BMG bikanun ýarag söwdasy bilen baglanyşykly howp barada duýduryş berdi

Armedaragly çaknyşyklar gutarandan birnäçe ýyl geçensoňam, bu konfliktlerde ulanylýan ýaraglar köplenç dolanyşykda bolýar, döwlet serhetlerinden geçýär, jenaýatçylyga itergi berýär we parahatçylyk dörediji tagallalara zyýan ýetirýär AZERTAC bu pikiriň şu hepde Nýu-Yorkorkdaky BMG ýaşaýyş jaý merkezinde geçirilen çekişmelerde aýdylandygyny habar berdi Ara alyp maslahatlaşmagyň esasy temalarynyň biri bikanun ýaragyň ýaýramagy we häzirki zaman tehnologiýalarynyň ösmegi bilen baglanyşykly ýüze çykan täze kynçylyklar boldy. Hünärmenler 3D çaphana tehnologiýasy arkaly öndürilen ýaraglaryň döremeginiň, şeýle hem kontrabanda torlarynyň kämilleşdirilmeginiň hukuk goraýjy edaralaryň we döwlet edaralarynyň işini has kynlaşdyrýandygyny duýdurdylar BMG-nyň ýaragsyzlanmak meselesi boýunça ýokary wekili Izumi Nakamitsu, urşuň gutarmagy ýarag dolanyşygynyň gutarmagyny aňlatmaýar diýdi. Onuň sözlerine görä, konfliktlerde ulanylýan ýaraglar köplenç gözegçilikden çykýar, birnäçe ýyllap gizlin ýerlerde saklanýar we köplenç serhetlerden geçip, ilata howp abandyrmagyny dowam etdirýär Aýratyn aladalardan aýry böleklerden ýygnalan we seriýa belgileri bolmadyk "kölegeli ýaraglar" bar. Şol sebäpli hukuk goraýjy edaralar şol ýaraglaryň gelip çykyşyny we hereketini yzarlamakda çynlakaý kynçylyklara duçar bolýarlar. Aýry-aýry komponentleri we käbir ýagdaýlarda adaty önümçilik we gözegçilik ulgamlaryndan daşgary doly işleýän ýaraglary ösdürmäge mümkinçilik berýän 3D çaphana tehnologiýalarynyň ösüşi goşmaça kynçylyklary döredýär. Hünärmenleriň pikiriçe, bu tehnologiýalaryň bolmagy bikanun ýaraglaryň has giň ýaýramak howpuny ýokarlandyrýar Ara alyp maslahatlaşmagyň dowamynda ýaraglaryň, şol sanda pistoletleriň, revolwerleriň we suwasty ýaraglaryň bir adamyň ulanyp biljekdigi bellendi. Grenat atyjylar, pulemýotlar we ykjam howa gämilerine ýa-da tanklara garşy ýeňil ulgamlar ýaly ýeňil ýaraglar kiçi ekipa .lar tarapyndan dolandyrylýar. Has arzan, çydamly we ýönekeý ulanylyşy sebäpli şeýle ýaraglar onlarça ýyllap dolanyşykda bolup biler Ara alyp maslahatlaşmaga gatnaşyjylar Liwiýadaky ýagdaýy iň aýdyň mysallaryň biri hökmünde görkezdiler. 2011-nji ýyldaky çaknyşykdan soň talaňçylykly arsenallardan ýaraglar Sahel sebitindäki ýurtlara, şol sanda Niger, Burkina Faso we Nigeriýa ýaýrady. Şol ýaraglaryň ep-esli bölegi soňra ekstremist toparlaryň eline geçdi Izumi Nakamitsunyň pikiriçe, ýaraglar konfliktler gutarandan soň hem adamlara zyýan bermegini dowam etdirýär. Latyn Amerikasynda we Karib deňzinde bikanun ýaraglar guramaçylykly jenaýat we adam öldürmek derejesi bilen berk baglanyşykly. BMG-nyň hasaplamalaryna görä, sebitiň käbir ýerlerinde zorlukly ölümleriň 70-80 göterimi ýarag ýaraglarydyr Ownuk ýaraglaryň ýaýramagy Saharanyň günortasyndaky Afrikada-da çynlakaý mesele bolup galýar. Işjeň tapgyr gutarandan birnäçe ýyl soň hem ýaragly toparlar we goranmak toparlary tarapyndan ýarag saklamak zorlugyň gaýtadan döremek howpuny döredýär BMG-de bikanun ýarag söwdasynyň netijeleriniň ýaragly çaknyşyklaryň çäginden has ýokarydygy nygtaldy. Bu, adam hukuklarynyň bozulmagy, terrorçylygyň ýaýramagy, jyns we jyns taýdan zorluk üçin şert döredýär Bu howplara garşy göreşmek üçin BMG-ä agza ýurtlar 2001-nji ýylda milli kanunçylygy güýçlendirmek, ýarag ammarlarynyň howpsuzlygyny ýokarlandyrmak, bikanun ýarag söwdasyna garşy göreş we halkara hyzmatdaşlygyny giňeltmegi göz öňünde tutýan Hereket Maksatnamasyny kabul etdi 2005-nji ýylda kabul edilen halkara gözegçilik mehanizmi bu ugurda möhüm ädimleriň biri boldy. Bu mehanizm bikanun ýaraglary bellemek, hasaba almak we yzarlamak üçin dünýä standartlaryny kesgitledi. Bu ulgam ýaragyň gelip çykyşyny we bikanun bazarlara çykmagyň ýollaryny kesgitlemäge mümkinçilik berýär BMG-de guramanyň öňki Baş sekretary Kofi Annanyň ulanylmagy netijesinde öldürilen we ýaralanan köp sanly adamy göz öňünde tutup, ownuk ýaraglary “köpçülikleýin gyryş ýaraglary” diýip atlandyrýandygy ýatladyldy Izumi Nakamitsunyň pikiriçe, bikanun ýarag dolanyşygynyň gerimini azaltmak dünýäniň köp ýurtlarynda howpsuzlygy berkitmäge kömek eder. Bu ugurda netijeli gözegçilik we düzgünleşdirmegiň möhümdigine ünsi çekdi çäreler adamlaryň durmuşyny has howpsuz we asuda edip biler 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir