Geograf-alym: Global howanyň üýtgemegi Azerbaýjanyň howa şertlerine çynlakaý täsir edýär

Global howanyň üýtgemegi we onuň Azerbaýjandaky howa şertlerine täsiri soňky ýyllarda has aýdyň duýuldy. Hünärmenleriň pikiriçe, bu üýtgeşmeleriň esasy sebäplerinden biri, atmosfera antropogen täsirleriň netijesinde çykýan parnik gazlarynyň, esasanam kömürturşy gazynyň we metanyň köpelmegi. Mundan başga-da, uly şäherlerde we şäherlerde ilatly nokatlaryň giňelmegi sebitdäki howanyň üýtgemegine täsir edýär Bu mesele boýunça AZERTAC bilen söhbetdeşlikde Geografiýa institutynyň Howa bölüminiň öňdebaryjy gözlegçisi, Geografiýanyň filosofiýa ylymlarynyň doktory Hasan Nabiýew global ýylylygyň, esasanam Arktikada has çaltlaşýandygyny aýtdy. Onuň sözlerine görä, polýar sebitlerde temperaturanyň ýokarlanmagy netijesinde buz bilen örtülen ýerler azalýar, bu bolsa temperaturanyň gowşamagyna we ýokary we pes giňişlikleriň arasyndaky basyş tapawudyna sebäp bolýar Netijede howa massalarynyň hereketi gowşaýar we ýyly howa bir meýdanda has uzak saklanýar. Bu amallar atmosferadaky çyglylygyň ýokarlanmagyna we aşa howa hadysalarynyň köpelmegine sebäp bolýar. Mysal üçin, 2021-nji ýylyň iýul aýynda Germaniýada bolup geçen we uly weýrançylyga sebäp bolan "Bernd" siklony bu tendensiýanyň ýüze çykmasy hasaplanýar Hasan Nabiýew "Bütindünýä howa şertleri" toparynyň gözleglerine görä, aşa yssy tolkunlaryň ýygylygynyň soňky 100 ýylda on esse artandygyny aýtdy. Şol bir wagtyň özünde, şeýle hadysalaryň temperaturasy öňki döwürlere garanyňda 4 ° C ýokarydyr Atmosfera dolanyşygynyň üýtgemegi netijesinde Ortaýer deňzinden Barens deňzine çenli ýokary basyşly ýerler emele gelýär, bu bolsa çygly howa massalarynyň Atlantik ummanyndan hereketini çäklendirýär. Netijede, käbir sebitlerde guraklyk bolýar, käbirlerinde güýçli ýagyş bolýar "Howanyň üýtgemegi Azerbaýjanda-da öz täsirini ýetirýär. Suw, suw joşmagy we doň ýaly tebigy betbagtçylyklaryň sany köpelýär, ýelleriň ugry we güýji üýtgeýär, temperatura ýokarlanýar, ýagyş azalýar we suw çeşmeleri bilen baglanyşykly kynçylyklar bar. Gözlegler bu üýtgeşmeleriň Gün işjeňliginiň ýokarlanmagynyň we 11-nji tapgyryň üýtgemeginiň sebäbini görkezýär. meridional howa akymlary ýygy-ýygydan ýüze çykýar "-diýdi alym 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir