Ferdi Sabit SOYER - Üçüsi; biri bolup geçmeýär

Býudjet defisiti, içerki bergi we azyk inflýasiýasy taryhda görlüp-eşidilmedik derejede. Neşe serişdeleri, atyşyklar we adam öldürmek üçin ýurda giren wakalar taryhda görşümizden has köp. Mejlis ara alyp maslahatlaşmalarynda başga bir hakykat ýüze çykdy. Müňlerçe adam kazyýetiň kararyna we howpsuzlygyna baglylykda ýaşamaga synanyşýar. Bu san müňlerçe adama ýetdi. Bu şeýle çynlakaý meselä öwrüldi welin, Mejlis, prokuratura we polisiýa bu meseläniň bölekleýin çözülmegi üçin kanuny üýtgetmäge synanyşýarlar. Ykdysadyýetde, jemgyýetçilik durmuşynda we taryhda ýok zatlary başdan geçireniňde; Köp partiýaly syýasy durmuşda görmedik zatlarymyzy başga haýsy meselelerde başdan geçirýäris? Bularyň biri demokratiýanyň gymmatlyklary we kanunyň hökmürowanlygydyr. Beýlekisi Kipr meselesi bilen baglanyşykly. Sebäbi taryhda ilkinji gezek ýurt kanunlar bilen däl-de, eýsem kanun güýji bolan kararlar bilen dolandyrylmaga synanyşdy. Ahyrsoňy şeýle boldy; TRNC Courtokary Kazyýeti 400 YGK-ny ýatyrmak bilen bu işi bes etdi. Başga bir söz bilen aýdylanda, ykdysadyýetiň ýaramazlaşmagy we demokratik kanunçylyk gymmatlyklarynyň biri-birine ýakynlaşmagy tötänden däldir. Mundan başga-da, 7 ýyl bäri Kipr meselesini özara kabul edip boljak çözgüt üçin BMG-de geçirilen gepleşiklerde hiç hili öňegidişlik bolmady. Şeýdip, ol hem saklandy. Şeýlelik bilen, ykdysady demokratik meseleler ilkinji gezek demokratiýanyň gymmatlyklaryndan sowulmagy we kanunyň hökmürowanlygy we BMG parametrlerine esaslanýan çözgüt gözlemegiň bes edilmegi sebäpli başdan geçirilýärmi? No.ok. Bular 12-nji mart faşistik agdarlyşygy we 12-nji sentýabr faşistik agdarlyşygy wagtynda bolup geçdi. Iň gyzykly zat 1990-njy we 1998-nji ýyllarda bolup geçdi. UBP 1990-njy ýyldaky saýlawlara gatnaşmak arkaly 50 adamlyk Mejlisde 45 orun köplügini döretdi; Ilki bilen öz içinde bölündi. Şondan soň ol ​​ýurdy dolandyryp bilmedi. Irki saýlawlary çagyrmalydy. Bu döwür diňe demokratiýa we ykdysadyýet nukdaýnazaryndan ýitgiler döretmedi. Şol bir wagtyň özünde, 1990-njy ýylda içerki bulam-bujarlyk sebäpli "Kipr respublikasynyň" EUB-ne ulanylmagy bilen ösen prosese üns bermedik. 1998-nji ýylda Kipr meselesinde "mundan beýläk jemgyýetçilikara gepleşikler bolmaz, döwletara gepleşikler bolmaz, munuň üçin Federasiýa ýok, Konfederasiýa bar" diýmek bilen üýtgeşiklik yglan edildi. Indiki weýrançylyk, meşhur bank krizisidir. Doly bulam-bujarlyk ýüze çykdy. Kipr meselesiniň, demokratik gymmatlyklaryň we ykdysadyýetiň bilelikde oňyn ýagdaýda başdan geçiren döwürleri ýokmy? Hawa bar. 2001-nji ýylyň ahyryndan başlap, 2004-nji ýylyň 24-nji aprelinde geçirilen Referendumdan soň iň ýokary derejesine ýetmek; Ykdysadyýet, demokratiýa we Kipr meselesinde jemgyýetiň başdan geçiren oňyn prosesleri munuň iň möhüm mysallarydyr. Bu amal 2011-nji ýyla çenli dowam etdi; Syýahatçylyk, gurluşyk, senagat, söwda we oba hojalygy pudagynda bize çynlakaý ösüşler getirdi. Pes inflýasiýa we demokratik gymmatlyklaryň ösüşi iň aýdyň faktlardyr. Şol bir wagtyň özünde, ykdysadyýetde adam başyna milli girdeji; 4 müň dollardan 15 müň dollardan geçdi. Biz henizem şol orta girdeji tapgyrynda. Biz muňa ýapyşdyk. Sebäbi demokratiýanyň gymmatlyklary we kanunyň hökmürowanlygy bilen ilki Kipr meselesinde durgunlyk we soňra regress başlandy. Kim islän zadyny aýtsa; Ykdysady we demokratik kanunçylykda ösüşiň oňyn täsiri we Kipr meselesiniň çözgüt dinamikasynda hereketiň oňynlygy we sazlaşygy. Onuň ýaramazlaşmagy krizisleriň we meseleleriň köpelmegine getirýär. Elmydama birinde üç. kimdir biri bilen däl 2013 © Diyaloggazetesi.com rightshli hukuklar goralan. Rugsatsyz we çeşmesini görkezmezden çap edilip bilinmez Allhli hukuklar goralandyr. Diyalog gazet - Awtorlyk hukugy © 2026