Sähranyň keşbi: Çengiz Aýmatmatow - QHA - Krym habar gullugy

Türk dünýäsiniň we dünýä edebiýatynyň iň beýik ýazyjylaryndan Çengiz Aýtmatow 18 ýyl ozal şu ​​gün aradan çykdy. Türk dünýäsiniň umumy gymmaty bolan Çengiz Aýtmatow aradan çykmagynyň 18 ýyllygy mynasybetli ýatlanýar Dünýä edebiýatynyň we türk dünýäsiniň güýçli ýazyjylarynyň biri we Gyrgyzystanyň edebiýatynyň möhüm wekili Çengiz Aýmatow 1928-nji ýylyň 12-nji dekabrynda Gyrgyzystanyň Talas sebitiniň Şeker obasynda döwlet işgäri Törekul Aýtmatowyň we teatr suratkeşi we mugallym Nagima Aýmatmatowyň çagasy hökmünde dünýä indi 4 çagaly maşgalanyň ilkinji çagasy Çengiz Aýmatow, bilim durmuşyny 1935-nji ýylda kakasy Törekul Aýtmatowyň işi sebäpli 1929-njy ýylda maşgalasy Moskwa göçenden soň, Moskwadaky Sowet mekdebinde başlady. 1937-nji ýylda Aýtmatowyň kakasynyň tussag edilmegi we bir ýyldan soň atylmagy, ýaş wagtynda durmuşynyň iň uly şikesini başdan geçirdi. 1938-nji ýylda Kirowskoýadaky rus rus internat mekdebine iberildi MANAS EPIKASYNY diňlemekde ulaldy Aýtmatow gaty bilimli we medeniýetli aýal bolan enesi Aýykman Hanymdan halk ertekilerini we Manas eposyny diňläp ulaldy 1942-nji ýylda Ikinji jahan urşunyň başlanmagy bilen, ol diňe 8-nji synpda okaýarka, 14 ýaşynda oba sekretary wezipesine bellendi, sebäbi obasyndaky ýaragly adamlar fronta çykaryldy. Bu döwürde oba hojalygynyň tehnikasynyň, salgyt ýumuşçysynyň we rus mugallymynyň ýazuwy bolup işledi Aýtmatow we maşgalasy Ikinji jahan urşundan soň 1946-njy ýylda Jambul şäherine göçüpdirler. Bu ýerdäki weterinariýa tehniki mekdebini birinji ýeri tamamlady. Soňra 1953-nji ýylda Frunze oba hojalyk institutyny hormat bilen gutardy HABARLARDA HABARÇY bolup işledi Aýtmatowyň "isturnalist Cyuda" hekaýasy, onda uruş sebäpli betbagtlyga çekilen ýapon çagalarynyň durmuşyny gürrüň berýän 1952-nji ýylda ýazan ilkinji eserlerinden biridir Aýmatmatow 1999-njy we 1999-njy ýyllar aralygynda Gyrgyzystanyň maldarçylyk gözleg institutynda maldarçylyk boýunça uly hünärmen bolup işledi. Bu ýyllarda habarçy bolup işledi we ýaýlymda tejribe toplamak üçin şäher gazetlerinde sütün ýazdy KYRGYZ RAZYJY WE STATESMAN CENGIZ AYTMATOW Okamaga bolan bilesigelijiligi hiç wagt üzülmedik ýaş Aýtmatow, Moskwadaky Maksim Gorki edebiýat institutyna gatnaşdy 1958-nji ýylda ýazylan "Jemile" romany fransuz şahyry Lui Aragon tarapyndan fransuz diline terjime edilende, edebi töwereklerde has meşhur boldy Soň bolsa "Ilkinji mugallym (1962)" we "Esasy meýdan (1963)" eserleri çap edildi. 1963-nji ýylda neşir edilen "Daglar we sähralar ertekileri" eseri uly täsir galdyrdy we Lenin baýragyny almaga kömek etdi Ol Gorbaçowyň maslahatçysydy Sowet Soýuzynyň mejlisinde orunbasar bolup işlän Aýmatmatow, öňki prezident we Sowet Sosialistik Respublikalary Bileleşiginiň soňky lideri Mihail Gorbaçýowyň bäş geňeşçisiniň biri Öz dogduk şäheri Gyrgyzystan garaşsyz bolansoň, 1996-njy ýylda Gyrgyzystanyň prezidenti Askar Akaýew tarapyndan "medeni ilçi" hökmünde ESUNESKO-nyň wekili wezipesine bellendi Soňky ýyllarda döwlet işgäri hökmünde köp işleri amala aşyran Çengiz Aýtmatow Gyrgyzystana Lýuksemburgda, Belgiýada we Gollandiýada ilçi hökmünde wekilçilik etdi. Şeýle hem, Gyrgyzystanewropa Bileleşiginde (EUB) we NATO-da wekilçilik etdi IŞLERI 176 DILDE terjime edildi Türk dünýäsiniň beýik ýazyjysy Çengiz Aýmatmatow soňky romanyny "Baky meşgul - Daglar ýykylanda" atly soňky romanyny 2007-nji ýylda ýazypdyr. Eserleri 176 dile terjime edilen Aýmatmatow, 1985-nji ýylda Hindi Javaharlal Nehru baýragy, 1988-nji ýylda Austriaaponiýa Gündogar Filosofiýa akademiýasy baýragy, 1988-nji ýylda Awstriýa Gündogar filosofiýasy akademiýasy baýragy. 1998, 2004-nji ýylda “Alexender Men” we Leo Kopelew baýragy TÜRK DÜNLD OFINIUM GYSGAÇA BAHASY: CENGİZ AYTMATOW Türk dünýäsinde höwes bilen okalýan Aýmatow, hatda Sowet Soýuzy döwründe-de Türkiýede okyjylaryň sany gaty köpdi. Türkiýä ilkinji sapary, bu ykrar edilmegiň alamaty hökmünde 1975-nji ýylda Turan ýurt edebiýat gullugy baýragyny almakdy 1970-nji ýylda ýazan "Selvi Boylum Al Yazılym" romany ony Türkiýede tanatdy we söýdi. Kitapdan uýgunlaşdyrylan we Kadir İnanır we Türkan Şoraýyň baş keşbi janlandyran 1977-nji ýyldaky film türk kinosynyň nusgawy nusgalarynyň birine öwrüldi Çengiz Aýmatowyň ýene birnäçe gezek Türkiýä gelmäge mümkinçiligi bardy. 1992-nji ýylda Stambul kino günlerine gatnaşmak üçin we 2007-nji ýylda Türk dünýä baýragyny we hormatly doktorlyk derejesini almak üçin Stambula bardy Aýtmatow Türkiýede Köp gözleglere ylham beren gymmatlykdyr. 1998-nji ýylda Ankarada Aýtmatowyň adyndan halkara bilim festiwaly guraldy we 2013-nji ýylda Eskişehir Türk Dünýä medeni paýtagty çäreleriniň çäginde Çengiz Aýtmatow bilim öýi açyldy DERMANY alan ýerinde Germaniýada ömrüni ýitirdi Aýtmatow 2008-nji ýylyň maý aýynda Tatarstanyň paýtagty Kazanda bolan mahaly keselledi we bejergi alýan Germaniýada 2008-nji ýylyň 10-njy iýunynda 79 ýaşynda aradan çykdy Countryurdunyň problemalary barada alada etmekden we oňa hyzmat etmekden hiç wagt ýüz öwürmedik Aýtmatow, eserlerinde Türküstan sähralaryny we sähraly adamlaryň durmuşyny suratlandyrdy. Romanlarında savaşın sıradan halka etkisi, aşk, kahramanlyk, gelek - çekekler we halk hikayeleri oldukça geniş yer tutar 1980-nji ýylda ýazan "Bir gün asyra öwrülýär" romanynda "Mankurt" gahrymany bilen öz milletine we bütin dünýä möhüm taryhy habar berýär, onda taryhyny ýatdan çykarýan, maşgalalaryndan daşlaşýan we esasy gymmatlyklaryndan daşlaşýan jemgyýetleri suratlandyrýar MANAS WE ÇENGIZ AYTMATOW MILLI AKADEMI .ASY tapyldy "Manas we Çengiz Aýtmatow milli akademiýasy" Gyrgyzystanda Gyrgyzystanyň türk dünýäsine we dünýä edebiýatyna iň uly sowgatlary bolan Çengiz Aýtmatowyň eserlerini öwrenmek, gorap saklamak we ýaýratmak maksady bilen döredildi Wesýetine görä, Bişkekdäki Ata Beýit ýadygärlik gonamçylygynda jaýlandy, ömrüniň dowamynda arzuw eden kakasynyň gubury hem bardy. Dünýäniň köp ýerinde ýylyň dowamynda daşary ýurtlardan we daşary ýurtlardan myhmanlar gelen beýik ýazyjynyň aradan çykan gününde hatyralama çäreleri geçirilýär