BMG: Möhüm minerallar global söwdany üýtgedýär

Birleşen Milletler Guramasy (BMG) Söwda we ösüş gullugy (UNCTAD) möhüm minerallaryň islegiň artmagy bilen global söwdany üýtgedýändigini we bu minerallaryň güýçli senagat syýasatlarynyň we geosyýasy bäsdeşlik merkezinde bolandygyny habar berdi UNCTAD iýun aýy üçin Global söwda täzelenmesini neşir etdi Şoňa laýyklykda dünýä ykdysadyýeti has arassa energiýa ulgamlaryna, elektrikleşdirme we sanly tehnologiýalara çalt özgerýär. Bu özgeriş, bu tehnologiýalarda giňden ulanylýan möhüm minerallara, esasanam mis, nikel, litiý, kobalt we seýrek toprak elementlerine bolan islegiň çalt ýokarlanmagyna getirýär Dünýäde litiýa bolan islegiň 350 göterim, 2040-njy ýyla çenli grafit isleginiň 130 göterimden gowrak ýokarlanmagyna garaşylýar Şeýle-de bolsa, möhüm minerallar we üpjünçilik zynjyrlary çäkli mukdarda jemlenendir. Kongo Demokratik Respublikasy dünýädäki kobalt mineral önümçiliginiň 74 göterimini, Hytaý dünýädäki tebigy grafitiň 78 göterimini öndürýär. Awstraliýa, Çili we Hytaý bilelikde litiý önümçiliginiň 70 göterimini tutýar Möhüm minerallara bolan islegiň artmagy we üpjünçilik töwekgelçiliginiň artmagy bilen hökümetler söwda syýasatlaryny möhüm minerallaryň üpjünçiligini üpjün etmek, gazyp almakda milli mümkinçilikleri ösdürmek we global üpjünçilik zynjyryndaky pozisiýalaryny berkitmek üçin ulanýarlar Bäsleşýän ýurtlaryň sany barha artýar UNCTAD maglumatlary, möhüm minerallarda 100-e golaý dürli eksporta gönükdirilen çäreleriň 2020-nji ýyldan bäri durmuşa geçirilendigini görkezýär Bu nukdaýnazardan, köp ýurt möhüm minerallar üçin bäsleşýärkä, “bölekleýin ulgam” töwekgelçiligi ýokarlanýar. Dünýädäki möhüm mineral şertnamalary, düzgünleri we ülňüleri babatynda bu bölekleýin ulgamyň bahalary ýokarlandyryp, maýa goýum kararlaryny kynlaşdyryp we ösýän ýurtlara dürli basyşlary döredip biljekdigi çaklanylýar UNCTAD möhüm mineral söwdasyny açyk, öňünden aýdyp boljak we ösüşe gönükdirilen görnüşde saklamak üçin bu ugurdaky kararlar we maýa goýumlary babatynda "has utgaşdyrylan çemeleşmäni" ösdürmegi maslahat berýän bolsa-da, bu çemeleşme möhüm minerallaryň "bölekleýin ulgam" ýa-da "durnuklylyk we global ösüş binýady" boljakdygyny kesgitlär