Diýarbakyryň göni eksport mümkinçiligi 1 milliard dollardan geçýär

Diýarbakyr Söwda-senagat palatasynda (DTSO) geçirilen "Eksporty maliýeleşdirmek we täze nesil eksporty goldamak sammitinde" şäheriň önümçilik kuwwaty, eksport potensialy we täze goldaw mehanizmleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Söwda ministrliginiň Eksport baş müdiri Mehmet Ali chalçynkaýa, Diýarbakyryň eksport görkezijisiniň 368 million dollardygyny aýtdy we "Gytaklaýyn eksportyň ýerine göni eksportyň gapylary açylsa, bu görkeziji 1 milliard dollara çenli artyp biler. Şeýlelik bilen, goşulan baha Diýarbakyrda galýar" -diýdi Duşuşykda çykyş eden Söwda ministrliginiň Eksport baş müdiri Mehmet Ali chalçynkaýa, Türkiýanyň dünýä ykdysadyýetiniň gysylmagyna garamazdan önümçilikde we eksportda ösmegini dowam etdirýändigini aýtdy. Türkiýe geçen ýyl 273,4 milliard dollarlyk haryt eksport edendigini mälim eden alalçynkaýa, hyzmat eksportyny goşmak bilen umumy mukdaryň 390 milliard dollara ýetendigini aýtdy. Diýarbakyryň resmi eksport görkezijisiniň 368 million dollar derejededigini mälim eden Çalçynkaýa: "Gytaklaýyn eksportyň ýerine göni eksportyň gapylary açylsa, bu görkeziji 1 milliard dollara çenli artyp biler. Şeýlelik bilen, goşulan baha Diýarbakyrda galýar" -diýdi Çalçynkaýa, ministrligiň eksporty ösdürmek üçin hödürleýän goldaw mehanizmlerini düşündirip, Easyönekeý eksport platformasynyň, elektron eksport goldawlarynyň, UR-GE taslamalarynyň, adalatly goldawlaryň we Eximbank maliýeleşdirilmeginiň ähmiýetine ünsi çekdi. Diýarbakyrda "Eksport akademiýasynyň" döredilip bilinjekdigini aýdýan Yalçynkaýa, eksportyň diňe bir maliýeleşdirmek bilen çäklenmän, bilim we institusionallaşdyryş meselesidigini aýtdy DTSO-nyň başlygy Mehmet Kaýa, Diýarbakyryň soňky 10 ýylda senagat infrastrukturasynda düýpli özgerişlikleri başdan geçirendigini aýtdy we şäheriň häzirki wagtda diňe bir söwda merkezine däl, eýsem güýçli önümçilik merkezine öwrülmeginiň mümkindigini aýtdy. Diýarbakyryň häzirki eksport görkezijileriniň potensialyny doly görkezmeýändigini mälim eden Kaýa, şäherdäki önümçilik kuwwatynyň ösendigini we senagat infrastrukturasynyň güýçlenendigini, ýöne eksportyň ep-esli böleginiň beýleki welaýatlar arkaly amala aşyrylandygyny, şonuň üçin resmi sanlar Diýarbakyryň hakyky potensialyny doly görkezmeýändigini aýtdy. Diýarbakyryň senagat infrastrukturasynyň üýtgemegine ünsi çeken Kaýa, geçmişde maýa goýujylara paýlamak üçin senagat giňişligini tapmakda kynçylyk çekendiklerini ýatlatdy. Kaýa: "10 ýyl mundan ozal sahna çykanymyzda, senagat infrastrukturamyzyň ýeterlik däldigini hemişe aýdýardyk. Maýa goýumçylary gelse-de berjek ýerimiz ýokdy. Häzirki wagtda guramaçylykly senagat zolaklarymyz ösýär we täze önümçilik meýdançalary açylýar. Söwda-senagat palatasynyň bilelikdäki işi bilen guramaçylykly senagat zolaklary, işewür guramalar we senagat pudagynda möhüm önümçilik infrastrukturasy döredildi. Bu maýa goýumlary önümçiligi we eksporty artdyrdy "-diýdi Eksporty hasaba almak üçin täze mehanizmler işlenip düzülmeli " Şäherde önümçilik we eksport pudagynda dogry tendensiýanyň bardygyny mälim eden Kaýa, "Diýarbakyr soňky ýyllarda ep-esli ösüş gazandy. Senagat infrastrukturamyz günsaýyn güýçlenýär. Karacadağ Guramaçylyk senagat zolagynda 15 müň arzan meýdanyň meýilleşdirilmegi meýilleşdirilýär. Önümçilik. Bir tarapdan, çykdajylar, energiýa we maliýe ygtyýary bilen göreşýär. Mundan başga-da, eksport "Şonuň üçin köp kompaniýalar göni eksport etmegiň ýerine serhet welaýatlary arkaly gytaklaýyn eksport edýär" Bu ýagdaýyň diňe bir Diýarbakyryň däl, eýsem Türkiýanyň hem umumy meseleleriniň biridigini bellän Kaýa, "Eksporty hasaba almak we olary şäher merkezine öwürmek üçin täze mehanizmler işlenip düzülmeli. “Eximbank” -yň Diýarbakyrda şahamçasynyň açylmagy şäherdäki eksport mümkinçiligini açýar. Ulanyş nyrhlary hem munuň görkezijisidir. Siziň ugruňyz dogry bolsa, tizligiňiz güýçli we dogry gurallary ulanýan bolsaňyz, maksatly sanlara ýetmek kyn däl. Esasy zat satyn almak we satmak däl-de, öndürmek we satmak. Diýarbakyr indi önümçilige gönükdirilen ykdysady modeline öwrüldi. Siriýanyň bazary "Bu, geljek döwürde Diýarbakyr üçin täze Yrak bazary ýaly bolup biler. Bu eksport görkezijilerini artdyrar we ýurduň eksport paýlanyşyny diwersifikasiýa eder" -diýdi "80 ýurtdan 130 ýurda ýetdik" Diýarbakyryň eksport edýän ýurtlarynyň sanynyň köpelmegine ünsi çeken Kaýa, soňky 10 ýylda ep-esli ösüşiň bolandygyny aýtdy. Kaýa "10 ýyl ozal Diýarbakyrdan takmynan 80 ýurda eksport edilse-de, häzirki wagtda bu san 130-a ýetdi. Bu tablisa öndürijimiziň dogry ýoldan gidýändigini görkezýär. Diýarbakyrdaky öndürijiniň öz şäherinden eksport etmegini isleýäris. Goşulan baha şu ýerde galsyn. Diyarbakyr esasly eksport köpelsin. "Bu maksat bilen, okuw çärelerini we goldaw mehanizmlerini giňeltmegi dowam etdireris" Duşuşyga Karacadağ OIZ-iň başlygy Beşir ılmylmaz, Diýarbakyr OIZ-iň başlygy Mustafa Fidan, Eximbank marketing müdiri M. Efkan Bingöl, İGE A.Ş baş müdiri Fatih Tuğrul Topaç, Türk Söwda bankynyň resmi Murat Önlem we köp sanly senagatçy we işewür adam gatnaşdy Söwda ministrligi, DTSO, IGE, Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası, Diyarbakyr Tekstil İhtisas OIZ we Diyarbakyr OSB tarapyndan bilelikde gurnalan "Eksporty maliýeleşdirmek we täze nesil eksport goldaw sammiti" ertir dowam eder. - DIYARBAKIR