COP29-dan COP31-e çenli: Azerbaýjan bilen Türkiýäniň howa we ýaşyl energiýa pudagyndaky hyzmatdaşlygy

Howanyň üýtgemegine we energiýa geçişine garşy göreş soňky ýyllarda daşky gurşaw syýasatynyň çäginden çykyp, howpsuzlyk we daşary syýasat gün tertibiniň ileri tutulýan meseleleriniň birine öwrüldi. Bu nukdaýnazardan seredeniňde, global klimat prosesinde Azerbaýjanyň, soňra bolsa Türkiýäniň öňe saýlanmagy ajaýyp waka. Bu kontekstde COP29 we COP31 tejribelerini göz öňünde tutup, iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň manysyny has aýdyň görkezip bolar Syýasy, ykdysady we jemgyýetçilik gözlegleri gaznasynyň (SETA) Howanyň üýtgemegi we daşky gurşaw maksatnamasynyň gözlegçisi, doktor Çağla Wural bu pikirleri AZERTAC-a beren beýanatynda aýtdy Azerbaýjan tarapyndan gurnalan COP29-yň esasan howanyň maliýeleşdirilmegi meselesi bilen ýatda galandygyny aýdýan Çağla Wural, sammitde ara alnyp maslahatlaşylýan ösýän ýurtlar üçin serişdeleri köpeltmek meselesiniň halkara gün tertibinde has özüne çekiji orny eýeleýändigini ýatlatdy. Energiýa öndürýän ýurduň bu çäräni kabul etmegi, bu statusly ýurtlaryň howa gepleşiklerinde hem öz sözleriniň bolup biljekdigini görkezmek nukdaýnazaryndan möhümdi. COP29 Günorta Kawkaz bilen Hazar basseýnini global howa meýilnamasy bilen has ýakyn baglanyşdyrdy. Bakuwda geçirilen sammitden soň, geçen ýyl Braziliýada COP30 bilen işiň dowam etdirilmegi we estafetanyň şu ýyl Antalýada geçiriljek COP31 bilen Türkiýä geçmegi klimat diplomatiýasy taýdan miras almak (miras almak) üçin möhüm mümkinçilik döredýär Geografiki taýdan ýakyn iki ýurduň gysga arakesmä goşulmagy sebitiň ileri tutýan ugurlarynyň halkara arenasynda has güýçli görkezilmegini üpjün edip biler. Şeýlelik bilen, Bakuwda güýçlenýän howa meýilnamasy Antalýada, esasanam adalatly energiýa geçişi we energiýa howpsuzlygy meselelerinde öňe ädim ätmäge mümkinçilik alar. Türkiýäniň COP31-ni kabul etmegi, ýurduň howa diplomatiýasyna täsirini artdyrar we "2053 sap nol zyňyndylary" maksadyna tarap ädimlerini dünýä derejesinde has göze ilýär. Europeewropa bilen Aziýanyň arasyndaky geografiki we strategiki pozisiýasy Türkiýäni global klimat diplomatiýasynda dürli partiýalaryň arasynda köpri gurup we bu işde ýaşyl öwrülişigi çaltlaşdyryp biljek aktýor edýär "Bu yzygiderliligiň iň anyk ýüze çykmalarynyň biri, Azerbaýjan bilen Türkiýäniň ýaşyl energiýa pudagyndaky hyzmatdaşlygydyr. Uzak wagt bäri nebit we tebigy gaz esasynda gatnaşyklar ösdi we iki ýurt energiýa koridorlary arkaly birek-biregiň mümkinçiliklerini birek-birege baýlaşdyrdy. Häzirki wagtda şol hyzmatdaşlyk gaýtadan dikeldilýän energiýa ugurlary boýunça energiýa gurýar. Beýleki tarapdan, energiýa zolagy, gaýtadan dikeldilýän energiýa ulgamynda ösen infrastruktura eýe we hyzmatdaşlygyň ösmegi üçin güýçli tehniki esas döredýär Iki sebitiň bu dürli artykmaçlyklary birleşdirilende sebit üçin möhüm bilelikdäki gymmatlyklar döredilip bilner Gözlegçi bu hyzmatdaşlygyň diňe bir energiýa pudagy bilen çäklenmeýändigini aýtdy. Sebäbi suw baýlyklaryny dolandyrmak, serhetüsti hapalanmak we tebigy betbagtçylyklara çydamlylyk ýaly meseleler hiç bir ýurduň ýeke özi çözüp biljek mesele däl. Şol sebäpli Azerbaýjan bilen Türkiýäniň klimat syýasatynda bilelikdäki hereketi Günorta Kawkazda we Hazar basseýninde durnuklylyga goşant goşup biljek faktor hökmünde möhüm ähmiýete eýe "Iki ýurduň ýaşyl energiýa, daşky gurşaw howpsuzlygy we howa syýasaty babatynda bilelikdäki işi sebitiň geljegi üçin strategiki ähmiýete eýe. Bu hyzmatdaşlygyň asyl ähmiýeti sebiti diňe bir energiýa geçiş ýoly bolmakdan ýaşyl energiýany öndürýän we eksport edýän merkeze öwürmek mümkinçiliginden ybaratdyr. Bu ösüşi ykdysady ösüş, iş üpjünçiligi we energiýa howpsuzlygy bilen bilelikde durmuşa geçirmäge mümkinçilik döreder. binýady "-diýdi 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir