Daşary işler ministri Hakan Fidan: Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasyndaky parahatçylyk etabyny goldaýarys | T24

Daşary işler ministri Hakan Fidan, Türkiýe-Azerbaýjan-Gürjüstan üç taraplaýyn Daşary işler ministrleriniň onunjy ýygnagyndan soň: "Sebitimiziň dawa-jenjeliň, umumy abadançylygyň we baglanyşyk taslamalarynyň ýerine ösüş taslamalary bilen ýatda saklanmagyny isleýäris we bu ugurda işleýäris. Bu gün, Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasyndaky parahatçylyk prosesinde aç-açan açarys. Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasyndaky parahatçylyk etabyny goldaň "Biz şeýle hem Azerbaýjanyň kanuny aladalarynyň çözüljekdigine we parahatçylyk şertnamasyna haýal etmän gol çekilmegine umyt baglaýarys" -diýdi Daşary işler ministri Hakan Fidan Stambulda Türkiye-Azerbaýjan-Jorjiýa üçtaraplaýyn daşary işler ministrleriniň onunjy ýygnagyny geçirdi. Duşuşykdan soň ministrler bilelikde metbugat ýygnagyny geçirdiler. Fidan öz çykyşynda üç taraplaýyn platformanyň strategiki ädimler ätmek üçin esas döredýändigini aýtdy we “Bu hyzmatdaşlyga berýän manylarymyz üç ýurduň umumy bähbitleri bilen çäklenmeýär. Şeýle hem bu mehanizmi Günorta Kawkazda parahatçylygyň, durnuklylygyň we durnukly gülläp ösmegiň kepilliklerinden biri hökmünde görýäris " Countriesurtlarynyň umumy gün tertibindäki meseleleri hemmetaraplaýyn ara alyp maslahatlaşandyklaryny we sebitleýin we global ösüşler boýunça geňeşmeler geçirendiklerini mälim eden Fidan: "Dünýäniň dürli künjeklerinde bir wagtyň özünde geosyýasy taýdan bölünişikler seýrek duş gelýän döwürleri başdan geçirýäris. Ykdysady näbellilikler köpeldi we energiýa howpsuzlygy öňküsinden has duýgur meselä öwrüldi. Şeýle döwürde sebitimizde döreden parahatçylyk we hyzmatdaşlyk gurşawy hakyky strategiki gymmatlygy görkezýär. Bu gurşaw Europeewropadan Aziýa çenli giň geografiýada durnuklylygy, birikmegi we energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyny üpjün edýär. "" Milli ykdysadyýeti güýçlendirýär. Hususan-da, ýurtlarymyzyň arasyndaky baglanyşygy berkitmek sebitleýin durnuklylyga goşant goşjak strategiki we geosyýasy ileri tutulýan ugur hökmünde tapawutlanýar "-diýdi Fidan energiýa mowzugynyň hem möhümdigini belläp, elýeterli we üznüksiz energiýa elýeterliliginiň häzirki dünýä üçin möhüm meselä öwrülendigini aýtdy. Fidan: "Bilelikde durmuşa geçiren energiýa infrastrukturasy taslamalarymyzyň kömegi bilen bu ugurdaky krizisleriň bize täsiri az galdy. Sebitimizi global energiýa üýtgemelerine garşy has çydamly etdik. Indiki maksadymyz, energiýa, transport we aragatnaşyk infrastrukturasynda has integrirlenen sebit gurmak. Bu integrasiýa, Europeewropa bilen Aziýanyň arasynda has ygtybarly, has çalt we öňünden aýdyp boljak tranzit liniýasyny döretmek nukdaýnazaryndan strategiki ähmiýete eýe. " "Şu gün ýetilen iň anyk nokat, Orta Koridoryň güýçlendirilen roly" -diýip, Fidan Orta Koridoryň üç taraplaýyn hyzmatdaşlygyň strategiki diregleriniň birine öwrülendigini aýtdy. Fidan: "Şu nukdaýnazardan, Baku-Tbilisi-Kars demir ýolunyň doly kuwwatyna ýetmegi mynasybetli 2-nji iýunda liniýanyň gürji böleginde geçirilen dabara möhüm tapgyr boldy. Bu strategiki ugurdan has köp peýdalanmak bilen sebitimize has köp goşmaça baha bermek isleýäris " Duşuşyklaryň dowamynda Günorta Kawkazda durnuklylygyň, parahatçylygyň we abadançylygyň ýola goýulmagynyň yhlasly we konstruktiw hyzmatdaşlygyň esasynda emele gelmelidigi baradaky umumy düşünjelerini tassyklandyklaryny aýtdy we "Sebitimiziň gapma-garşylyklar, umumy abadançylyk we baglanyşyk taslamalarynyň ýerine ösüş taslamalary bilen ýatda galmagyny isleýäris we bu ugurda işleýäris" -diýdi. Häzirki wagtda bu görşüň iň geljegi uly jogabyny Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasyndaky parahatçylyk prosesinde görýäris. Taraplaryň öňe süren wesýeti sebitimiz üçin anyk bir mümkinçilik açdy. Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasyndaky parahatçylyk etaby "Şeýle hem, Azerbaýjanyň kanuny aladalarynyň çözülmegine we parahatçylyk şertnamasynyň gysga wagtda gol çekilmegine umyt baglaýarys" -diýdi. Fidan: "Ermenistan bilen alyp barýan kadalaşdyryş etabymyz, Azerbaýjan bilen ýakyn hyzmatdaşlykda dowam etdirilýär. Soňky dört ýylda möhüm wakalar bolup geçdi. Biziň pikirimizçe, Günorta Kawkaz üçin esasy mümkinçilik we maksat şu: parahatçylygyň güýçlenmegi bilen baglanyşyk taslamalary has güýçli netijelere eýe bolar. Güýçlendirmek karary bilen işimizi dowam etdirýäris Günorta Kawkazda parahatçylygyň ýola goýulmagy bilen baglanyşykly bu oňyn pikire garamazdan, töweregimizdäki howpsuzlyk gurşawy çynlakaý töwekgelçilikleri dowam etdirýär. Şu nukdaýnazardan, şu günki ýygnakda Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky parahatçylyk gepleşikleri hem gün tertibinde boldy. Sebitimizi we dünýäni betbagtçylyga getiren bu urşuň yzda galmagy möhümdir. Bu nukdaýnazardan ABŞ we Eýran bilen gatnaşyklarymyzy dowam etdirýäris we sebitdäki ýurtlar bilen ýakyn parahatçylygy üpjün etmek üçin ýakyn maslahatlaşýarys. Türkiýe bu möhüm döwürde diplomatiýa we gepleşiklere goldaw bermegini dowam etdirer Demirgazykda dowam edýän uruş sebitimiziň howpsuzlygyna gönüden-göni täsir edýär. Russiýa-Ukraina söweşinde parahatçylygy gazanmagy sebitimiziň durnuklylygy we howpsuzlygy üçin zerur hasaplaýarys. Diplomatik prosesiň we parahatçylyk ugrundaky tagallalaryň tutanýerlilik bilen dowam etmelidigine ynanýarys. Biziň hemmämiz söweş meýdanyndaky we diplomatik prosesdäki häzirki dartgynlygy alada bilen yzarlaýarys. Taraplaryň bu petigi öz peýdasyna öwürmek üçin eden ädimleri, gynansak-da meýdançadaky dartgynlygy hasam artdyrýar. Blackakynda Gara deňizde we Azow deňzinde bolan hüjümler bu howpuň netijeleriniň nähili agyr bolup biljekdigini görkezýän agyryly mysallardyr. Bu pursatdan peýdalanyp, soňky wakada ölenler üçin eziz doganym jenap Jeýhun Baýramowa we Azerbaýjana ýene-de bir gezek gynanç bildirmek isleýärin Häzirki wagtda üç ýurt hökmünde sebitimiziň geljegi üçin bilelikde guran umumy erkimizi, birek-birege ynamymyzy we umumy garaýşymyzy tassykladyk. "Countriesurtlarymyzyň arasyndaky hyzmatdaşlyk näçe güýçli bolsa, Günorta Kawkaz has ygtybarly, gülläp öser we has durnukly bolar" Gürjüstanyň Daşary işler ministri Maka Botçorişwili üç