Demokratlar köpden bäri gadagançylygy bozdular: Ysraýylyň ýadro ýaraglary barada hakykaty talap edýärler

ABŞ-nyň Wekiller palatasyndaky demokratlar topary Ysraýylyň ýadro programmasyny resmi taýdan ykrar etmek teklibi bilen Donald Trump administrasiýasyna ýüz tutdy "Waşington Post" kongresmenleriň Döwlet sekretary Marko Rubioga ýazan hatyna salgylanyp, şikaýatyň awtorlarynyň Eýran bilen häzirki çaknyşykda töwekgelçiliklere baha bermek we tötänleýin ýokarlanmagyň öňüni almak üçin Waşingtonyň has aýdyň bolmagyndan gorkýandyklaryny habar berdi Neşiriň pikiriçe, bu ädim ýarym asyrdan gowrak wagt bäri hereket edip gelýän düzgünleri üýtgedip biler. Biz 1969-njy ýylda Riçard Nikson bilen Golda Meiriň arasynda aýdylmadyk şertnama barada aýdýarys: şonda ABŞ Ysraýyla ýadro ýaraglary barada basyş etmezligi we resmi taýdan ykrar edilmegini talap etmezlige razy boldy Häzirki ara alyp maslahatlaşmagyň sebäbi mart aýyndaky atyşyk, Eýranyň raketalary Dimonadaky ýadro merkeziniň golaýyna gaçanda we ABŞ Ysraýylyň howa goranyş ulgamlarynyň uly hüjüme çydap bilmezliginden alada galdy WP, demokratlaryň Trump administrasiýasyna eden ýüzlenmesiniň ABŞ-nyň Demokratik partiýasynyň Ysraýyly goldamak meselesine bolan garaýşynyň üýtgändigini we öňegidişlige öwrülendigini belleýär. Halfarym asyr töweregi wagt bäri demokratlar bilen respublikanlar Ysraýylyň ýadro ýaragyny ösdürmegi ara alyp maslahatlaşmak üçin aç-açan gadagançylygy saklaýarlar Kongresmenler Rubioga ýazan hatynda Waşingtonyň Ysraýylyň ýadro programmasyny ykrar etmekden ýüz öwürmegi, şeýle ýaraglaryň arap ýurtlarynda ýa-da Eýranda ýüze çykmagyna düýbünden garşy çykýan ABŞ-a bolan ynamyny pese gaçyrýandygyny öňe sürýärler. Demokratlar urany baýlaşdyrmagyň derejesi we ýarag materiallarynyň nirede öndürilýändigi ýaly Ysraýylyň ýadro programmasy barada jikme-jik maglumat soradylar Dünýäde bäş sany resmi ýadro güýji bar - olar BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalary: Beýik Britaniýa, Hytaý, Russiýa, ABŞ we Fransiýa. Olaryň şeýle ýaraglara bolan hukugy 1968-nji ýyldaky ýadro ýaraglarynyň ýaýramazlygy baradaky şertnamada göz öňünde tutulandyr (NPT bu mesele boýunça mundan beýläkki şertnamalaryň esasyny düzýän halkara howpsuzlyk pudagyndaky esasy köptaraplaýyn resminama). Onda “1967-nji ýylyň 1-nji ýanwaryna çenli ýadro ýaragyny ýa-da beýleki ýadro partlaýjy enjamyny öndüren we partlatan” döwletiň ýadro ýaragynyň bardygy aýdylýar. Bu seneden soň ýadro synaglary Hindistan, Pakistan we Demirgazyk Koreýa tarapyndan geçirildi