Bu gün Azerbaýjanda lukmançylyk işgärleriniň hünär baýramçylygy

Her ýyl, 17-nji iýunda halkymyzyň milli lideri Heýdar Alyýewiň 2001-nji ýylyň 4-nji iýunynda gol çeken kararyna laýyklykda ýurdumyzda lukmançylyk işgärleriniň hünär baýramçylygy hökmünde bellenilýär AZERTAC, günüň Azerbaýjan Demokratik Respublikasyndan başlanýandygyny habar berdi. Gündogarda ilkinji demokratik respublikan bolan Milli hökümetiň ilkinji kararlaryndan biri, 1918-nji ýylyň 17-nji iýunynda Saglygy goraýyş ministrliginiň döredilmegi boldy. Hünär boýunça hirurg Hudadat beý Rafibeýli ilkinji saglyk we durmuş üpjünçiligi ministri wezipesine bellendi. Onuň ýolbaşçylygynda döwletiň hasabyna mugt hassahanalar açyldy, täze lukmançylyk merkezleriniň we barlaghanalarynyň gurluşygy başlandy we ýokanç kesellere garşy göreş çäreleri görüldi Azerbaýjanyň saglygy goraýyş işgärleri elmydama lukmançylyk kömegini ýokarlandyrmaga synanyşýarlar. Aziz Alyýew, Zarifa Aliýewa, Mirmammad Jawadzade, Tamerlan Alyýew, Buýukkişi Agaýew, Adila Namazowa, Ybraýym Topçubaşow ýaly tanymal alymlar Azerbaýjanyň lukmançylyk ylmyna bahasyna ýetip bolmajak goşant goşdular Geçen asyryň 70-nji ýyllaryndan soň azerbaýjan saglygy goraýyşynyň ösüşi Beýik Lider Heýdar Alyýewiň ady bilen baglanyşykly. Şeýlelik bilen, iri lukmançylyk edaralarynyň köpüsi Milli Lideriň döwründe guruldy. Diňe paýtagtda däl, eýsem sebitlerde-de ilata köp derejeli hassahanalar elýeterli edildi. Akylly syýasatçy biziň ýurdumyza ýolbaşçylyk eden ýyllarynda köp sanly hünärmen lukmançylyk bilimlerini ýokarlandyrmak üçin daşary ýurda iberildi we hünärlerini we başarnyklaryny ösdürenden soň öýlerine dolandy Prezident Ylham Alyýewiň oýlanyşykly syýasaty we zähmeti netijesinde dinamiki ösüş depgini ýurdumyzyň ähli ugurlarynda syn edilýär. Döwrebap döwrüň talaplaryna laýyklykda progressiw dolandyryş tehnologiýalaryny ulanmak, innowasiýa taslamalaryny durmuşa geçirmek, saglygy goraýyşy sanlaşdyrmak, milli saglygy goraýyş ulgamynda üstünlikli dolandyryş ulgamyny ulanmak babatynda köp ugurly işler alnyp barylýar Haýdar Alyýew gaznasy we onuň başlygy, Azerbaýjanyň birinji wise-prezidenti Mehriban Aliýewa ilatyň saglygyny goramak barada elmydama alada edýärler. Ilkinji wise-prezidentiň başlangyjy bilen iň kyn saglyk meselelerini çözmek üçin durmuşa geçirilýän maksatnamalar ilatyň, esasanam ýaş nesliň saglygyny goramakda möhüm rol oýnaýar Geçirilen işleriň üstünlikli netijesi, saglyk görkezijilerine görä häzirki wagtda ýurdumyzyň halkara arenasyndaky ornunyň güýçlenmegidir. Saglygy goraýyş pudagynda amala aşyrylan maksatly özgertmeler Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy we beýleki halkara guramalary tarapyndan oňyn baha berildi Saglygy goraýyş ministrliginiň metbugat gullugy AZERTAC-yň soňky ýyllarda ministrligiň elektron resminama dolanyşygyna geçmegi, saglygy goraýyş ulgamynda sanly we innowasiýa tehnologiýalaryny ulanmak bilen baglanyşykly ädimler, geçen we şu ýyl respublikada epidemiologiki durnuklylygy goramak üçin ýokanç kesellere garşy göreş çäreleri, azat edilen sebitlerde ulanmak üçin açylan hassahanalara we lukmançylyk hyzmatlaryna jogap berdi Soňky ýyllarda Saglygy goraýyş ministrliginiň saglygy goraýyş ulgamynyň sanly üýtgemegi ugrunda yzygiderli we yzygiderli çäreleri durmuşa geçirendigi habar berildi. Bu taslamalaryň esasy maksady, saglygy goraýyş hyzmatlarynyň elýeterliligini, hilini we aç-açanlygyny ýokarlandyrmak, häzirki zaman sanly çözgütlere esaslanýan dolandyryş proseslerini emele getirmek, maglumat esasly modelde karar bermek we raýatlara hödürlenýän hyzmatlary doly sanly derejä geçirmekdir. Bu ugurda, ilki bilen, ministrlikde we tabynlykdaky edaralarda elektron resminama dolanyşyk ulgamynyň ulanylyşy giňeldildi we içerki we daşarky hat alyşmalary, arzalary, salgylanmalary we beýleki administratiw amallary elektron dolandyrmak üpjün edildi. Netijede, resminama alyş-çalşygynyň netijeliligi ýokarlandy, karar bermek prosesleri çaltlaşdyryldy, dolandyryşda aç-açanlyk ýokarlandy we kagyz göterijileriň ulanylyşy ep-esli azaldy Saglygy goraýyş ministrligi raýatlara hödürlenýän elektron hyzmatlaryndan başga-da, içerki dolandyryş amallaryny sanlaşdyrmak ugrunda möhüm taslamalar durmuşa geçirildi. Şol çäkde, 2025-nji ýylda döwlet sektorynda ilkinji gezek döwlet işgärleriniň iş gurşawynyň awtomatlaşdyrylmagyny üpjün edýän "Sanly iş ýeri - Intranet" ulgamy ulanyldy. Ygtybarly we ýapyk tor gurşawynda işleýän platforma işgärlere içerki çeşmelere, resminama dolanyşygyna, maglumat alyş-çalşyna we işlemegine mümkinçilik berýär amallary ýeke-täk sanly gurşawda dolandyrmagy birleşdirýär "Intranet" platformasyna integrirlenen "Raýatlaryň saglygy we saglygy goraýyş ulgamynyň seljermesi we gözegçiligi" arkaly, saglygy goraýyşyň dürli ugurlary boýunça statistiki we real wagt maglumatlary seljerilýär. Bu çözgüt ilatyň saglyk görkezijilerine yzygiderli gözegçilik etmäge, saglygy goraýyşdaky häzirki tendensiýalary kesgitlemäge, çeşmeleri has netijeli meýilleşdirmäge we maglumatlara esaslanyp strategiki karar bermäge mümkinçilik berýär Sanly saglygy goraýyş ekosistemasyny emele getirmek ugrunda durmuşa geçirilen iň möhüm taslamalaryň biri, bitewi saglygy goraýyş maglumat ulgamynyň ösüşi boldy. Şol çäkde dürli maglumat ulgamlary bilen döwlet bellige alyşlarynyň arasynda integrasiýa üpjün edildi, bir platformada lukmançylyk maglumatlary ýygnamak we dolandyrmak ugrunda möhüm netijeler gazanyldy. Häzirki wagtda ulgamyň "hökümet buludyna" göçmegi doly tamamlandy, bu ulgamlaryň howpsuzlygyny, elýeterliligini we durnuklylygyny ýokarlandyrmaga hyzmat edýär Saglygy goraýyş ministrligi tarapyndan durmuşa geçirilen innowasiýa çözgütleriniň arasynda "Elektron resept" ulgamy aýratyn orny eýeleýär. Ulgam lukmanlara reseptleri elektron görnüşinde taýýarlamaga we raýatlara bellenen dermanlar barada sanly maglumatlary almaga mümkinçilik berýär. Bu çemeleşme, neşe serişdeleriniň reseptlerini yzarlamagy aňsatlaşdyrýar, adam ýalňyşlyklaryny azaldýar we hyzmatlaryň has aç-açan berilmegini üpjün edýär Mundan başga-da, tutuş ýurt boýunça elektron lukmançylyk ýazgy ulgamyny ornaşdyrmak tamamlandy we bu ugurda kagyz göterijileriň ulanylmagy ýatyryldy. Şeýle hem, elektron