Deputat: Internetde çagalary goramak bilen baglanyşykly üýtgeşmeler jemgyýetiň tertibi

Sanlaşdyrmak, döwletiň gyssagly jogap bermeli täze kynçylyklaryny görkezýär. Şunuň bilen baglylykda, Milli Mejlisde internetde çagalaryň hukuklaryny goramak baradaky kanun taslamasynyň ara alnyp maslahatlaşylmagy jemgyýetiň tertibine gönüden-göni jogap. Bu üýtgeşmeleriň esasy maksady, ýaşy barlamak üçin täsirli mehanizmleri durmuşa geçirmek we ene-atalara wirtual giňişlikde çagalaryň howpsuzlygyny goramak üçin ygtybarly gurallary bermekdir. Bir seretseň, üýtgeşmeler diňe tehniki ýaly bolup biler. Emma hakykatda kanun taslamasy howpsuzlyk, tehnologiýa platformalarynyň jogapkärçiligi we milli hukuk ulgamynyň sanly döwrüň hakykatlaryna uýgunlaşmagy ýaly möhüm meselelere seredýär Bu pikirleri Milli Mejlisiň agzasy Sewinj Fataliýewa AZERTAC-a beren beýanynda aýtdy Deputat häzirki wagtda sosial ulgamlaryň diňe bir aragatnaşyk serişdesi bolman, ösüp barýan nesliň şahsyýetiniň, gymmatlyklarynyň we özüni alyp barş modelleriniň emele gelmeginde esasy faktorlaryň birine öwrülendigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, wirtual gurşaw tarapyndan döredilen mümkinçiliklerden başga-da, täze howplar getirýär: kiber-zorluk, internet galplygy, ýok ediji mazmunyň ýaýramagy we şahsy maglumatlaryň gözegçiliksiz ýygnalmagy. Ululardan tapawutlylykda çagalar köplenç bu töwekgelçilikleri wagtynda kesgitläp bilmeýärler, şonuň üçin internetdäki howpsuzlygyny üpjün etmek indi maşgala meselesi däl-de, jemgyýetçilik syýasaty Milli Mejlisiň agzasynyň pikiriçe, kanun taslamasynyň esasy artykmaçlyklaryndan biri media platformalarynda hasaba alnanda ýaş gözegçiliginiň mehanizmleriniň girizilmegi. Bu, diňleýjileriň kämillik derejesini göz öňünde tutup, zerur päsgelçilik döreder we çagalaryň psihologiki we ahlak taýdan ösmegine zyýan ýetirip biljek mazmuna girmegini ep-esli çäklendirer. Ene-atanyň roluny güýçlendirmek hem möhümdir. Häzirki zaman tehnologiýalary adaty maşgala terbiýesi usullaryndan has çalt ösýär. Taslama kanuny wekilleri netijeli gözegçilik gurallary bilen üpjün etmek arkaly zerur deňagramlylygy dikeltmegi maksat edinýär. Bu çemeleşme, çaganyň hukuklaryny çäklendirmeýär, tersine, maşgalanyň jogapkärli gatnaşmagy arkaly ony goraýar. Maglumatlaryň gizlinligi meselesi aýratyn bellärliklidir. Ensetginjekler köplenç bolup biljek netijelerine düşünmän özleri hakda şahsy maglumatlary paýlaşýarlar. Çagalaryň maglumatlaryny gaýtadan işlemek babatynda IT kompaniýalaryna berk talaplary girizmek, sanly hukuklaryny berkitmekde möhüm ädimdir Sewinj Fataliýewanyň pikiriçe, inisiatiwanyň esasy tarapy sanly platformalaryň jogapkärçiligini ýokarlandyrmakdyr. Uzak wagtlap töwekgelçiligi barlamagyň esasy ýüki ulanyjylaryň üstüne düşdi. Şeýle-de bolsa, iri tehnologiýa korporasiýalarynyň ýaşy barlamak we mazmuny üýtgetmek üçin ähli tehniki mümkinçilikleri bar. Täze kadalar bu jogapkärçiligi has adalatly paýlamagy maksat edinýär Deputat, ara alnyp maslahatlaşylan üýtgeşmeleriň söz azatlygyny ýa-da maglumat elýeterliligini çäklendirmek bilen hiç hili baglanyşygynyň ýokdugyny aýtdy. Raýatlaryň saglygy we ösüşi barada aýdylanda, döwlet kinematografiýadan tä söwda çenli köp ugurlarda ýaş çäklerini kesgitleýär. Wirtual giňişlik adaty edaralardan az bolmadyk çagalara täsir edýär, şonuň üçin ýeterlik kanuny düzgünleşdirmegi talap edýär. Taslama çagalary tehnologiýadan üzňeleşdirmeýär, onuň maksady çagalaryň gyzyklanmalary ygtybarly goralýan howpsuz ekosistemany döretmekden ybarat "Çalt sanlylaşdyrma şertlerinde beýle başlangyçlar obýektiw zerurlyga öwrülýär. Häzirki zaman döwleti diňe bir tehnologiki ösüşi höweslendirmek bilen çäklenmän, raýatlaryň iň ejiz kategoriýalarynyň howpsuzlygyny hem kepillendirmeli. Ara alnyp maslahatlaşylýan kanun taslamasy maşgala institutyny berkitmäge we geljekki nesli goramaga gönükdirilen öz wagtynda we oýlanyşykly ädimdir. Gysgaça aýdylanda, bu gadagançylyk barada däl-de, eýsem çaganyň ösmegi üçin sanly dünýäni ösdürmeli. Azerbaýjan jemgyýeti olaryň bähbitlerine laýyk gelýär "-diýdi 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir