Doğuş Engin: Üns berenimizi görenimizde näme üçin daşlaşýarys? Söýgi elmydama ynam duýgusyny döretmeýär

Köp adamlar gatnaşyklarda söýgi, üns we ýakynlyk gözleýändiklerini aýdýarlar. Şeýle-de bolsa, gyzykly tarapy, käbir adamlar gözleýän ünsi özüne çekenlerinde yza çekilip, uzaklaşyp ýa-da gatnaşyklary bes edip başlaýarlar. Bir seretseň manysyz ýaly görünýän bu ýagdaý, hakykatdanam möhüm psihologiki düşündirişlere eýe Kliniki psihologiýa nukdaýnazaryndan adamlar diňe bir gatnaşyk gurmaýarlar; Geçmişdäki tejribelerini gatnaşyklaryna girizýärler. Çagalykda söýgi şertli bolan bolsa, adam ýygy-ýygydan tankyt edilse, ret edilse ýa-da emosional zerurlyklary ýeterlik derejede kanagatlandyrylmasa, ululykda ýakynlyk ynam däl-de, alada döredip biler. Sebäbi akyl täze tejribelere baha berlende geçmişde öwrenen zatlaryny salgylanma hökmünde ulanýar Gündelik durmuşda munuň köp mysallaryny görmek bolýar. Mysal üçin, adam uzak wagtlap ýeke bolmakdan zeýrenýär. Gatnaşyk isleýändigini aýdýar. Şeýle-de bolsa, kimdir biri oňa gyzyklanma bildirip başlasa, habarlara giç jogap berip başlaýar, gepleşikleri yza süýşürýär ýa-da emosional taýdan yza çekilýär. Daşyndan biperwaý görünse-de, aslynda başdan geçirýänleri köplenç biperwaýlyk däl, ýakynlyk sebäpli dörän gorky Newropsiologiki nukdaýnazardan baha berlende, beýnimiz howpsuzlygy howplardan has çalt kabul edýär. Hususan-da, geçmişde ýaralanan adamlarda beýniniň howp duýgusy bilen baglanyşykly ýerleri ýakynlygy töwekgelçilik hökmünde düşündirip biler. Şol sebäpli adam özüni gowy görýänini duýsa, rahatlygyň ýerine tolgunyşyklary başdan geçirip biler. Sebäbi huşsuz derejede: "againene ýaralansam näme?" Sorag ýüze çykýar Psihologlar bu ýagdaýy goşma teoriýasy bilen düşündirýärler. Hususan-da, gatnaşykdan garaşsyz görünse-de, duýgudaşlyk ýakynlaşanda, özlerini oňaýsyz duýup bilerler. Munuň sebäbi, geçmişde başdan geçiren lapykeçlikleriniň ýene ýüze çykmagyndan gorkmakdyr. Akyl adamy mümkin agyrydan gaça durmak üçin yza çekip biler Gözlegler hem bu ýagdaýy goldaýar. Mikulincer we Şaweriň (2016) gözlegleri, ygtybarly goşulma nagyşlary bolan adamlaryň ýakyn gatnaşyklarda has gaça durmak häsiýetini görkezýändigini görkezýär. Diýmek, adamyň söýülmegini islemeýär; Käwagt söýginiň getirip biljek ýitgisini dolandyryp bilmezlikden gorkýar Bu pursatda möhüm zat adamyň özüni günäkärlemegi däl-de, özüni alyp barşynyň gelip çykyşyna düşünmegi. Sebäbi ünsi alanda gitmek köplenç häsiýet kemçiligi däl-de, öwrenilen gorag mehanizmi. Bagtymyza, öwrenilen gylyk-häsiýetleri habarlylyk, psihoedukasiýa we psihoterapiýa goldawy bilen üýtgedip bolýar Netijede, käbir adamlar söýgüden gaçmaýarlar. Aslynda gaçýan zatlary, söýginiň soňunda başdan geçirip bilerler öýdýän lapykeçlikdir. Gatnaşyklarda kesgitleýän aralyklarymyz köplenç öňümizdäki adamlar bilen däl-de, eýsem geçmişde başdan geçirenlerimiz bilen baglanyşyklydyr. Şonuň üçin käwagt çözgüt gatnaşyklardan daşlaşmak däl; Geçmişdäki gorkulara garşy durmak we howpsuz gatnaşyk gurmagy öwrenmek hakda. Adam özüni we beýleki adamy arkaýyn kabul edip bilse, sagdyn gatnaşyklar ösýär