Tebigat bizden ar almaýar; ýalňyşlyklary üçin bahany tölemäge mejbur edýär ... - Kıbrıs gazet - Kıbrıs habarlary, TRNC soňky minut we gün tertibi habarlary

Anotherene 5-nji iýunda Bütindünýä daşky gurşaw güni biziň arkamyzda Bu ýyl, her ýyl bolşy ýaly, daşky gurşaw ara alnyp maslahatlaşyldy, habarlar çap edildi we beýannama berildi. Şeýle-de bolsa, daşky gurşaw hakda gürleşmek bilen daşky gurşawy goramagyň arasynda çynlakaý tapawudyň bardygyny kabul etmeli Köp ýyllaryň dowamynda daşky gurşawy ýatlanymyzda, kellä gelen ilkinji zat hapa boldy. Köplenç arassa gurşawy diňe köçelerde zibil ýok ýaly duýýarys. Şeýle-de bolsa, daşky gurşaw ondan has giň düşünje. Topragy, suwy, howasy, tokaýlygy, kenarlary we biologiki dürlüligi bilen tutuşlygyna Kipr kiçijik adadyr Demirgazyk Kipr bu kiçijik adanyň demirgazygynda has kiçi bir bölek 1974-nji ýyldaky Parahatçylyk operasiýasyndan soň demirgazyk Kipr türkleriniň ýaşaýan sebitine öwrüldi. Şonuň üçin demirgazykdaky daşky gurşawy goramak jogapkärçiligi Kipr türk jemgyýetine we DHHG-nyň ýolbaşçylaryna düşdi Şeýlelikde, bu wezipe dogry ýerine ýetirildimi? Hiç kim buýsanç bilen "Hawa, etdik" diýip bilmez Kenarýakalarymyzyň ýagdaýyna serediň Akym düşeklerine serediň Meýilleşdirilmedik gurluşyklara serediň Grounderasty suwlaryň ulanylyşyna serediň Ulagyň dykyzlygyna, howanyň hapalanmagyna, karýerlere, gözegçiliksiz konkretlere serediň Üze çykýan surat üstünlik kyssasy däl Dünýä daşky gurşawa zeper ýetmegi sebäpli ekologiki deňagramlylyk bozulýan örän howply döwre tarap barýar. Howanyň üýtgemegi indi geljegiň däl, häzirki döwrüň meselesi. Guraklyk, aşa yssy, suw joşmalary we ýangynlar dünýädäki ýaşaýşa howp salýar Diýmek, Kipr türkleri bu howpdan habarlymy? Ora-da bu howply tendensiýa negatiw goşantlarynyň nämedigini bilýärlermi? Düşündirişlere we görkeziş çärelerine hiç wagt üns bermäň ... Size bir söz bilen jogap bermäge rugsat ediň: Biraz ýumşataýyn ... Ol ýeterlik bilenok Şeýle-de bolsa, kiçi bolmak, hemme zatdaky ýaly daşky gurşaw taýdan artykmaçlyklaryna eýedir. Ilatymyz çäklidir. Geografiýamyz az. Uly ýurtlara garanyňda problemalarymyzy ýüze çykarmak we çözmek has aňsat Daşky gurşawy habardar etmek medeni ewolýusiýa arkaly sosial ölçege eýe bolýança Daşky gurşawy goramak diňe bir döwlet däl, eýsem her kimiň borjy hökmünde görülýär Prof. Dr. Wamyk Wolkan gaty möhüm bir syn: "Emlägi hapa däl, hapa zat eýe däl" Gynansagam, Demirgazyk Kiprdäki ýagdaý edil şu 1974-nji ýyldan bäri 52 ýyl geçdi. Bize laýyk gelende bu ýerler "watan topragy", bize laýyk gelmeýän bolsa: "Gresiýa topragynyň kynçylygy size ýetdimi?" düşünmek ýüze çykýar Bu çemeleşme gaty ýalňyş Demirgazyk Kiprde daşky gurşawa duýgurlygyň iň göze görünýän görkezijisi gözegçiliksiz konkretdir Sebitara bölmek kanunlary elbetde möhümdir. Şeýle-de bolsa, gurluşyň ekologiýa taýdan arassa ýa-da ýokdugy hakykatdanam möhümdir. Taslama berlen rugsady, şeýle hem taslamanyň tebigata salýan ýüküni sorag astyna almaly Mowzugy gaty köp aýlamagyň zerurlygy ýok Gämi duralgasyna seretmek ýeterlikdir Sebitde çynlakaý ýaşaýyş jaýy we ilat partlamasy bar. Belent binalar köpelýär, täze ýaşaýyş ýerleri satylýar, maýadarlar özüne çekilýär. Şeýle-de bolsa, bu ösüşiň iň esasy soragyna ýeterlik jogap ýok: Lagym ulgamy nirede? Bejeriş zawody nirede? Bularsyz islendik gurluşyk doly däl Muny has aýdyň aýdalyň Bu ýagdaý gaty kaşaň jaý gurmak we içinde hajathana ýok ýaly Daşyndan göze ilmeýän ýaly bolup biler. Şeýle-de bolsa, iň esasy zerurlyk kanagatlandyrylmasa, çynlakaý mesele bar Surat energiýa bilen tapawutlanmaýar Birinji günden bäri kemçilikleri ykrar edilen tehnologiýa bilen elektrik öndürmegi dowam etdirýäris. Geljegi daşky gurşawa laýyk gelmeýän infrastruktura bilen gurmaga synanyşýarys Netijede, tebigy durmuşdan daşlaşanymyzda daşky gurşaw bilen asudalygymyz gowşaýar Adam tebigatyň ussady hökmünde hereket edip başlanda, daşky gurşawa garşy jenaýat edip başlaýar Demirgazyk Kipr kiçi ýurt bolup biler. Şeýle-de bolsa, daşky gurşaw jenaýatlarynyň intensiwligi taýdan asla kiçi däl. Kenarlar hapalanýar. Toprak basyş astyndadyr. Undererasty baýlyklar dartylýar Hapalary dolandyrmakda henizem döwrebap we dowamly nokada ýetmedik Iň esasy şäher hyzmatlaryndan biri bolan zibil ýygnamakda we gaýtadan işlemekde-de islenýän üstünlik gazanylmadyk bolsa, daşky gurşaw bilen öwünmeli däl Hakykat, daşky gurşawy goramak gürleşmek arkaly däl-de, meýilleşdirmek we ýerine ýetirmek arkaly mümkindir Häzirki wagtda tebigata ýetirýän zyýanymyzyň bahasy ertir çagalarymyza tölener Watany hakykatdanam watana öwürýän zat, diňe baýdak galdyrmak däl. Şol topraga edilýän alada we hormat jogapkärçiligini duýdy 5-nji iýunda Bütindünýä daşky gurşaw güni biziň arkamyzda. Şeýle-de bolsa, daşky gurşawy goramak jogapkärçiligi diňe bir gün bilen çäklenmeýär. Aslynda möhüm zat, 6-njy iýunda, 7-nji iýunda we ýylyň beýleki günlerinde özümizi nähili alyp barşymyz Tebigatyň bizden ar almaýandygyny ýatdan çykaralyň. Heöne eden işlerimiz üçin hökman tölemeli