Sahnadaky ynkylaby of ýaňy - Serkan Soýalan

Kyreniýa şäher häkimliginiň kamera teatrynda sahnalaşdyrylan "Men Fidel" Kuba rewolýusiýasynyň lideri Fidel Kastrony däl, eýsem imperializme garşy çykyş eden adamlaryň umumy ýadyny hem sahna çykarýar. Tolga Pankaroğlunyň güýçli çykyşy bilen janlanýan bu oýun, häzirki dünýäni Fidel Kastronyň we ýoldaşlarynyň göreşini ýada salýar *** Käbir adamlar ölmeýärler. Kalendarlar ölen senelerini ýazýarlar, mazar daşlary ýasalýar, ýadygärlikler gurulýar. Emma käbir adamlar ömrüni bagyş eden göreşlerinde ýaşamagyny dowam etdirýärler. Dünýäniň islendik ýerinde bir çaga açlyga garşy dursa, halk imperializme garşy dursa, ekspluatasiýa deňligi we erkinligi talap edýän ýerinde Fideliň bir bölegi we Çiň bir bölegi bar *** Bu, anna güni agşam Kyreniýa şäher häkimliginiň kamera teatrynda sahnalaşdyrylan "Men Fidel" spektaklyna tomaşa edenimde kelläme gelen ilkinji pikirdi. Sahnadaky adam diňe Fidel Kastro däldi. Sahnadaky adam, Granma ýahtasynda Kuba kenaryna gonan 82 ynkylapçydy. Sahnadaky adam, Sierra Maestra daglarynda açlyk, garyplyk we ölüm bilen göreşýän partizanlardy. Sahnadaky adam Che Guevarady. Bu Raul Kastro. Kamilo Bu Cienfuegosdy. Bu Selia Sançesdi. Sahnadaky adam imperializme boýun egmezligi saýlan halkdy *** writerazyjy we re directorissýor Onur Erbilen tarapyndan ýazylan we Tolga Pankaroğlunyň adatdan daşary çykyşy bilen janlandyran "Men Fidel" terjimehal oýnundan has ýokary. Spektakl diňe bir lideriň durmuş hekaýasyny aýdyp bilenok; Şeýle hem, XX asyryň iň möhüm ynkylaplarynyň biriniň we nädip bolandygyny düşündirýär *** 1950-nji ýyllaryň Kuba otkrytkalarda tropiki ada däldi. USurt ABŞ-nyň paýtagtynyň howlusyna öwrüldi. Kazinolar, mafiýa gatnaşyklary, neşe söwdasy, jelepçilik, daşary ýurt kompaniýalarynyň agalygy, garyplyk we çuňňur deňsizlik ýurduň ykbalyna öwrüldi. Az sanly adam baýlykda ýaşap ýörkä, millionlarça kubaly garyplyk bilen göreşýärdi. Fidel Kastro we ýoldaşlary bu buýruga garşy çykdylar. Olaryň göreşi diňe bir hökümeti üýtgetmek däldi. Jemgyýeti üýtgetmek islediler. Şonuň üçin Kuba ynkylaby diňe bir häkimiýetiň üýtgemegi däl, eýsem adam tejribesi. Bu hakykat spektaklda gaty täsirli görnüşde tomaşaçylara ýetirildi *** Tolga Pankaroğlu Fideli diňe sahnada suratlandyrmaýar; Tomaşaçylary gönüden-göni taryhda, käte gahary bilen, käte tutanýerliligi bilen, käte özüni tankytlamagy bilen özüne çekýär. Spektaklyň iň güýçli taraplaryndan biri, Fideli ajaýyp gahryman hökmünde görkezmeýär. Munuň tersine, oňa göreşýän, ýalňyşýan, sorag berýän we aýaklaryna gaýdýan adam hökmünde aýdylýar. Belki, Fideli beýik edýän zat şu. Onuň kämilligi däl. Millionlarça adamyň umydyny götermäge het edip bilýär. Sahnadaky kyssa dowam edende, diňe Kubanyň däl, eýsem dünýäniň soňky taryhyny hem ýatladýar. Doňuz aýlagynyň çozuşyny ýada salýarys ... Roketa krizisi ... Sowuk urşuň agyr ýyllary ... Sowet Soýuzy dargansoň Kubanyň başdan geçiren agyr ykdysady gabawy ... Bularyň hemmesine garamazdan boýun egmedik halk *** Häzirki wagtda imperializmiň ähli wagyz-nesihat enjamlaryna garamazdan, kabul edilmeli bir hakykat bar. Kuba kiçijik ada döwleti bolsa-da, bilim, saglyk we jemgyýetçilik raýdaşlygy boýunça dünýäniň köp baý ýurtlaryndan öňe geçmegi başardy. Ençeme ýyllap dowam eden agyr embargoga garamazdan. Ykdysady gabawyň bardygyna garamazdan. Syýasy basyşlara garamazdan. Bu üstünlikleriň aňyrsynda Fideliň we Kuba halkynyň birkemsizligi bar. Sebäbi rewolýusiýany diňe ýarag bilen gazanyp bolmaz. Ynkylap, mekdep gurmak, lukmanlary taýýarlamak we adam mertebesini goramak bilen baglanyşykly. Bu ýerde Fidel muňa düşünen ýolbaşçylaryň biri. Belki, şonuň üçinem onuň diňe Kuba halkynyň däl, eýsem dünýäniň ezilen halkynyň hatyrasyna aýratyn orny bar *** Elbetde, Fidel hakda gürleşmek we Che Guevara hakda gürlemek mümkin däl. Sebäbi bu iki at diňe bir rewolýusiýanyň ýolbaşçylary däldi. Şol bir düýşüň ýolagçylarydy. Çeniň aýdyşy ýaly: "Hakyky ynkylapçy, uly söýgi duýgulary bilen dolandyrylýar". Bu sitata aslynda Che we Fideli suratlandyrýar. Sebäbi olaryň göreşi diňe Kuba üçin däldi. Şeýle hem Afrikadaky kolonial halklar üçin söweşdiler. Şeýle hem Latyn Amerikasynyň garaşsyzlygy üçin göreşdiler. Şeýle hem dünýäni has deň ýere öwürmek üçin göreşdiler. Onýyllyklar geçse-de, şonuň üçinem meýdançalarda Çiň ýüzüni we Fideliň sözlerini görýäris. Sebäbi käbir pikirler hiç wagt könelmeýär. Käbir göreşler hiç wagt könelmeýär *** oýun Iň täsir galdyran bölümleriň biri, Fidel Kastronyň Mustafa Kemal Atatürk we Anadolynyň imperialistlere garşy göreşi barada gürrüň beren pursady boldy. Garaşsyzlyk urşuny Fideliň gözüniň alnynda diňlemek gaty manylydy, şol bir wagtyň özünde halkyň basyp alyşlyga garşy ýokarlanmagy barada. Sebäbi, dünýäniň nirede bolsa-da, adamlaryň garaşsyzlyk ugrundaky göreşleri biri-birinden öwrenýär. Bir ynkylap beýlekisine ýagtylyk berýär. Bir halkyň garşylygy başga bir halkyň edermenligine öwrülýär *** Bu kyssa häzirki wagtda Kiprde ýaşaýan biziň üçin aýratyn ähmiýete eýe. Imperializmiň, bölünişikleriň we adalatsyzlygyň kölegesinde ýaşaýan jemgyýetler hökmünde garaşsyzlyk we halk doganlygy ideýasyny dowam etdirmeli. "Men Fidel" pýesasynyň iň möhüm üstünligi şu ýerde. Tomaşaçylar zaldan çykanlarynda diňe bir teatr oýnuna tomaşa edenoklar. Şol bir wagtyň özünde öz ýaşlary hakda pikirlenip başlaýarlar. Şu günki deňsizlikler ... Şu günki uruşlar ... Şu günki ekspluatasiýa ulgamy ... Bularyň hemmesine garşy näme edip bolar ... Bize jaň eden ýazyjy we re directorissýor Onur Erbile, Fideli sahnada janlandyran Tolga Pankaroğlu we Kyreniýa şäher häkimliginiň teatry bu gymmatly çäräni geçirendigi üçin minnetdarlyk bildirmeli. Sebäbi käwagt oýun uzyn syýasy çykyşlardan has täsirli bolup biler. Hasta la victoria siempre