LABYRINTH - Ölüm hakda hekaýa

Ir säher bilen ellerimiň biri günüň şöhlesine oýandy. Gözüni gamaşdyrýan, diwara örülen we sähel salymdan giden ýumşak şöhlelere seredip, ot bilen çykýan günüň hem aşak düşjekdigini pikir etdi: wagt we wada bar "Sen ukladyň, wagty satdyň!" - çişen gözlerini sürtdi-de, ýerinden turdy Bedatan ýeri gar bilen doldurylan ýaly, bütin gije ýylan ýaly uklap bilmedi. Munuň sebäbi, şol gije ekranda gören lukmanydy. Agşamky çykyşy we bilimi haýran galdyrdy. Taňrynyň merhemeti bilen zalym çaga, eli bilen çeken görgülerini terk eden ýaly, dodagy bilen guşy urýardy we agyryny we zergär ýaly birin-birin ezýärdi Özüni Obasdan klinika sürdi. Reýestrdäki gyz perronyny galdyrdy, ak donuny geýdi, töledi we kwitansiýany aldy. Bejermegiň iň gowy ýerini bilýän bu ýaş lukman bilen şu wagta çenli hiç kime mälim etmedik aladalary hakda gürleşmäge howlukdy Pidam bolanym agyrýar, ýöne paýlaşjak birini tapyp bilmersiň: käbir adamlar aglaýar, käbir adamlar zeýrenýär ... Merhum ejesi ýüregiň stol däldigini aýdýardy, ýöne açyp, hemmelere görkezip bilersiň Howanyň ýetmezçiligi bilen daralan ýarym garaňky koridor lapykeçdi Lukmany barlaýan ýaly, aljyraňňy gözleri bilen gözüni açdy-da, salamlaşman mowzuga geçdi. Dogrusyny aýtsam, bu ýigit hiç hili päsgelçiliksiz sabyr bilen diňledi Ol sözleri howlukmaç atýar: Arzalarym köp ... Pikirlenmekden, şol bir hereketleri gaýtalamakdan ýadadym, gaty gaharym gelýär. Köplenç gorkýaryn, gorkýaryn. Umytsyzlyk adamy köp sarsgynlara sezewar edýär. Näme görsemem, nämä gabat gelse-de, islegsiz täzeden sanap başlaýaryn. Günäkäri gözleýärin, gatnaşýarmy ýa-da ýokmy. Kelläm bulaşdy, özümi ynandyryp bilemok, köşeşip bilemok. Bir pursat ýat, huşsuzlyk çyradyr. Köp zady ýatdan çykarýaryn, ýene pikirlenmäge we ýadyma düşmäge synanyşýaryn, näme etmeli, nirä gitmeli? Rahatlyk, rahatlyk däl-de, azajyk süýji uky isleýärdim. Janym bokurdagymda. Garrylygymda bu kynçylyk nireden geldi ?! Men saňa düşünýärin Bu gaty gyzykly we üýtgeşik keseldi Lukman hassanyň bedenine ýapyşan skrotuma seredip, birden ynam bilen aýtdy: Näme ?! - Biraz bogup, gykylyk ýaly pyşyrdady Obsesif! Bu keseliň ady, a-d ... - Doctoraş lukman ýerinden turdy, tegmilli mahmalyň gapdalyndaky dar kafeden suw içdi, uludan demini aldy we dowam etdi. - Hawa, lukmançylykda şeýle düşünje bar, mejbury bozulmalardan ejir çekýänlerde duş gelýär. Bu keselde düşnüksiz ejizlik bar. Has gowy düşündirmek üçin, çydap bolmajak derejede hereketi gaýtalamagyň köp ýagdaýynyň bardygyny aýdaryn. Özüni aşa ýükleýär, ýadadýar, daş-töweregini ýadadýar, käwagt ejiz bolýar, töweregindäkilerden kömek soraýar Lukmanyň sözlerini agzyna salyp, pasly çeşme ýaly ses çykarýan öz dünýäsinde: Garnym ýanýar, kelläm aýlanýar. Meniň pikirimçe, bir zat etsem ýa-da etmesem näme? Özüme ýa-da sözüme ynam ýok. Howadan çyglylygy siňdirýän adam ýaly, men hemmelerden we hemme zatdan gorkýaryn, edil dogry ýaly. Aýnagym gözümde däneli, başymy aýlaýaryn, elime goýan zadymy tapyp bilemok, kyrk tirsek guýynyň içine düşen ýaly. Gazy birnäçe gezek barlaýaryn, gaýdyp gelip gapyny açýaryn we yzymdaky yşyklary öçürendigimi görýärin, gapyny nädip gulpladym ?! Ellerimi ýuwýaryn, arassa däl öýdýärin, hemme zat kellämde hapa bolup galýar Bokurdagy kör bigünälik bilen ýüzýän towuk ýaly göreşýär, bokurdagymy ýapýar we garaşýar. Lukman kagyz alyp, ýazýar we ýazýar ... Ak eşikli bu ýigidiň rahatlygy adamy ýüzmäge we jyn atyna münmäge mejbur edýär Birden beýnisiniň tigirleri aýlanýar, zeper ýeten gulaklary jyňňyrdaýar we ikisiniň ýerleşýän bu dar otagynda, ony bilgeşleýin bogup öldüren ýaly. Kimdir biriniň sada, sowuk sesi çygly diwaryň aňyrsyndan, garganyň yzyndan gelýär Reseptini alyp, ýylanyň agzyndan gaçýan gurbaga ýaly özüni zyňýar "Eger oňa lukman diýseňiz, çykyşyna serediň, bu keseli üçinem gyzykly bolar, jenap? Youazan zatlaryňyzy ýada salsyn!" Açyp, ýüzüne seretmän kagyzy ýyrtyp, zibil taşlandy. Basyş hasam erbetleşýär, öt agzyna gelýär we nirä gitmelidigini bilenok "Aýaklaryňyzy bir ýere jemläň, nirä barýandygyňyzy görmäge rugsat ediň, keýpsiz ?!" Her kim hüşgär, ylgaýan, bir zat gözleýän ýaly Üç ýa-da dört kilometr uzaklykdaky metjidiň minarasyny hemme ýerden görmek bolýar. Hemme zatdan we hemme zatdan