Gazagystanda ýeňillikli ipotekalaryň paýy 85% -e çenli ýokarlandy

Gazagystanyň Maliýeçiler Assosiasiýasynyň (AFK) seljeriş merkeziniň synynda bellenip geçilişi ýaly, bazaryň ösüşi esasan ýeňillikli karzlaryň giňelmegi sebäpli gazanyldy Täze meseleleriň tutuş ösüşini Otbasy Bank üpjün etdi, karz mukdaryny geçen ýyl bilen deňeşdirilende 54,3% ýokarlandyrdy - 347,5 milliard tenge. Analitikler ýeňillikli maliýeleşdirmegiň we döwlet maksatnamalarynyň giňeldilmegi, ýokary bazaryň, gymmat maliýeleşdirmegiň we bazar ipotekalaryna kadalaşdyryjy çäklendirmeleriň (53,6% azalmagy) ýaramaz täsiriniň öwezini dolmaga mümkinçilik berdi Bu fonunda hökümet maksatnamalarynyň roly artmagyny dowam etdirdi. Bir ýyl ozal ýeňillikli ipoteka täze meseleleriň 73,9% -ini düzýän bolsa, häzirki wagtda bu görkeziji 85.1% -e ýetdi. Öz gezeginde ikinji derejeli banklaryň ipoteka önümleriniň paýy 14,9 göterime çenli azaldy. Aslynda, ýurtda ýaşaýyş jaý karzlarynyň esasy hereketlendirijisi bolup galýan döwlet goldaw maksatnamalary Täze ipoteka karzlary boýunça ortaça göterim derejesi inflýasiýa derejesinden we esasy nyrhdan ep-esli pes bolup, 10% -e düşdi Şol bir wagtyň özünde ipoteka islegi kem-kemden gowşaýar. Iberilen arzalaryň sany 20,7% azaldy we 192 müň boldy - bu soňky iki ýylda iň pes görkeziji. Hünärmenleriň pikiriçe, işjeňligiň peselmegi ýaşaýyş jaý bahalarynyň dowamly ýokarlanmagy, ilatyň hakyky girdejileriniň peselmegi, öňem pensiýa toplamalarynyň ulanylmagy bilen goldanýan islegiň ýuwaş-ýuwaşdan tükenmegi bilen baglanyşyklydy Şol bir wagtyň özünde bazaryň gurluşy üýtgeýär. Iri ipoteka karzlary paýyň köpelmegine sebäp bolýar. Şeýlelik bilen, 20 million teňňeden gowrak mukdarda karzlaryň paýy 30% -den 37% -e çenli ýokarlandy, 10 million teňňä çenli karzlaryň paýy 22% -den 17% -e çenli azaldy Bu aralykda, bazaryň sowamagynyň faktorlaryndan biri iýun aýynda güýje giren pensiýa toplamalarynyň ýeterlik çäkleriniň ýokarlanmagy bolup biler. Öň UAPF-dan çykmak ýaşaýyş jaýyna bolan islegi goldamagyň esasy çeşmelerinden biri bolan bolsa, täze talaplar bu mehanizmi ulanyp biljek raýatlaryň sanyny ep-esli azaldar. Netijede, bazar esasy we ikinji ýaşaýyş jaý bazarlarynda goşmaça islegiň we likwidligiň peselmegi bilen ýüzbe-ýüz bolup biler "Bu şertlerde bazaryň mundan beýläk-de ösmegi üçin mümkinçilikler hökümetiň goldawyna we maliýeleşdirmegiň mümkinçiliklerine baglydyr. Şol bir wagtyň özünde ipoteka karzyny makroprudensial kadalaşdyrmakda meýilleşdirilen üýtgeşmeler arkaly goşmaça basyşlar bolup biler. Olaryň bilelikdäki täsiri ipoteka bazaryny hasam çäklendirip biler we artykmaç programmalaryň töwereginde bazaryň konsentrasiýasyny ýokarlandyryp biler Mundan ozal hünärmenler täze pensiýa çäkleriniň Gazagystanyň gozgalmaýan emläk bazaryna nähili täsir etjekdigini aýdypdylar Şeýle hem ipoteka karzy bermek düzgünleriniň 1-nji iýulda üýtgejekdigi habar berildi