taraplaýyn platformanyň üç ýurda möhüm mümkinçilik döredýändigini we özara bähbitleri ösdürmegiň çäginde utgaşdyrylan tagallalary üpjün edýändigini aýtdy. Häzirki wakalara baha berýändiklerini mälim eden Botçorişwili, geljekde gatnaşyklaryň nähili ösdürilip bilinjekdigi barada pikir alyşýandyklaryny aýtdy. Botçorişwili "Biziň hem köptaraplaýyn gatnaşyklarymyz bar" -diýdi. Bu gatnaşyklar ynam we goňşuçylyk gatnaşyklaryna esaslanýar we sebitde söwda gatnaşyklarymyz hem gaty berk "-diýdi Botçorişwili halkara arenasyndaky wakalary ara alyp maslahatlaşandyklaryny aýdyp, “Parahatçylyk baradaky umytlarymyzy paýlaşdyk. Bulara gysga wagtda girip bileris we parahatçylygyň gysga wagtda ýola goýulmagyny umyt edýäris. Elbetde, bu ýerde diňe bir özara bähbitler we hyzmatdaşlyk esasynda işlemän, eýsem Azerbaýjan-Ermenistan gatnaşyklarynda bolşy ýaly, Azerbaýjan-Ermenistan gatnaşyklarynda-da oňyn dinamika döretmegini isleýäris. Bu uzak möhletde sebitde parahatçylykly gatnaşyklary ýola goýmaga diýseň möhüm goşant goşar. Şeýlelikde, konstruktiw hyzmatdaşlygy ösdürmäge mümkinçilik alarys. "Şol bir wagtyň özünde, Türkiýe bilen Ermenistanyň arasyndaky gatnaşyklary kadalaşdyrmak möhümdir diýip pikir edýäris" Botçorişwili ykdysady meselelere baha berýändiklerini we üç ýurduň strategiki ýerleşişi barada gürleşendiklerini aýtdy. Botçorişwili: "Bu ýerdäki mümkinçilikler biziň üçin baglanyşyk nukdaýnazaryndan diýseň möhüm bir penjire getirýär. Parahatçylyk gelende asewraziýa sebitindäki bu baglanyşyk has-da güýçlener diýip pikir edýäris. Söwda bu manyda ykdysady gatnaşyklaryň ösmegine möhüm goşant goşar diýip pikir edýäris. Botçorişwili "Kars-Tbilisi demir ýoluny iň oňat we iň ýokary potensial bilen ulanyp bolar diýip pikir edýäris. Bu, elbetde, ösüşlere möhüm goşant goşar. Sebäbi bu ýol hakykatdanam has köp söwdany, has köp ykdysady gatnaşyklary goldar we käbir ösüşleri getirer Üns berýän taslamalarymyz gaty möhümdir. Elbetde, bularyň hemmesinden başga-da, Merkezi koridoryň strategiki ähmiýeti we bu manyda hyzmatdaşlygy ösdürmekdäki roly barada-da söhbet etdik. Gara deňizde elektrik suwasty gämisi taslamasy bar. Bu möhüm taslama ýaly bolup görünýär Üç taraplaýyn gatnaşyklara-da baha berildi we bu gatnaşyklaryň gerimini we mazmunyny hasam giňeltmek barada gürleşdik. Hyzmatdaşlyk üçin has köp potensialyň bardygyna ynanýarys we has çuňňur hyzmatdaşlygy dowam etdirip bileris. Bu ýygnak ýene bir gezek subut etdi. Hakykatdanam, Türkiye, Azerbaýjan bilen Gürjüstanyň arasyndaky hyzmatdaşlyk diýseň möhümdir. Bu üçlük gatnaşyklaryň mümkinçiliklerini ýene bir gezek görkezdi. Üç ýurduň arasyndaky potensialy hasam durmuşa geçirip biljekdigimize ynanýarys " Azerbaýjanyň Daşary işler ministri Jeýhun Baýramow gepleşikleriň dowamynda häzirki kynçylyklara baha bermäge mümkinçilikleriniň bardygyny aýtdy we sebitdäki we global dartgynlygyň sebite täsir edýändigini aýtdy. Baýramow: "Sebäbi sebitimiz Europeewropa bilen Aziýanyň çatrygyndadyr. Bu nukdaýnazardan bu gapma-garşylyklardan uzak durmak mümkin däl. Sebitimizdäki bu konfliktleriň netijelerini we netijelerini aýdyň görüp bileris. "Şu nukdaýnazardan, Azerbaýjan, Türkiýe we Gürjüstan bilelikde işleşip biler diýen karara geldi" Baýramow "Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasyndaky kadalaşdyrmak prosesi barada gürleşdik" -diýip, geçen ýyl Waşingtonda geçirilen sammitden soň kärdeşleri bilen parahatçylygy ýola goýmak bilen baglanyşykly wakalary paýlaşandygyny aýtdy. Baýramow "Bu ýerdäki oňyn üýtgeşmelerden we ösüşlerden hoşal. Mundan başga-da, durnukly parahatçylygy gazanmak üçin bu mesele boýunça gözlegleriň döwletleriň arasynda dowam etdirilmelidigini aýtdym." Şeýle hem bu mesele boýunça henizem garaşylýan we çözülmedik meseleler boýunça ýörite baha berilmelidigini aýtdym "-diýdi Eýranda we Gazadaky wakalary ara alyp maslahatlaşandyklaryny mälim eden Baýramow: "Palestinde durnukly parahatçylygy ýola goýmagyň ýollaryny ara alyp maslahatlaşdyk. Munuň sebitimize we bütin dünýäde nähili täsir edip biljekdigini ara alyp maslahatlaşdyk. "Elbetde, bu ýere çemeleşişimiz, gepleşikleri we diplomatik tagallalary dowam etdirmek, halkara hukugyny berjaý etmek, bu meselede belli kepillikler bilen sebitde durmuşa geçirmek we bularyň hemmesini ileri tutulýan ugurlarymyz bolmaly durnukly parahatçylyga öwürmek" Baýramow, Türkiýäni, Azerbaýjany we Gürjüstany birleşdirýän möhüm energiýa, transport we söwda koridorlarynyň bardygyny belläp: "Bu koridorlaryň ähmiýeti kem-kemden artdy. Bu kontekstde Baku-Tbilisi-Jeýhan, Baku-Tbilisi-Erzurum Tebigy Gaz Liniýalary, Günorta Tebigy Gaz Koridorlary üýtgedildi" -diýdi. sebit, şeýle hem sebitde aragatnaşyk we energiýa howpsuzlygyny ýola goýdy we üç ýurduň hem gülläp ösmegine möhüm goşant goşdy "-diýdi Bilelikdäki beýannamadan soň ministrler journalistsurnalistleriň soraglaryna jogap berdiler. Russiýa-Ukraina urşy kontekstinde pilotsyz uçarlaryň türk eýeçiligindäki gämilere edilen hüjümleri, Azow deňzinde azerbaýjan raýatlary bilen bir gämini nyşana almagy we Gürjüstanyň portlaryna abanýan howplar ýatladylan Fidan degişli soraga şu aşakdaky baha berdi: "Soragda agzalan gynandyryjy wakalar, prezidentiň Russiýa-Ukraina urşunyň başyndan bäri görkezen ýaraşyk şertnamasyna näderejede duýgurlygynyň bardygyny birnäçe gezek görkezýär. Häzirki wagtda uruş geografiki taýdan has köpelýär. Häzirki wagtda söweşýän taraplar tarapyndan ulanylýan ýaraglaryň we ok-därileriň häzirki wagtda Baltika ýurtlarynda Estoniýa, Litwa we Latwiýada peýda bolýandygyny görýäris. Rumyniýanyň paş edilýändigini görýäris. Magdanlaryň we pilotsyz deňiz ulaglarynyň Türk bogazyna çenli süýşüp biljekdigini görýäris. Gürjüstanyň hem edil şonuň ýaly nyşana alnyp bilinjekdigini görýäris. Bularyň hemmesi aslynda urşuň dowam edişinde geografiki giňelişiň nähili bolýandygyny görkezýär. Beýleki tarapdan, taraplar indi bar bolan harby deňlemäni üýtgetmek üçin has köp dürli maksat edinmäge synanyşýarlar Geçmişde taraplar käbir meselelerde seresap bolar ýaly, iň bolmanda bu weýran ediji söweş dowam edýärkä, formulalarymyz bardy. Bilşiňiz ýaly, Türkiýa Gara deňiz däne şertnamasyny baglaşdy. Bu meselede prezidentimiz möhüm rol oýnady we bu wagtlaýyn durmuşa geçirildi. Taryhy üstünlik boldy. Edil şonuň ýaly-da, häzirki wagtda söweşiň ýaýramagy sebäpli Gara deňizde nawigasiýa howpsuzlygynyň peselmegi hemmämizi aladalandyrýar. Muny muny dostlarymyz bilen beýan etdiler. Köpçülik hökmünde bu meseläni ýakyndan yzarlaýarys. Ikinjiden, taraplar bilen yzygiderli gürleşýäris. Başgaça aýdylanda, türk we beýleki raýat gämileriniň nyşana alynmazlygy möhümdir Balykçy gaýyklarynyň we ulag gämileriniň degişli edaralarymyz bilen utgaşyp sebit suwlarynda gezmegi örän möhümdir. Bu ýerde ýakyn raýdaşlygymyz we utgaşdyrmagymyz möhümdir. Biz hökümet hökmünde Ministrlik hökmünde bu meseläni ýakyndan yzarlaýarys. Iöne aýdyşym ýaly, meseläni düýpgöter çözmek ähli problemalara iň uly jogap bolar. Şol sebäpli ýaraşyk gepleşiklerine uly ähmiýet berýäris " Fidan "dawalary çözmegiň nähili möhümdigi" baradaky soraga şeýle jogap berdi: "Türkiye durnuklylygy we ösüşi üpjün etmek üçin sebit eýeçiligine we sebitleýin hyzmatdaşlyga aýratyn ähmiýet berýär. Prezidentimiziň başyndan bäri kesgitlän sebit syýasaty parametrleri ilkibaşdan gelýär. Bu üç taraplaýyn hyzmatdaşlygy, esasanam Günorta Kawkazda, Balkan we Eastakyn Gündogardaky hyzmatdaşlarymyz bilen durnuklylyk we parahatçylyk ugrunda öňe süren garaýşymyzy amala aşyrýarys. Biziň maksadymyz, bar bolan ähli strategiki basseýnlerde sebitleýin hyzmatdaşlygy we parahatçylygy ýola goýmak, gapma-garşylyklaryň öňüni almak ýa-da mümkin boldugyça olaryň intensiwligini azaltmak, olary azaltmak we ösüş, gülläp ösüş, erkinlik we adam hukuklary üçin aňsat ýol açjak bir sebit döretmekdir. Munuň üçin elbetde güýçli bolmaly, päsgel bermeli, täsirli bolmaly, köp işlemeli Günorta Kawkazda köp ýyl bäri sebit däl aktýorlaryň täsiri sebäpli ýüze çykýan durnuksyzlygyň sebit aktýorlary tarapyndan durnuklylyga öwrülmeginiň we beýleki sebit halklarynyň bu hyzmatdaşlygy halkara hyzmatdaşlygy arkaly goldamagynyň möhümdigine ynanýarys. "Bu ýerde, Türkiýe, Jorjiýa we Azerbaýjan göreldeli hyzmatdaşlyk modelini görkezmek bilen sebit eýeçiligi we sebit hyzmatdaşlygy modeli bilen ýollaryny dowam etdirmäge synanyşýarlar." Kukiler, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň göz aýlaýarka ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk maglumatlar bölekleridir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Gutapjyklar, web sahypalary üçin maglumatlary ýatda saklamak ýa-da ulanyjylaryň brauzer işjeňligini ýazdyrmak üçin ygtybarly mehanizm hökmünde döredildi Bu gutapjyklar web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda öçürilip bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin brauzeriňizi sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly, sahypa girýänleriň we traffik çeşmeleriniň sanyny sanamaga mümkinçilik berýär. Haýsy sahypalara iň az girilýändigini we girýänleriň sahypa nädip girýändigini öwrenmäge kömek edýär. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonimdir. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular, gyzyklanma bildirýän profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin degişli kompaniýalar tarapyndan ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan döredilýär. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz