Bu gün Çölleşmäge we gurakçylyga garşy Bütindünýä güni

Her ýyl 17-nji iýunda Bütindünýä çölleşmäge we gurakçylyga garşy göreş güni bellenilýär AZERTAC, şu gün 1994-nji ýylda BMG Baş Assambleýasynyň 49/115 karary bilen döredilendigini habar berdi. Baýramçylyk üçin bu senäniň saýlanmagy, Birleşen Milletler Guramasynyň 1994-nji ýylyň 17-nji iýunynda çölleşmäge garşy göreş konwensiýasynyň kabul edilmeginiň ýyl dönümi bilen baglanyşykly Konwensiýa döwletlere şol gün geçirilen çäreleriň çölleşmegiň we gurakçylygyň netijelerine garşy göreşmekde halkara hyzmatdaşlygynyň ähmiýetine, şeýle hem Çölleşmäge garşy göreş konwensiýasynyň düzgünleriniň ýerine ýetirilişinde alnyp barylýan işleriň köpçülige habar berilmegine bagyşlanmalydygyny aýtdy BMG Baş Assambleýasy 2010-njy ýylyň ýanwaryndan 2020-nji ýylyň dekabry aralygyndaky döwri "BMG çölleşmäge we çölleşmäge garşy onýyllyk" diýip yglan etdi. Bu inisiatiwanyň maksady gurak ýerleri goramaga gönükdirilen çäreleriň durmuşa geçirilmegini goldamakdy (2007-nji ýylyň 62/195 karary) Çölleşmek häzirki döwürde daşky gurşawyň zaýalanmagynyň iň gorkunç global proseslerinden biridir. Häzirki wagtda dünýädäki ýer baýlyklarynyň 40 göterimine golaýy eýýäm zaýalanan hasaplanýar we milliarddan gowrak adamyň saglygyna we ýaşaýşyna howp salýar Guraklyk adam pidalary taýdan iň weýrançylykly tebigy betbagtçylyklardan biridir. Munuň esasy sebäpleri uly ekin ýitgileri, tokaý ýangynlary we suw ýetmezçiligi. Landeriň zaýalanmagy we howanyň üýtgemegi sebäpli guraklyk ýygy-ýygydan we has ýitileşýär. 2000-nji ýyldan bäri olaryň sany 29 göterim ýokarlandy we her ýyl takmynan 55 million adam gurakçylykdan ejir çekýär. Gurakçylyk, çaklamalara görä 2050-nji ýyla çenli dünýä ilatynyň dörtden üç bölegine täsir edip biler Sagdyn toprak diňe bir dünýädäki iýmitiň 95 göterimini üpjün etmeýär. Şeýle hem, egin-eşik we başpena üpjün edýär, iş we eklenç üpjün edýär, guraklygyň, suw joşmalarynyň we tokaý ýangynlarynyň täsirinden goraýar Çölleşmek meselesi global we örän derwaýys. Halkara daşky gurşaw howpsuzlygy ulgamyna, garyplygy azaltmak tagallalaryna, durmuş-ykdysady durnuklylyga we durnukly ösüşe çynlakaý täsir edýär. Çölleşmegiň we gurakçylygyň netijeleri azyk howpsuzlygyny peseldýär, açlygy we garyplygy ýokarlandyrýar. Netijede ýüze çykan jemgyýetçilik, ykdysady we syýasy dartgynlyk konfliktlere, garyplygy çuňlaşdyrmaga we ýerleriň zaýalanmagyny çaltlaşdyryp biler. Bütin dünýäde çölleşmegiň köpelmegi millionlarça adamy täze jaý we eklenç gözlemäge mejbur edýär Çölleşmegi azaltmaga kömek edip biljek hereketler: Suw baýlyklaryny netijeli dolandyrmak - suwy tygşytlamak, arassalanan suwy gaýtadan ulanmak, ýagyş suwlaryny ýygnamak, süýjediji ýa-da duz suwuna çydamly ösümlikleri ösdürip ýetişdirmek üçin deňiz suwuny göni ulanmak; Windelden goraýan ýaşyl zolaklary we ýörite çäge päsgelçiliklerini döretmek arkaly topragy güýçlendirmek; Tebigy topragy dikeltmek usulyny ulanmak. Bu usul agaçlaryň we gyrymsy agaçlaryň, kökleriň we tohumlaryň yzygiderli täzelenmegine esaslanýar Her ýyl Çölleşmäge we Gurakçylyga garşy Bütindünýä güni aýratyn mowzuga bagyşlanýar 2026-njy ýylda Bütindünýä çölleşmek we gurakçylyk güni bütin dünýäde ünsi öri meýdanlaryna gönükdirdi. "Çopan ýerleri: ykrar ediň. Hormat ediň. Dikeldiň" mowzugy bilen bu ýylky çäre daglyk ýerleriň ykdysady, ekologiki we medeni gymmatlyklaryny has köp ykrar etmegi, däp bolan eýelerine hormat goýmagy we zaýalanan çäkleri dikeltmek üçin maýa goýumlaryny artdyrmagy talap edýär 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir