CBA sebitleýin maliýe durnuklylygy üçin ýeke-täk ekosistemanyň ähmiýetini görkezýär

BAKU, Azerbaýjan, 10-njy iýun. Sebitiň maliýe durnuklylygy üçin bitewi berjaý etmek (kanunçylyga we kadalara laýyklykda işler) ekosistemasy möhümdir, Azerbaýjanyň Merkezi Bankynyň (CBA) Maliýe Gözegçilik Syýasaty we Dolandyryş Bölüminiň müdiri Zaur Hajili “Halkara Maliýe we Bank Sammiti 2026: Global Maliýe Birleşmesi” Häzirki döwürde gözegçilik we gözegçilik edaralarynyň indi izolýasiýa işlemeginiň mümkin däldigini, adaty "gaty gözegçi" modeliniň köne bolandygyny aýtdy. Onuň pikiriçe, fintech tehnologiýalarynyň, wirtual aktiwleriň we emeli intellektiň çalt ösmegi kadalaşdyryjy çemeleşmäniň üýtgemegini talap edýär Hajili, Orta Aziýa ýurtlaryny we Hazar basseýnini öz içine alýan makro-sebit derejesinde ylalaşyk çemeleşmelerinde tapawudyň bardygyny aýtdy "Bu tapawutlar kadalaşdyryjy-hukuk binýadynda-da, durmuşa geçiriş mehanizmlerinde-de ýüze çykýar we netijede kadalaşdyryjy kazyýet işi, şeýle hem" çal zolaklar "emele gelýär. Bu, halkara maýadarlar we birinji derejeli habarçy banklar üçin ýurduň töwekgelçiligini ýokarlandyrýar" -diýdi bank wekili Onuň sözlerine görä, maýadarlar indi aýry-aýry ýurtlara däl-de, tutuş sebite baha berýärler we sebit derejesinde maliýe durnuklylygyna seredýärler "Şonuň üçin ýeke-täk" laýyklyk "ekosistemasyny döretmek möhümdir. Bu ekosistema halkara ülňüleri, korporatiw we laýyklyk medeniýeti, ýokary tehnologiýaly çözgütler we ýurtlaryň arasynda sinhronlaşdyrylan düzgünler ulanylýan adaptasiýa gurşawy hökmünde hereket etmeli" -diýdi Bölüm müdiri häzirki zaman "berjaý etmek" düzgünleriniň indi ýük hökmünde däl-de, eýsem bäsdeşlik artykmaçlygyny döredýän faktor hökmünde kabul edilmelidigini aýtdy "Bu çemeleşme dört esasy sütüne esaslanýar, olaryň birinjisi halkara ülňüleri, hususan-da FATF (Maliýe Hereket Taslamasy) pul ýuwmaklyga garşy göreş boýunça teklipleri we töwekgelçilikli çemeleşme" -diýdi Hajili Azerbaýjan ykdysadyýetiniň dünýä ykdysady ulgamynyň aýrylmaz bir bölegi bolandygy sebäpli Europeanewropa Bileleşiginiň birnäçe görkezmeleriniň elementleriniň hem hasaba alynýandygyny we ýurduň kanunçylygynda ulanylýandygyny aýtdy. Onuň pikiriçe, häzirki geosyýasy gurşawyň we halkara sanksiýa reimesimleriniň çylşyrymlylygy sebäpli gözegçilik we gözegçilik edaralarynyň çemeleşmesi has aýgytly we prinsipial bolmaly; "Maliýe ulgamy global maliýe ulgamynyň bitewiligini berjaý etmelidir we ulgamlaýyn töwekgelçiliklerden daşda durmalydyr. Bellenen düzgünler we talaplar çäklendirmeler däl-de, eýsem iri maýadarlar we hyzmatdaşlar üçin artykmaçlyk döredýän oýnuň aç-açan düzgünleri" -diýdi Ikinji esasy sütüniň kadalaşdyryjy sanly çözgütlerdigini hem sözüniň üstüne goşdy Hajili "Sebit gözegçilik we gözegçilik edaralarynyň özboluşly tejribesini ösdürdi, köp mukdarda maglumat ýygnaldy we bu maglumatlary elde seljermek mümkin däl. Şol sebäpli SupTech tehnologiýalaryny ulanmak giňelýär" -diýdi Onuň sözlerine görä, häzirki zaman innowasiýalarynyň maksady olary çäklendirmek däl-de, olaryň howpsuz ösüşini üpjün etmek. Bu nukdaýnazardan kiberhowpsuzlyk, bikanun ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna garşy göreş, şeýle hem sarp edijiniň we maýa goýujylaryň hukuklaryny goramak ileri tutulýan ugurlardyr Bölüm müdiri täze kadalaşdyryjy çemeleşmäniň çäginde innowasiýa tehnologiýalarynyň ýurtda tehnologiýalary ornaşdyrmak üçin amatly şert döredýän ýörite reimesimleriň kömegi bilen synag edilýändigini aýtdy Hajili, üçünji we iň möhüm sütüniň korporatiw etikanyň esasy düzüm bölegi bolup durýan medeniýetdigini aýtdy