýner synp otagynyň döredilendigini we 26 mekdebiň bölekleýin ýa-da düýbünden terk edilendigini aýtdy Okuw ýylynyň 252 konteýner synp otagynyň we 21 mekdebiň dowam etdirilmegi bilen başlandygyny mälim eden Mawiş, bu işiň ýakyn birnäçe okuw ýylynda dowam etjekdigini aýtdy Güýçlendirmek we täzeden gurmak işleriniň käbir mekdeplerde tamamlanandygyny bellän Mawiş, muňa garamazdan habarlara garaşýan mekdepleriň, doly däl taslamalaryň, konteýner otaglarynyň, oýun meýdançasy bolmadyk mekdepleriň we köp adamly synplaryň bardygyny aýtdy Konteýner synp otaglary wagtlaýyn çözgüt hökmünde döredildi, ýöne köp ýerlerde hemişelik bilim deňsizligine öwrüldi "-diýdi Mawiş: "Tenderler ýakyn wagtda tamamlansa, Alasya başlangyç mekdebinde, Polatpaşa başlangyç mekdebinde, Arabahmet başlangyç mekdebinde, Zümrütköý başlangyç mekdebinde, Güzelyurt Baryş başlangyç mekdebinde, Doğançi başlangyç mekdebinde, Mustafa Kemal başlangyç mekdebinde we 9 Eylül başlangyç mekdebinde gurluşyk işleri başlar. Mekdep we eseşilýurt ýörite bilim mekdebi dowam edýär. " diýdi Mugallymlaryň şu ýyl jemgyýetçilik bilimini uly yhlas bilen dowam etdirýändiklerini mälim eden Mawiş, ministrligiň mugallymlara zerur goldaw berýändigini aýdyp bolmajakdygyny aýtdy Mawiş: "Munuň tersine, köp meselede mugallymyň ýanynda durmagyň ýerine, mugallymy ýeke goýýan, könelýän we hatda jezalandyrýan garaýyş görkezýär" -diýdi. Mekdep howpsuzlygyndan başlap, köp adamly synp otaglaryna, ýörite bilimiň ýoklugyndan fiziki infrastruktura problemalaryna çenli köp meseleler bilen göreşendigini aýtdy Ministrligiň mugallymlaryň kanuny hukuklaryny inkär etmegine garşy durýandygyny mälim eden Mawiş: "Mugallymlary tapawutlandyrýan, deňlik ýörelgesini bozýan we esassyz we partiýaly amallar bilen iş parahatçylygyny bozýan dolandyryş çemeleşmesi bilen ýüzbe-ýüz bolýarys" -diýdi Mugallymlaryň çagalar we jemgyýet üçin gurban berýändiklerini mälim eden Mawiş: "Emma, gurbanlyk esasynda bilim ulgamyny gurup bolmaz" -diýdi KTOEÖS-iň prezidenti Ahmet Karaoğullary: Kipr türk orta bilim mugallymlar birleşiginiň (KTOEÖS) prezidenti Ahmet Karaoğullary, hökümetiň 2018-nji okuw ýylynda şowsuzlyga uçrandygyny aýtdy Karaoğullary, Bilim ministrliginiň birtaraplaýyn we maslahat bermezlik kararlary sebäpli çözülmän, bilimdäki meseleleriň ösýändigini aýtdy Karaoğullary, okuwçylaryň, mugallymlaryň we ene-atalaryň fiziki infrastruktura ýetmezçiliklerini, mugallymlaryň ýetmezçiligini we bilim gurşawynda ýüze çykýan kynçylyklary çözmezden amala aşyrylýan gündelik okuw ulgamynda ýüze çykan näsazlyklar üçin töleg töländigini aýtdy we "Okuwçylaryň aýratyn ösüşine gönükdirilen häzirki zaman bilim çemeleşmesi, köp adamly synplar, bilim gurşawynyň ýeterlik däldigi we çeşmeleriň ýoklugy sebäpli fonda öňe sürüldi" -diýdi Karaoğullary, ýat tutmaga we ekzamene gönükdirilen bilim çemeleşmesiniň saklanýandygyny, okuwçylaryň tankydy pikirlenişini we döredijilik ukyplaryny ýokarlandyrjak syýasatlaryň durmuşa geçirilmeýändigini aýtdy Hünär tehniki bilim bölümi we umumy orta bilim bölümi bilen baglanyşykly mekdeplerde okaýan talyplaryň takmynan 15 göteriminiň konteýner otaglarynda okamaga mejbur bolýandyklaryny mälim eden Karaoğullary, ençeme ýyl bäri ýüze çykan infrastruktura ýetmezçiliklerine garamazdan hemişelik çözgütleriň tapylmaýandygyny aýtdy Gündelik bilim maksatnamasynyň üçünji ýylynda okuwçylaryň esasy zerurlyklarynyň kanagatlandyrylyp bilinmejekdigini bellän Karaoğullary, "Talyplaryň takmynan 15 göterimi günortanlyk arakesmesinde ýeterlik iýmitlenip bilmeýändikleri sebäpli açlyk çekmäge mejbur edildi, 80 göterimi bolsa saglyk we gözegçiliksiz şertlerde iýmitleniş zerurlyklaryny kanagatlandyrmaga mejbur edildi" -diýdi Mugallymlaryň geçirilmegini tankyt eden Karaoğullary, kärdeşler arkalaşygynyň işine goşulmaýandygy sebäpli problemalaryň artýandygyny we mugallymlaryň iş ýüküniň artýandygyny aýtdy Direktorlar we kömekçi direktorlar üçin boş iş ýerleriniň açylmandygyny we ekzamenleriň geçirilmeýändigini mälim eden Karaoğuly, şonuň üçin mekdepleriň 5 direktor we 17 kömekçi direktoryň ýetmezçiligi bilen okuw ýylyny dowam etdirmelidigini aýtdy Mekdeplerde barha artýan gorkuzma we tertip-düzgüne garşy täsirli syýasatyň işlenip düzülmändigini bellän Karaoğullary, administrator ýetmezçiliginiň kanunlara we kadalara ters gelýän bellenmeler arkaly ýok edilmäge synanyşýandygyny aýtdy Gurluşyk inersenerleri palatasy tarapyndan 2023-nji ýylda geçirilen gözlegde, töwekgelçilikleriň sanawynda ilkinji 100-lige bu mekdeplere degişli 18 mekdep we 42 binanyň bardygyny ýatladýan Karaoğullary, wagtyň geçendigine garamazdan köp mekdepde hiç hili işiň edilmändigini aýtdy Käbir mekdeplerde güýçlendirmek ýa-da täze gurluşyk işleriniň başlandygyny, ýöne köp mekdeplerde synag synaglarynyň entek yglan edilmändigini mälim eden Karaoğullary, "6-njy fewralda bolan ýer titremesinden 3 ýyl geçen hem bolsa, mekdeplerimiz henizem ýer titremesine çydamly däl" -diýdi Mugallymlary goldamagyň ýerine iş şertlerini ýaramazlaşdyrýan çemeleşme bilen ýüzbe-ýüz bolýandyklaryny mälim eden Karaoğullary, goşmaça borçlar we synp kombinasiýalary bilen mugallym ýetmezçiligini aradan aýyrmaga synanyşýandyklaryny aýtdy Ministrligiň iş taşlamak we garşy çykmak hukugyndan peýdalanýan mugallymlara garşy derňew işleriniň açylandygyny bellän Karaoğullary, "Bileleşik agzybirligini bozmak üçin mugallymlary pul bilen terbiýelemek şygaryny kabul eden gurluş bilen ýüzbe-ýüz bolýarys" -diýdi Mekdeplerde başdan geçirilýän köp sanly problemanyň mugallymlar we ýolbaşçylar tarapyndan öz serişdeleri bilen çözülmäge synanyşýandygyny mälim eden Karaoğullary, fotokopiýa kagyzy, barlaghanalaryň ýoklugy, ussahanalaryň ýeterlik däldigi, deň-duşlaryň gorkuzmagy we zorluk ýaly meselelerde mugallymlaryň ýeke galýandygyny aýtdy Karaoğullary: "Mugallymlarymyzyňam, ýolbaşçylarymyzyňam ýüzbe-ýüz bolýan meselelerini özbaşdak çözmeli" -diýip, mugallymlaryň goldaw berilmeginiň deregine ähli ugurlarda kynçylyklara duçar bolýandyklaryny aýtdy