epizrisiň ýekeje sanawy döredildi we sosial töleglerde we lukmançylyk ätiýaçlandyryş amallarynda elektron epizrisi ulanmak başlandy. Bu täzelikler raýatlaryň we lukmançylyk işgärleriniň wagt ýitgisini azaldýar we has çalt we ygtybarly maglumat alyş-çalşyny üpjün edýär Sanly hyzmatlary raýatlara has elýeterli etmek üçin "Elektron saglyk" platformasy we ykjam programma döredildi. Platforma arkaly raýatlar reseptlere, lukmançylyk şahadatnamalaryna, lukmançylyk şahadatnamalaryna we beýleki saglyk maglumatlaryna girip bilerler we dürli elektron hyzmatlaryndan peýdalanyp bilerler. Şol bir wagtyň özünde, işe almak, sertifikat bermek, dowamly lukmançylyk bilimi we lukmançylyk işgärleri üçin beýleki hünär amallary hem sanlaşdyryldy Şu ýyl girizilen "Medisina sanly ekiz ulgamy" ýurduň sanly saglygy goraýyş ösüşinde täze tapgyra esas döredýär. Halkara FHIR ülňüleri esasynda gurlan ulgam, bir gurşawda 20-den gowrak sanly çözgüdi birleşdirip, raýatlaryň saglyk maglumatlarynyň ygtybarly we yzygiderli alyş-çalşyny üpjün edýär. Platforma saglyk görkezijilerine real wagt gözegçilik etmek, gaýtalanýan derňewleri we lukmançylyk amallaryny azaltmak, öňüni alyş çärelerini has netijeli guramak, şeýle hem geljekde emeli intellekt esasly analitikleri we karar goldaw mehanizmlerini ulanmak üçin giň mümkinçilikleri üpjün edýär Umuman aýdanyňda, soňky ýyllarda amala aşyrylan sanlaşdyrma çäreleriniň netijesinde Azerbaýjanyň saglygy goraýyş ulgamynda ýeke-täk maglumat ekosistemasyny döretmek, hyzmatlary elektronlaşdyrmak, raýatlaryň kanagatlylygyny ýokarlandyrmak we maglumatlara esaslanýan dolandyryş modelini döretmek ugrunda möhüm üstünlikler gazanyldy Şeýle hem geçen we şu ýyl respublikada epidemiologiki durnuklylygy goramak üçin epidemiologiki gözegçilik we ýokanç kesellere garşy immunizasiýa çäreleriniň dowam etdirilendigi bellendi. Ectokanç keseller barada epidemiologiki gözegçilikler geçirildi, ýagdaý yzygiderli seljerildi we töwekgelçiliklere öz wagtynda baha berildi. Keselleri ir ýüze çykarmak, olaryň ýaýramagynyň öňüni almak, ilatyň sanjym derejesini ýokarlandyrmak we laboratoriýa gözegçiligini güýçlendirmek ugrunda degişli çäreler geçirildi. Alnan çylşyrymly çäreleriň netijesinde ýurtdaky epidemiologiki ýagdaý durnuklylygyna galýar we gözegçilik astynda saklanýar Mundan başga-da, azat edilen ýerlerde saglyk infrastrukturasyny dikeltmek we ösdürmek ugrunda işler dowam etdirilýär. Şuşa şäherinde ýerleşýän Şuşany bejermek we saglyk merkezi ilata ambulatoriýa lukmançylyk hyzmatlaryny berip başlady Mundan başga-da, 180 orunlyk Fuzuli etrap merkezi hassahanasy, 210 orunlyk Agdam etrap merkezi Keselhananyň we 150 orunlyk Jabraýil etrap merkezi hassahanasynyň gurluşygy dowam edýär. Şol bir wagtyň özünde, Jalilabad etrabynyň Goýtepe şäherinde 60 orunlyk hassahananyň, Sabunchu etrabynyň Maştaga şäherçesinde ýöriteleşdirilen narcologiki lukmançylyk merkeziniň, Garadag etrabynyň Lokbatan şäherçesinde ýarym gurlan hassahananyň binasy we 1-nji çagalar somatik şypahanasynyň abatlaýyş işleri tamamlandy 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir