Daşary işler ministri Ertuğruloğlu: Günorta Kipr-Fransiýa Kipriň Gresiýa Dolandyryşy-SOFA şertnamasy TRNC üçin güýji ýok

Daşary işler ministri Tahsin Ertuğruloglu düýn Fransiýa bilen Günorta Kipriň Kipr Gresiýasynyň Dolandyryşy (GCASC) arasynda gol çekilen Güýçleriň ýagdaýy (SOFA) şertnamasy barada ýazmaça beýanat berdi Ertuğruloglu şertnamanyň adada fransuz harby elementleriniň ýerleşdirilmegini, şeýle hem harby tehnologiýalary paýlaşmagy, bilelikdäki harby türgenleşikleri, okuw çärelerini, harby desgalara enjam goldawyny we Fransiýa-GCASC harby senagaty hyzmatdaşlygyny ösdürmegi öz içine alýandygyny aýtdy Ministr Ertuğrulogly bu we şuňa meňzeş başlangyçlaryň ynsanperwerlik maksady bilen amala aşyrylandygyny öňe sürdi we esasan adadaky Kipr türk halkynyň özbaşdak we deň hukuklaryny äsgermezlik edýändiklerini aýtdy. Göz öňünde tutulýan ädimleriň adada we sebitde howpsuzlyk we durnuklylyk nukdaýnazaryndan döredilen näzik deňagramlylygy bozmaga gönükdirilendigini mälim eden Ertuğrulogly, bu şertnamanyň HHR we Kipr türk halky üçin güýjüniň ýokdugyny aýtdy Ertuğrulogly, bolup geçen wakalaryň Kipr türk halkynyň howpsuzlygynyň kepili hökmünde görýän Türkiýe Respublikasynyň täsirli we de-fakto kepilliginiň ähmiýetini ýene bir gezek açýandygyny mälim etdi we Goranmak we howpsuzlyk ugurlarynda Watan Türkiye bilen hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de güýçlendirmek zerurlygynyň bardygyny aýtdy. Ertuğruloglu bir tarapdan Kipr Gresiýasynyň administrasiýasynyň dürli döwletler, şol sanda Gündogar Ortaýer deňzinde kenar ýakasy bolmadyk ýurtlar bilen harby hyzmatdaşlyga we ýarag şertnamalaryna gol çekendigini, daşary ýurt harby elementleriniň adada ýerleşmegine rugsat berýän we Kipriň dürli harby maksatlar üçin ulanylmagyna rugsat berendigini mälim etdi. Beýleki bir tarapdan, çözgüt kontekstinde "nol esger, nol kepillik" ýagdaýynyň saklanmagynyň aç-açanlygyň alamatydygyny öňe sürdi ERTUĞRULOĞLU Şonuň ýaly-da YLALAŞYK HYZMATDAŞLYK WE DIALOGI TOA ÜÇIN TERJIME EDIP BOLANOK Şeýle ädimleriň adadaky iki halkyň arasyndaky ynamyň ýoklugyny hasam çuňlaşdyrýandygyny mälim eden Ertuğrulogly, Kipr Gresiýasynyň ýolbaşçylarynyň Kipr türk halkynyň mahsus hukuklaryny äsgermezlik edýän we adadaky kemçiliklere sebäp bolýan birtaraplaýyn başlangyçlary yzygiderli kabul edýändigini öňe sürdi. Ertuğrulogly Kipr Gresiýasynyň administrasiýasynyň Kipr türk halkyna we tutuş Kipr adasyna wekilçilik etmek hukugynyň ýokdugyny, tutuş adany gyzyklandyrýan meseleler boýunça birtaraplaýyn şertnama baglaşmagynyň kabul edilip bilinmejekdigini aýtdy. Kipr Gresiýanyň ýolbaşçylaryny diňe bir adany däl, eýsem sebiti hem nyşana öwürmek howpy abanýan ädimlerden ýüz öwürmäge çagyran Ertuğrulogly, Günorta Kipriň Gresiýa Guramasy bilen birtaraplaýyn başlangyçlary kabul eden we Kiprdäki häzirki hakykatlary äsgermezlik edýän we Kipr döwletiniň arasyndaky hyzmatdaşlygyň deňhukukly hukuklaryny ýola goýýan Fransiýa ýaly ýurtlaryň jedelleşendigini öňe sürdi Ertuğrulogly öz çykyşynda Fransiýany sebitdäki howpsuzlyga we durnuklylyga zyýan ýetirendigini öňe süren başlangyçlaryny bes etmäge çagyrdy Daşary işler ministri Ertuğruloglunyň doly beýany: "Biziň adamyzda fransuz harby elementleriniň ýerleşdirilmegi, şeýle hem harby ugurda tehnologiýalaryň paýlaşylmagy, bilelikdäki harby türgenleşikleriň ýerine ýetirilmegi, harby tälim beriş çäreleri we harby desgalara enjam goldawy we Fransiýa-GCASC harby senagaty hyzmatdaşlygy ösdürmek ýaly elementleri öz içine alýan SOFA şertnamasy 2026-njy ýylyň 8-nji iýunynda gol çekildi Ynsanperwerlik maksady bilen harby gazançlary we artykmaçlyklary gazanmagy maksat edinýän we adadaky Kipr türk halkynyň özbaşdak we deň hukuklaryny äsgermezlik edýän bu we şuňa meňzeş ädimler, adamyzyň we sebitimiziň howpsuzlygy we durnuklylygy babatynda döredilen näzik deňagramlylygy bozmagy maksat edinýär we Demirgazyk Kipr Türk Respublikasy we Kipr Türk halky üçin güýji ýok. Bu wakalar Kipr türk halkynyň howpsuzlygynyň kepili bolan Türkiýe Respublikasynyň täsirli we de-fakto kepilliginiň möhüm ähmiýetini ýene bir gezek tassyklaýar we Goranmak we howpsuzlyk ugurlary boýunça Watan Türkiýe bilen hyzmatdaşlygymyzy has-da berkitmegiň zerurdygyny görkezýär Bir tarapdan, Kipriň Gresiýanyň ýolbaşçylygy dürli döwletler, şol sanda Gündogar Ortaýer deňzinde kenar ýakasy bolmadyk ýurtlar bilen harby hyzmatdaşlyga we ýarag şertnamalaryna gol çekdi, adamyzda daşary ýurt harby elementleriniň ýerleşdirilmegine rugsat berýän we Kipriň dürli harby maksatlar üçin ulanylmagyna rugsat berdi. Beýleki tarapdan, adada ylalaşyk gazanmagyň çäginde "nol esgerler, "Nol kepillik" şertini saklamak, onuň yhlaslylygynyň aýdyň beýanydyr. Şeýle prowokatiw ädimleriň adadaky iki halkyň arasyndaky ynamsyzlygy hasam çuňlaşdyrýandygy düşnüklidir Kipriň grek ýolbaşçylary Kipr türk halkynyň mahsus hukuklaryny yzygiderli äsgermezlik edýän we adada ýüze çykan ýalňyşlyklara sebäp bolýan birtaraplaýyn ädimler ätmek arkaly hakyky niýetlerini aýdyň görkezýär. Kipr türk halkyna we tutuş Kipr adasyna wekilçilik etmäge ygtyýary bolmadyk Kipr grek administrasiýasynyň tutuş adany gyzyklandyrýan meseleler boýunça birtaraplaýyn şertnama baglaşmagy düýbünden kabul ederliksizdir Kipriň Gresiýanyň ýolbaşçylygy diňe bir adamyzy däl, eýsem sebitimizi hem nyşana alýan töwekgelçilikli çäreleri görmegi derrew bes etmeli Kipr adasyndaky häzirki hakykatlary we Kipr türk halkynyň özbaşdak deňhukuklyk hukuklaryny äsgermezlik edip, Günorta Kipriň Gresiýanyň Gipri administrasiýasy bilen birtaraplaýyn ädim ätýän Fransiýa ýaly döwletleriň adadaky iki döwletiň arasynda hyzmatdaşlygy we gepleşikleri döretmek prosesine zyýan ýetirmegini dowam etdirýändigi äşgärdir "1974-nji ýylda bagtly parahatçylyk operasiýasy bilen Gündogar Ortaýer deňzinde gazanylan howpsuzlyk we durnuklylyk tertibinde hiç hili ýeri bolmadyk Fransiýany sebitimize zyýan berýän başlangyçlaryny bes etmäge çagyrýarys."