Hudaýa has ýakyn bolan bu ybadathananyň dogasyna çagyryş, çal şäheriň üstünden ýaprak ýaly çekildi Gojanyň ruhy tigirleri gysylan we şemal guran degirmen ýalydy baglanyşdyryjy nirede, açylmaýar. Adamyň bir bölegi agyrsa, daş-töweregi bu agyry bilen dem alýan ýaly, ýagny ähli el-aýaklaryndan geçýän gyrgyn: ol durup biler we seniň bilen gezip biler, ýöne seniň bilen ýatmaz, bütin gije seniň bilen ýatar Her kimiň öz meselesi bar, her kimiň öz meselesi bar we bu dünýäniň sesi başga, eger boýun egseň, seni agdarýar Öýi bilen lukmanyň oturan guşjagynyň arasyndaky aralygy ýatdan çykarýar, hemişeki ýaly yzyna öwrülip, ýene sanap başlamak isleýär. Nirä gitse-de, pyýada pyýada hatarlary sanap, ýüreginde geň niýetler bardy. Jübüt ýa-da ýeke, niýetini almasa, gaharlanýar, gany hiç zat üçin gara bolýar. Aýdylyşyna görä, bu ynam bilen hemme zat puja çykdy we munuň soňy. Daş gaýa duşan badyna göreşýär, näme gözleýändigine, näme isleýändigine düşünmeýär Ol içgysgynç bolýar, töwerekde biderek aýlanýar. Mouras ýerini, gowagy, dabaralar zalyny görende, bu ýerde näçe adamyň ýerleşip biljekdigini pikir edip, töweregine seredýär. Çalt gyzyklanýar: "youngaşmydy, näçe ýaşyndady, syrkawmydy? Aý, her gün bir adam ölse, her töwerekde gonamçylyk ýok bolar, gonamçylyk gelip durar!?" Gynansagam, ýaşaýan goňşusynda dogluş öýi we dabaralar zaly bilelikde guruldy. Bu iki bina biri-birinden aýry gurlan bolsa, pidamyň beren ömri uzaldarmy ýa-da maňlaýymdaky ýazgy täzeden ýazylarmy ?! Hisöne ahyryna näçe gün galandygyny kim görüp we ýazyp biler. Ageaşy deň-duşlaryndan we tanyşlaryndan tapawutlydy we bulaşdy. "Näçe ýaşyňyzda däl-de, nähili ýaşaýandygyňyzy soramalydym ..." Çagalaryny terbiýeläpdir, aýrypdyr we hiç kime minnetdarlyk bildirmän iň soňky taýýarlyk görüpdir: ölen güni, ýuwulan güni, kelläniň bahasy, üç-ýedi, kyrk, mazaryň aýrylmagy - galamlary we manatlary ýygnap, ejesi tarapyndan goýlan temmäki we güjükler bilen eliňe baglap, bagtly ýerde goýupdyr "Pul kynçylyk, şeýtanyň häsiýeti bar, adamyň gursagynda göçýär we çalt galyndy we gurçuk bolýar, bir elinden tutýar we taýagy urýar ... Eliň hapa bolandygyny aýdýarlar, ýöne adamlaryň içleri we niýetleri ondanam erbetdir. Açgöz jandar tutýar, kanagatlanmaýar we doýmaýar. Tükeniksiz hyjuw we hyjuw iň soňky pursatda ýitýär we daşa öwrülýär - Ol gazanmak üçin derleýär, soň bolsa ýitirilen ömrüni yzyna almak üçin pul harçlaýar, şonuň üçin pul maňa jübüsindäki kiçijik kagyzy garaşýar ... Bir aýagym şu ýerde, beýlekisi şükür. " Onelalňyzlyk - durmuşyň güýz wadasy, hemme zat ses bilen doldurylan gulaklarynyň düýbüne sary öwrülen ýaly. Zalym durmuş ýörelgesi: töweregiňizde köp adam bar, ýöne siz ýalňyz. Onelalňyzlyk agyrdy, köp kynçylyklara gapy açdy "Dur, dur! Belki, basan ýeriň gabyr bolarmy? ..." Iň soňky we baky jaýyň - gonamçylyk ... Boş we ýalaňaç beden bilen. Durmuşyň ajy üstünden gülmek! Ölümiň seni aljakdygyny ýa-da ölümiň seni saklajakdygyny bilýärsiňmi ?! Jynazada hemmeler gynanýarlar we gynanýarlar, düýşlerde. Her kim, gonamçylykdan çykan ýaly dünýäniň ölüminden zeýrenýär we her kimiň ýüreginde wagşy ýylan çykýar. Sollar kesişýär, hersi öz Kiblasyna geçýär. Kim näme ýitirýär, näme gazanýar: aýlaw şaýat, wagt kazy Howlynyň bir burçunda birnäçe sagatlap pikirlenip, süňkleri gysylan oturgyçda oturdy: pasyllary, aýlary, günleri göçürdi, goşdy, köpeltdi we böldi, netijede netijäni garyşdyrdy we hiç zat hakda alada etmek üçin ýüregini açdy "Näme üçin pasyllar birden gelmeýär, näme üçin miweler bir wagtyň özünde bişmeýär: howlukman, hemme zadyň wagty bar, üýtgeýän pasyllar öz ýüregimizdi ..." Möwsümler üýtgeýär, wada bişensoň çyzylýar we geçýär. "Hudaý bizar bolmaz ýaly pasyllary ýaratdymy? Ol olaryň hersine öz ýüküni we bereketini berdi. Yearsyllar başgaça gelýär, bir ýyl bol, bir ýyl az ... Ora-da yzly-yzyna üç, yzly-yzyna ýedi. Geçen ýyl ýa-da şu ýyl ölenleriň köpdügini bilýän barmy?" Gyşdan näçe adam kesilip, ýazdan kesilýär Monoton durmuş ýörelgesi - möwsümleýin howa ýaly - nämüçindir şu gün geçip, lezzet alarsyňyz, ýöne düýn gizlenip ýa-da ertir hakda pikir edip bilmersiňiz. Bolýar, ertir näme bolar we näme boljagyny öňünden bilemzok Garaňky asmanyň giňligine, gözleri kanagatlandyrýan we aradan çykan çuň giňişlige seretdi. Näme üçin asman beýle ýalňyz, belki ol ýerde ýaşaýyş ýok, şonuň üçinem? Tükeniksiz asmanyň gözýaşlary hem geňdi: açyk tomus, yssy tomus, sary güýz, gyşda doňan buz miwesi Bu ýagyş suwlaryny we ýagyş daşlaryny asmandan ýere iberen, bu çeşme suwlaryny ýerden arassalap, ýeriň ýüzüne getiren kim? Taňrynyň bendesiniň gözýaşlary nireden gelýärkä? "Gözýaşlar owadan ýa-da hapa bolup biler: pursatlaryna seredýärler ..." Theöne rehimsiz amansyň ýoly, asmanda belent gök demler, gaty uzakmy ?! Uzynlygy on metr diýip atlandyrdy. Iki agajyň kölegesinde gaçybatalga tapyp, özüni saklamak üçin jübüt dawa-jenjel tarapyndan dolandyrylýan kioskdan suw satyn almak isledi. Penjiräniň boşdugyny, ahyryna gidendigini gördi, belki-de bu töwerekde onuň ýaly ot ýakan köp adam bar bolsa gerek Gara ýüzli, ýaňakly çaga ýene gül satýar. Yssy ýa-da sowukdygyny bilmän, bokurdaga barmak goýman, "heýýyý!" gygyrýar we bu dar mähelläniň sesini alyp, şu ýerden gaçmak isleýän ýaly Şu gün näçesini satdyň, balam, näçesi galdy? "Bäş" eşidip, ýuwutdy: bu garyp adam gündizine näme satar we gazanar, garnyny näme gyzdyrar, öýüne näme alar? Rehmi ýanyna geldi, galan gülleri sanady we hemmesine pul berdi Gülsatan oglan bulaşdy we näme etjegini bilenokdy Hisüregi çişdi. "Serediň! Ol ýaşamagy hasaplaýar we meniň ýaşaýandygymy ýatdan çykarmak isleýärin ..." Oglanyň garaňky we garaňky gözleri garaldy, birkemsiz elini yzyna gaýtarmak isledi: Daýza, ýalbaramok, gül, gül satýaryn! Halal girdeji bilen minnetdar ýaşamak. Taňrynyň razylygy üçin gül al! Ol gaşyny ýitirdi Bilýärsiň, oglum, başga ýere ýazmaýarsyň. Bagyşla, meni bagyşla! Gül bilen näme ederin? Garrylygymda töweregimde maňa gül berjek adam ýok, men kim? Binalar we daşlar çüýräp, onuň üstüne ýykylan ýalydy. Nirä gitmelidigini bilmän, seýilgähe itekledi we ýitirim boldy Seýilgähiň ahyrynda azyk dükanyna barýardyk. Täze bolmagy üçin vitrinada hatara düzülen kümüşden ýasalan balyklaryň ýüzüne duzly suw sepdiler. Balygyň gysylan dodaklaryna, aýazly aýna gözlerine we henizem ýaşaýyş umydyna seredip, uludan demini aldy: "Aý, garyp zat, düýn deňizde, öz öýüňde, indi şu ýerde, suwsuz tagtda gury janyň ..." Ajy hakykat: adamzat hemişe bütin ömrüni başga bir jandaryň janyna gurdy! Bazardaky her bir harytyň bahasy baha baglydyr, ýöne satyn alyp we satyp boljak adamlaryň "bahasyny" kim kesgitlär!? Hemme zadyň gymmaty bar we ähli sebäplere sebäp bolan adamzat her pursatda gymmatyny we meşhurlygyny ýitirýär Ol deňzi gowy görýärdi, bu gudrat. Quietuwaş plýa beach tapardy we wagtal-wagtal ol ýere gidip, birnäçe sagatlap oturyp tomaşa ederdi we köpük tolkunlarynyň syryna we jadysyna çümerdi Tolkunlar deňziň arteriýalary, durmuşyň impulsy: ýedi tolkunyň köpüklenip, gaýalara çakyşýandygyny, kenaryň döşüne pyrlanýandygyny, käte üçünjisini döwüp, ýolda galyp, erbet görnüş bilen ýitip barýandygyny görüp bilersiňiz. Käwagt üç urgy dördünjini, dördünjisi sekizinji bolup geçýär we tolkunlaryň dartgynly söweşinde deňiz düşünmeýänlere garşy söweş açmak isleýän ýaly ... Durmuşdan, adamlaryň hapa, ýigrenji we mekir garaýşyndan bizar bolan ýaly, gabyna yza çekilýär, ýaýran tolkunlaryny garnyna ýygnaýar we ajylyk bilen guradýar. Bokurdagyna basan suwotular, beren wadasyny bozdy, gözleri çüýräp, jeset ýaly ys aldy Tolkunlar gaýdyp gelýär, ony alyp gidýär, günäni iýýän ýaly silkýär we özüni özüne çekýär Şeýdip, deňizler ölýär Ondan öň bulwary görmäge gidýärdi. Daşlary we sanlary gowy ýatlamasa-da, akylly topara goşulyp, gurçugy öldürmek üçin domino oýnardy. Soň bolsa, bu garrylaryň biderek mirt ekip, ýüz simil ýasap, ýedi akymyň suwuny garyşdyryp, tanyşlykdan pullaryny sanap, sumkalaryny tikip ýa-da kimdir birini jogapkärçilige çekendigini gördi. Onuň gahary geldi, dabanyna tüýkürdi, hatda şol partiýalara-da jaň etmedi: "againene-de bir gezek sag bolsun aýdýaryn, bu daşlar başga biriniň baýlygy bolsa ..." Bir zady gorap, üstüne urjak ýaly, soňam elinden taşlap döwjek ýaly geň bir endigi bardy. Goodagşylygyň we ýamanyň ýygnanyşygynda özüne ýer tapmaýar, öňündäki derýany akýar, her gezek goňşy oturgyçlaryň gyrasyna ýapyşyp, topugyny ezýär we agyry birnäçe günläp galýar, çişmek we garalyk ýok bolmaýar "Gizlin işim ýok, men ýetim, kimden ýa-da nämeden gaçsam, kyrk guýynyň düýbünde jelep bolaryn. Gizlensemem, bizar edýän biri gelip meni şol ýerde tapar ... " Jogapsyz soraglar, ýüregiňizi keselleşdirýän, size ýagtylyk bermeýän, barlygyňyzy mümkin däl edýän pikirler. Garyşyk duýgulardan dolup, sag ýa-da çep göz gymyldap başlady. Merhum ejesi şeýle bolanda, kirpiklerine gyrmyzy sapak goýup, deminiň aşagynda pyşyrdady: "Gowy zyňsaň, uç, erbetlik atsaň, ýat!" Köp ýüzleri gören bu durmuş kellesi köp betbagtçylyklary başdan geçiren hem bolsa, henizem öz ýolunda: müň görnüşli durmuş kitabynyň ajy sahypalary, dünýä inmek, kesellemek, büdremek we ýykylmak, ahyrsoňy, şowlulyk bar bolsa, ak örtükli beden. Ölüp bilmeýän we ölmek islemeýän jandaryň ymtylýandygy, ellerini atmagy we ýapyşmagy, janyny bermek islemeýändigi Hudaýdyr. Creatoraradyjy öz hyzmatkärini dürli zarbalar we görgüler bilen müň usulda synagdan geçirýär: biri-biriniň ýolundan geçmeýärler, tersine, duşuşýarlar we bir bolýarlar. Müň lukman bejerip bilmeýän şeýle bir mesele bar Ejir çeken görgüleriňiz - olardan dynmasaňyz, sizi tutýarlar we degirmen daşy ýaly ezýärler. Bolýar, içgysgynç barlygy saklap bilmersiňiz we ýaşamagyň ýa-da ölmegiň manysy ýok pursatlar bolýar Gorap bilmeýän zadymyzy ýitirýäris Gaýgy derejesi ýok, ýeterlik! Adam bedeninde ylym we lukmançylyk üçin henizem çözüp bolmajak garaňky nokatlar we syrly-jadyly pursatlar bar. Bu syry diňe Creatoraradyjy bilip biler! .. Iň beýik Creatoraradyjy! Adamzat ýaşamak üçin göreşýär, parahatçylygyň we söweşiň gyrasynda, gana gark bolýar we çykalga tapyp bilmeýär. Bakylyk öz okunda aýlanyp bilmeýär. Gala, garyp ýaşaýjylary: eli we eli bilen ýerden we asmandan, beýleki tarapdan ykbalyň ýüki arkasyny egýär; Hasrat ýaňak, utançsyz agyry çüýrär! Bu tutumdan hiç kim we hiç zat çykyp bilmez! Durmuş, durmuş, durmuş, şöhrat, at we girdeji islegi bularyň hemmesi gowy zatlar, ýöne hiç kim duran ýerinden ýeňilmek, yza çekilmek we özüni yzyna getirýän ýolda syýahat etmek islemeýär. Thata-da ol Wadanyň şeýle hem wadasy bar: uzak ýaşamak bilen öwünmek nämä gerek ?! Hakyky bagt şeýle sagdyn ruh bilen ýaşamakdyr we hiç bir bereket onuň ornuny tutup bilmez Zalym ölüm - iň esasy girdeji! Dogry aňynda, aňynda, arassa ruh bilen, goňşularyny biynjalyk etmezden, buýsanç we hormat bilen: thearadandan şeýle ölümi arzuw etdi Näçe adamyň günä gidendigini we dar ýol bilen janyny berip bilmeýändigini gördi, ejir çekýär we ölýär Şeýle hem giren gapyňyzdan we daga çykan basgançaklaryňyzdan çykmagy başarmalysyňyz Atdan ýykylan, eýerine we üýşmeleňe ýapyşan, talaplarynda we ulumsylygynda ýer tapmaýan, geçmişine gaýdyp gelýän we bir zady dikeltmek höwesine düşen biri bar. Şeýle adamy gowy tanaýardy, zawodda şeýle dar pikirli adamdy. Täze çykan jüýje bedeni jipe-jipe öwredýär Theöne günäni paýlaşmak meselesine gezek gelende, Hudaýyň halkynyň hiç biri günäkär bolmak islemeýär Gan ysy gelýän şemal geldi Satyn almak we satmak, ýalan sözlemek we aldamak, dogry we ýalňyş, saçyňyza baglylykda gözüňi ýummakda dogulmak we ölüm. Bu tagallalar biderek, Azrael düýş görýär we bahana bilen her kimiň gapysyny kakýar, siz oňa hormat bilen duşuşyp bilersiňiz Durmuşyň öz formulasy we matematiki tablisasy bar: goş, aýyrmak, köpeltmek, bölmek - bular dogry hasaplap bilseň akylly jandar üçin durmuş ritmleri Adamzat aladalaryň içinde şeýle bir ezildi welin, tagallalardan we göreşlerden soň ýoldaş tapdy - gülki döretdi. Bu ýylgyryşyň çuň gatlaklarynda köplenç görmeýän ýa-da eşitmeýän gizlin gözýaşlar akýar. Size gülkünç görünýän sahna, kimdir biri üçin gynandyryjy durmuş "Bir wagtlar hemme zat hemme zatdan daşdady, indi her kim hemme zadyň ortasynda. Iman galmady, iman galmady. Windel öwse-de, ýeli damarlara ýaýradyp bilmez. Adamzat, eglişik, söýgi, gymmatlyk, yhlas, ynam, wepalylyk miraage ýaly çalt çekilýär. Toý, ýas, sizi ezýän, ne bagtly, ne-de bagtsyz. Toý bar, düýş görýärsiň, toý bar we gaýdyp gelýärsiň ... mouras dabarasy başga zat. Merhum bir burçda galýar, garaýyşlar we garaýyşlar düýbünden başga. Nas tutjak ýer ýok, ýas tutjak ýer ýok. Ölülerem iýýän zatlary bilen hormatlanýar ... Diri wagtymyz gadyrymyz ýok, bu hakda soňrak gürleşýäris. Indi näme edýäris, gelip, bu egrileri ýakmak üçin göni kirpi nireden taparys ?! " Şeýle zatlary ýükläp, düşürip, şu ýere urýardy. Uzak wagt bäri goňşulykda gaçgak bolup, hiç kim bilen ýüzbe-ýüz duşuşmak islemeýär: olar we sözleri edil gülki ýaly ýasama. Goňşyňyz bolsaňyz, her kimiň gibla ugry başga, sözler biri-biriniň bokurdagyndan geçmeli däldir "Adam çig süýt emdi" diýýärler, ýöne bişirseler, kalbyndaky erbet endikleriň hamyry erär!? Tanaýan we bilmeýänleriň hemmesine tanyş başga biri seniň kimdigiňi gizleýär, bilseň gaty giç, sarsýarsyň Ol: "Seret, toýunda kim oýnaýar, doglan gününde kim aglaýar ..." Içindäki körlügi masgara etdi! Biri guýy gazyp, suw berýär, ýagtylyk paýlaýar we sylagçy bolýar, beýlekisi öz dünýäsinde guýy gazýar, sumka gurýar we jaý ýykýar. Şeýle adam hemme kişini kemsidýär, ýöne Hudaýyň beýikdigine düşünmeýär, Ol hemmelerden ýokary we hemme zady mümkin boldugyça görýär Bir adam bar - içinde hurma ösdürýär, adam bar - zaqqum Howa erbetdi. Ne ýagyş, ne daň ýaly Gümürtikde gurlan bäş ýa-da alty binanyň kellesiniň üstünde gara bulutlar ýygnanýardy, elin sygyr eti ýaly çaýkanýardy, goýbermek we dynç almak üçin süýt ýokdy Durmuş doly ýa-da boş, adamlar köp ýa-da az, awtoulaglar ýüklenýär ýa-da düşürilýär. Kimdir biri ugruny üýtgedýär, awtoulag ýoldan geçýär, howluda we bacada tozan we tozan sorulýar, şemal öwüsýär we kul-de-halta ýalaýar "Weýran bolan agajyň şahasy döwülenden soň ýel ökünýän bolsa näme bolar ?!" Gar ýaly köçelerden geçýän tramwaýlara we trolleýbuslara, buýruga garaşýan sürüjilere gynandy: şol bir ýoldan we şol bir çyzykdan süýräp, şol bir ýoldan gaýdýarlar. Haýsy ýollar içgysgynç, näme Walkörän köçeleri, aýlanyp ýören howlulary we bacalary, köplenç duşýan ýüzleri, her gün ýokaryk we aşak basgançaklar, dört diwaryň içindäki jaý bosagasy, ýatýan düşegi, sessiz gapy penjiresi, sowuk balkon ... Hemmesi bir galypda: ýadaw we bizar Köplenç depressiýa: lukmanyň aýdyşy ýaly näbellilik, sabyrsyzlyk, howsala, sosial aladanyň bozulmagy Aalňyşlyk goýbermekden, ýykylmakdan we büdremekden, kezzapyň gülküsi bolmakdan gorkýardy "Feeter aýagyňyzyň aşagyndan gaçsa, nirä gaçarsyňyz ?!" Kalbyny ezýän bu agyry, planetadaky aýal ýalydyr, ol durmaýar, aýlanýar we barmaklaryny gysýar, rahatlyk bermeýär, hiç zadyň gapysyny açýar Gynananda we gynananda, bu agyryly pikirlerden dynmak üçin toba etdi. Iň bärkisi, uzak wagtlap däl, birnäçe minut arassa howada çyksyn we rahat gezsin, erbet endiklerden we däp-dessurlardan daşda duruň, ýüregini gynandyrýan we deşýän gereksiz pikirleri bir gapdala goýuň, peýdasy ýok, edip bilmedi Olar howlukmaç, ýetişmedik toba bermeýärler! Hiç zatdan gygyrýan we dawa-jenjel eden, gödek, hemme zatdan zeýrenýän, hemme zatdan günäkär gözleýän, gözüne barmak dakýan, adamlary ýalaýan, uzakda gezýän, ýoluny we ugruny üýtgedýän, pes, gödek we gödek adamy görüp, ýigrenjini gizläp, özüni aklap bilmeýär: beýle adamyň guzynyň gulagy ýa-da bagy ýok. ýaprak ?! Ot-çöpüň ýanyna, ot-çöpüň ýanyna geliň - bu haýwanyň durmuşydy ... Ot bilen otuň arasyndaky tapawudy bilmeýän adamyň ýaşamagy nämä gerek ?! Gan döken, nesil duşmançylygyny kesen, kök uran we peýdaly, sözleýişli, amalda dogruçyl we dyz epýän erkekler nädip ýitirim boldular, nädip? Oňa ýaşan ömri, ýaragsyz tüpeň ýaly biderek çilim çekýän ýalydy. Nerwleri bilen sabyrlylygynyň arasyndaky aralyk gaty dar boldy - iňňäniň ujunyň ululygy ... eartheriň, asmanyň, howanyň, iýmitiň, suwuň, dermanlaryň damarlary - hemme zat gaçyp, ähli nygmatlaryny ýitiren ýaly ... Şeýlelik bilen, wagt sanap başlaýarsyňyz we durmuş doňýar, gün, aý, ýyl siziň öňüňizde barlyk ýaly dur Wagtyň özi, wagty ýok, birine ýa-da bir zada garaşmak üçin wagty ýa-da sabyry ýok Bir ýerde, skameýkä gelen we biri-biri bilen aýrylmaz bolup, aýrylyp bilinmeýän gykylyklaryň gykylygy gijäniň ýedi çuňlugyndan sessizligi bozdy "Şeýle hem ekýäris we ösdürýäris, soň bolsa boş durmaýarys. Hudaý bilýär, men gozgalaň etsem, agzym egiler, näme üçin birine bäş berýär, beýlekisini garaşýar?" Hykç, merjen ýaly gürleýär, çagadan has köp kynçylyk: göriplik, gahar, ýigrenç, şübhe "Biziň pikirimiz agramymyzdan has agyr, ýüregimizde gahar-gazap döreýär, hiç kimi we hiç zady halamaýarys. Goodagşy bilen ýamanyň arasyndaky serhet bulaşyk. Hemmelere gowy bolmak isleýän birine ynanýan bolsaňyz we berk egilseňiz, size pile ýaly gar ýagar. Onuň üçin durmuş hemişe bir reňkdi ..." Endikler neşe ýalydyr, olara endik etdiňizmi, soň näme etseňizem, täsirinden çykyp bilmersiňiz, sizi dolandyrýarlar we isleýşi ýaly aýlaýarlar ... Aýdylan ýalan endige öwrülende, elhenç bolar we çynlakaý netijelere sebäp bolar. Aýdylan ýalana ynanýan bolsa, hakykatdanam özüni we seni aldaýar. Liealan sözlemek galmady!? Ol: "Bilýän zatlaryňyzyň hemmesi hakykat däl we edýän işleriňiziň hemmesi hakykaty gözlemek däl - zyýan getirer ..." Uruşda we ýalanyň we hakykatyň gelip çykyşyndan: ýeňiji we ýeňiji ýok, mümkinçilikler we şertler bar "Azara serediň: Obsesif !? Hiç wagt pikir etmäň, adyňyzy üýtgetmeli näme? Lukman nerwleriňiziň doly döwülendigini dogry aýdýar. Men näme, men galyň däl, hemme zat inçe, adamlar galyňlygy bilen barlanýar. Bolup bilemok, durmuşda gaty ajaýyp zatlar bar, olar gelip ýüregimi doldurýarlar, suw ýaly howlukýarlar we meni ýok edýärler. Hapa, garyp pikirler kalbymy agyrlaşdyrýar. Näme etsemem, ýapyşýar, teker ýaly ýapyşýar, kellämden çykmaýar. Heartürek, böwrek ýa-da başga bir ýer agyrýar, bilýäris, bejergisi belli. Nothingöne hiç zatdan, howadan, asmandan, her bir agzada ýygnanýan - beýniňizde, süňküňizde, ýiligiňizde we size rahatlyk bermeýän sütem we masgaraçylyk keselini nireden tapyp bilersiňiz? Oňa nähili garaýarsyňyz ?! " Bulam-bujar şäher, uzynlyga we giňlige aýlanýan köçeler, dar alleýalar, şemalyň öwüsýän ýarym ýaprakly agaçlary, ajaýyp ýer we asman ýygnanyp, kiçijik bir nokat ýaly kör ýuwulmaga, kiçelip, garaňkylyga meňzeýär we kimdir biri bu dünýäniň demini bilkastlaýyn kesen ýaly Ol gaharlandy, sesi elhenç. Soňky döwürde işdäsi hem azaldy: näme iýse-de, garnyna bir funt daş ýygnan ýaly, göwünsiz we güýçli iýýär. Aşgazanymyň ýa-da böwregimiň size zyýan berýändigini aýdanyny gördüňizmi ?! Theyöne "ýüregim döwüldi, ýüregim döwüldi" diýýärler ... heartüreginiň durnuklydygy, agyr bolsa-da, çydam edendigi gowy. .Yrtylan we döwülen ýürek, düwürtikleriňizi ýelmän geýip boljak köwüş däl Çagalygynda ak kagyzda reňkli galam bilen ýüregi çyzanda, ejesi onuň ýanyna geldi we begendi: “Özümi şu ýere çekdiň, balam! Gaty ýürek däl, sen şeýle şekilsiz ýürek! .. "Soňra erbet ýürege düşdi we soň hemme zadyň hakykatdanam ýürekden başlanýandygyna düşündi. Heartürek bolmasa, ruh ýok, ýaşaýyş ýok. Durmuşyň, duýgularyň, söýginiň we ähli görgüleriň ýüklenýän baky ýeri ýürekdir! Ululygy bilen däl-de, ýürek bilen ölçäň! Hiç zat tötänleýin bolup geçmeýär, eger bolup geçýän bolsa ýa-da döwülse, ýigrenji we ýalňyş barmagyň bardygyny aňladýar ... Kimdir biri tükenip, çykalga tapmasa, urýar we azaşýar, rehimsiz bolýar, reňkden reňke öwrülýär we zerur däl bolanda zerur zady edýär - karar bermeýär we garşy çykýar! Tükenen durmuş ähli betbagtçylyklara açykdyr Sometimesagdaýlar käwagt muny özüňizden gorap bilmez ýaly edýär Ajy gahar onuň barlygyna aralaşdy. Hereüreginden geçip, şu ýerde gygyrmaly: “Durmuşymyň manysy ýok, ýaşamak duýgusy we durmuşa bolan söýgim gutardy. Eşidýärsiňmi, doňduň, weýran bolduň, maňa düşünýärsiňmi? .. - Sözleri boş we döşüni doldurýar, ýalta bolýar, ökünýär. - Ot bilen suwuň arasynda näme edýärsiňiz ?! Sen hemmeler ýaly bu durmuşyň akymyna goşulýarsyň, zalym aý. Näme üçin çemçe bilen başga bir gazany garyşdyrmaýarsyň? Upapyp, dowzaha gaýdyp barsaň gowy bolar! Wagtym gelende, belki, meniň üçin gabyr gazarlar we jaýlarlar, meni daşarda goýmazlar ... Bagtsyz, diri wagtymam bu durmuşda ýer tapmadym ... Dünýäni gözden geçirdiň, kim saňa mätäç, barlygyňy ýa-da ýoklugyňy näme üýtgeder ?! Durmuş tomaşa, ýöne seniň ýaly aktýor bolmasa. Rollar bölünýär, hatda "we beýlekiler" dälsiňiz! Dem bar, isleg ýok ... Ejir bar, dem ýok Her eliňdäki kir, her görnüşde jan Çagalyk ýyllaryny masgaralaýar. Çarşenbe güni ot ýakylýar, şonda-da rahatlyk bilen bökýär: "Meniň agramym we üstünligim bu ýerde güýçli!" - diýdiler, gygyrarlar, ýeňilleşdirerler, ýarag alyp, ylgaýarlar Indi her jaýyň tüssesi öz bacasyndan çykýar, eger bar bolsa ... Hiç kim dem alyp, bir ýere gidip bilmez we ol öz odunda ýanar. Ony çykarmagyň deregine, oňa ýetip-ýetip bolmajakdygyna ýa-da ýokdugyna ähli tarapdan zarba urýar we dowzahyň gazanyna kömür zyňyp, dyzyny çykarýan ýaly Adamlar bulaşýarlar, çykalga tapmaýarlar, kellä gelýärler, birek-birege ajy we gujak açýarlar. Çöl owadan, içi täze - jübüt bolup ýaşamak we ýeke ölmek islemeýär Reňkli kynçylyklar gülli çemenlikdäki çemenlik otlaryna meňzeýär: köp derman, bejergi ýok! .. Näme etmeli, melhem teselli beriji, umyt iň soňky köprüsi: ol tutmaýar, biri üçin peýdaly, beýlekisine zyýan Käwagt gurçuk ak gar garga düşýär! "Enougheter, näme üçin ýere ýöreýärsiň?" Beýniňizi hiç zat üçin nämä ýüklediňiz ?! Bu siziň ýagdaýyňyzdyr öýdüp gorkmaň, dikeltmek size kyn bolar. It ýüz öwürýär, ýöne at ýüz öwürmeýär ... Bir adama aýdýarlar, näme üçin aty kelläňe atyp, pikirleriňi terk etmeýärsiň, gidip rahatlyk alýaň ?! " Goýberiň ... Nirede we näme üçin ?! Agaç köçäniň, köçäniň, binanyň, binanyň, etrabyň, etrabyň, şäheriň boýunda uzalyp gidýär, doňan nokada dykylýar we howly we baca bir ýere gitmek isleýär Ruhuňyza baý ýa-da garyp, töweregiňizde zerurlyk ýok wagty, bilmezden, bu asfalt daşlary aýak astyna alnan ýaly görünýär, bogulan öküz ýaly, toýnaklary bilen deşik gazýarlar, hatda "agyr" diýmeýärler Hemme zat iň soňky nokatda - kellesi agyrydan ýarylýar, edil çiş ýaly gysylýar. Tiredadaw we dar, ellerimiň biri daşyna palçyga öwrülen ýaly titreýär. Gözüne hiç zat görünmeýär we töweregindäki zatlaryň hemmesi gymmatyny ýitirýär we ölýär. Özüni rahat duýýan wagtlary we sebäpleri bardy. Theöne şeýtan, bu rahatlygyň ýakyn wagtda gelmejekdigini bilmek duýgusy ýüregini ezýär we hasam erbetleşdirýär, güýçli ýel ýaly öwüsýär we ruhuny weýran edýär Maňlaýyndaky ýazgy maňlaýyň daşynda däl, geçip barýan her kim ony okap biler! Doga edip ellerini açýar: "Lorda Reb, meni menden has gowy bilýän! Meniň näme isleýändigimi sen bilýärsiň. Ejir çekenlerim saňa aýan boldy ..." Hemmesini we töweregindäki zatlary ýeke-ýekeden tanaýardy. Şäher, köçeler, jaýlar, seýilgähler, howlular, bacalar, dükanlar, bazarlar, satyjylar, alyjylar - bularyň hemmesi biri-biriniň burnundan düşen ýaly: her kimiň ýüzi birmeňzeş, ýüzi birmeňzeş, aýdaly, dürli gibla, bir galyp dolduryp, müň funt daş bilen örtülen ýaly Çagalygyndan geň bir duýgy bardy, gynançly bir wakany görüp, ýatdan çykaryp bilmedi. Ejesi aýdanda, gözlerinden ýaş döküldi. Headyna düşdi: enäniň towuklary ýumurtga goýýardy we pişigiň täze çykan jüýjeleri kowalap, ogurlandygyny gören badyna, olara degdi we burça atyldy. Diwara berkidilen we çykalga tapmadyk tekiz kelleli pişik, ýyrtyjysyny goýberdi, gaharly kakdy we birden üstüne bökdi we ýyrtyp başlady. Şol gije ýüzi ganlydy, gorkudan sarydy, kellesi ahlak daşyna degdi we kynçylyk çekýän we halas bolup bilmeýän ähli janly-jandarlaryň soňky pursatda elhenç boljakdygyna we güýç toplap, her dürli howplara duçar boljakdygyna düşündi. Gaýgysyz jandar gahar-gazapdan doly, eger oňa barsaň, zalym bolýar, ýygnanýar we gahar bilen gaýdyp gelýär Gorky ýok bolsa, göz degmez, el çarpmaz! "Hudaý! Evilamanlygy görýänimizde gowy zat, gowy görýänimizde erbetlik bar. Gowy zady ber, Rebbim!" Ejesiniň sary-gyrmyzy tegmilli elleri, kodlary barmaklary daňmak, dokalan gizlin aýlawlar, ýaňlanan näzik aýdymlary, höwesjeň ody we gyzlyk çagalygynyň aladasyz sesleri - indi olar üçin uzak we howply ýalydy Youthaşlyk saçlaryny döküp, ýaňy durmuşa çykansoň, ejesi olara mübärek elleri bilen dokalan we gapjygynda hazyna hökmünde saklaýan gülgüne gülli kilimi berdi. Ol ýerde döşüni basyp: "Bu haly uzak ýaşasyn, eje!" aýtmak islese-de, ünsüni özüne çekdi. Birden jansyz bir zada durmuş arzuw etmek howpy barmy? Olaryň köpüsi häzir täzeliklerinde, ýaňy ejesiniň ruhuny saklaýan şol haly bilen bezelen gelin ýaly syrly we jadyly üýşmeleri kesen ýaly, düýn, şu gün we ertir baky ýatagy ýaly Ynsan şuňa meňzeýär, gije-gündiz pile pili ýaly gurçuk ýaly işleýär, dyzyny epmän, ykbalyň halysyny zulum bilen dokaýar, burun zyňýar, nagyş ýasaýar. Hemme zady soňlady we ýok etdi öýdýär, ýöne yzyna seredip, durmuşyň käbir sapaklarynyň gaçandygyny we buýruk bir ýerden bozulandygyny görýär. Bu ýat aýlawlary gözüňiziň üstünde, aýagyňyzyň aşagynda, nirededigini bilemok, wada geçdi, tapawutlar ýitdi Durmuşy burnundaky jandar kyn jandar, pursat dörän badyna durmaýar, gygyrýar, talaýar we talaýar Earther ýüzünde üýrýän agaçdyr we özüni ýyrtar! "Bu ygtybarsyz durmuş size näme ähmiýet berýär?" - gynançly pikirler ony haly bilen örtülen ýaly basýar, ýagdaýy köplenç üýtgeýär. Elleri et üweýjisinde köfte ýaly, gulaklary ker, kellesi baş aýlanýan ýaly Haýp, lukmana doglanlaryň iru-giç durmuşy terk etmelidigini, bu erbet derman bilen howany we ýeri ýüklemeli däldigini, ölenleri çekip bilmejekdigini aýtmagy ýatdan çykardy. Zäheriň ysy dar aýaklarda-da bedenden aýrylmaýar Şeýle wadalarda, durmuşyňyzdaky svetoforlarda haýsy reňkiň ýalpyldaýandygynyň manysy näme ?! "Her bir isleg dar aýakda çyn ýürekden däl, dirikä bu hakda pikirlenip bilmeli ..." 15 gatly, şemally we gykylykly ajaýyp bina Canderdi gidýär. Basgançaklar we giňeltmeler henizem ýokarlanýar. Öýüne, sowuk kwartirasyna ýetende, düşegiň üstünde ýatmak we uklamak isleýär Haýp, çep elli kwartirada oňa garaşýan hiç kim ýok, ýa-da ony çekip biljek ýerli duýgy ýok Bloklar - basgançagyň koridorynyň öz sag burçunda iki gapdalynda üç gapy bardy. Tabyt ýaly baklawa gapynyň gulpuny çekip girdi Hanirsiziň kwartirasy ony nätanyş ýaly garşy aldy Gyssagly içen suwy ýapyk öýkenine ýaýrady we öldi Onuň öýi gazylan mazar ýaly boş, indi bu jaý gonamçylyk ýaly zerur däl. Diwara gelýär. Aloneeke galmak gorkusy ýeke bolmak ýalydyr bir tarapdan ony gorkuzýar Wepasyz sagadyň ölen elleri gymyldamaýar, wagtyň guly bolmak islemeýän ýaly, sessiz-üýnsüz ölýär Ol düşekde ýykyldy. Sowuk derde ýazýar, sag tarapyna, çep tarapyna, arkasyna öwrülýär we aýak tapmanlygy üçin özüni günäkärleýär Gapymy kakýan barmy ýa-da gara? Garaşýar, hemme ýerde ümsümlik gelýär. Gapylar boş, penjireler goşa. Gelmegiň ýoly açyk, ýöne gitmek ýapyk ... Ejesiniň sözleri: "Her gapyny açýan adama ýüregiňi açma!" Telefon jyňňyrdaýar, edil ýeriň üstünde gazyp gözleýän ýaly, yzygiderli gürleýär Howasy ýeterlik däldi. Balkanyň gapysyny itekläp, bosagada gitdi we berk köýneginiň döş düwmelerini açdy. Çygly howa onuň boýnuny we bokurdagyny ýalady Elmydama garaşmak we gizlin umyt bilen tükeniksiz asmana seredýärdi, sary kökli gözleri bir zat gözleýärdi we hiç haçan umytdan ýüz öwürmedi. Gijelerine hemme ýere sepilen we dargadylan ýyldyzlar ýakyldy we ýakyldy, soň bolsa betbagt ykbal birden ýitdi, gözden ýitdi we bakylyga goşuldy - bu ykbalyň ýoly Aşak seredip, dyzlary titreýärdi, adaty kirpikleri ýene çişip başlady. Gündogar diýýär, ejesi iňňildäp bir zat aýdýar. Gulaklary ýaňlanýar, ses ýa ses ýok. Gyzzyrmasy möjek ýaly ýaýrady: "Eje Eje! Sen nirede, ýüregim, nirede? ..." Şäher özüne umytsyz seredýän ýaly, şemalda tozan öwüsýärdi we garyp günüň bejergisini tapyp bilmeýän ýaly, birnäçe günläp gowşuryş söweşi ýaly göreşýärdi Uzakda, ýeňil şemalda zordan görünýän ýarym taýýar bina, elleri bilen kranyň burnundan asylan ýalydy Hisatlama onuň ýüregini doldurdy: "Eý, mätäçlere tagamly Rebbim, bize kömek et!" Bu ses agzyndan çykyp, gursagyny ýyly şemal ýaly doldurdy Ölüp barýan doga boldumy ýa-da Taňrynyň adamynyň iň soňky pyşyrdymy - garaňky we doňan beýni düýbünden çykyp bilmedi Ol bu beýik binanyň iň soňky gatyndan - aýaklary çekilen zerli köçä, reňkli daşlar bilen örtülen sessiz asma tarap ýöräp, höwes bilen seredip, gaýgy deňzine çümdi. Howluda ot ýakylýan ýalydy, henizem dostlary bilen el tutup, ojagyň daşyndan aýlanýardylar. Her kim bir zat aýdýar we tolgunýar, ýöne näme edýändigini aýtmaýar. Hemme zat birden sabyn köpügi, gara ýel ýaly ereýär: bu näme, çagalar nirede, topar ýok, tans ýok, ot ýok ... Hiç zat, hiç zat. Ajy gahar ony bogýar, gözýaş dökýär Garaňkylyk şäheriň kalbyna düşdi, garaňkylyk gijelerine bir gezek çadyryny guran ýalydy Daňdan günüň yssysynda onuň ýüzüni haýran galdyran yz ýok Howa garaňky, dökülýär we güýçli ýagyş ýagýar. Öň doldurylan bulutlar gözleri dolduryp, gözýaşlaryny boşadýar, beýik asmanyň duzly, ýagty miweleri onuň ýaralanan janyndan akýan ýaly Ine, bu beýiklikde özüni ýüküni depäniň üstünde jemlän betbagt ýaly duýdy. Ol çuňňur pikire girdi: "Bu ýerden gözýaşlary bilen örtülen we örtülen çygly topraga näçe metr bar?" Sorag-jogap, garaşylýan ýaly görünýän köçe we asfalt agzyna suw berildi, sowuk gabyr ýaly, boş tabyt ýaly syrly dymdy emma doga çagyryşynyň sesi durmady, gijäniň ýüregini gözlerini ýumup, gulaklary sesi diňledi Taňrynyň bendesiniň kalby üçin rehimdarlyk okaldy