Atanyň iň kyn karary: Owganystandaky maşgalalar garyplyk sebäpli çagalaryny satýarlar | T24

Owganystanyň Gor welaýatynyň paýtagty Çegçeranda daň bilen ýüzlerçe adam tozanly meýdana ýygnanýar Roadoluň ugrunda hatara durýarlar we birine iş bermegine umyt edýärler. Sebäbi bu, maşgalalarynyň şol gün iýip biljekdigini kesgitlär 45 ýaşly Cuma Han soňky alty hepdede diňe üç gün iş tapyp bilendigini aýdýar. Gündelik gazanjy 150 bilen 200 afganyň arasynda üýtgeýär ($ 2.35-3.13) "Çagalarym yzly-yzyna üç gije aç ýatdylar. Aýalym, çagalarymam aglaýardy. Ahyrsoňy, goňşymdan un satyn almak üçin biraz pul soradym" -diýdi Başdan geçirenlerini düşündirýär: "Çagalarymyň açlykdan ölmeginden gorkýaryn Duýduryş: Galan habarlarda ynjalyksyzlandyryjy maglumatlar bar Häzirki wagtda Owganystandaky adamlaryň dörtden üçüsi esasy zerurlyklaryny kanagatlandyryp bilmeýär. Birleşen Milletler Guramasynyň habaryna görä, işsizlik giňden ýaýran, saglyk ulgamy çökmek howpy astyndadyr we millionlarça adama esasy zerurlyklary üpjün edýän kömek goldawy öňki derejesiniň bir bölegidir Nowurt indi taryhda iň ýokary açlyk derejesine duçar boldy. 4,7 million adamyň, ilatyň ondan birinden gowragynyň açlyk howpyndadygy çak edilýär Gor ýagdaýyň iň agyr duýulýan welaýatlaryndan biridir Rabbani: "Çagalarymyň iki gün bäri iýmändiklerini aýtdylar "Özümi öldürmeli öýdüpdim. Soňra munuň maşgalam üçin peýdasy barmy diýip pikir etdim. Şonuň üçin şu wagt iş gözleýärin" Hodja Ahmed birnäçe söz aýdandan soň aglap başlady "Biz açlyk çekýäris. Uly çagalarym öldi. Indi maşgalamy eklemek üçin işlemeli. Oldöne men garry, hiç kim maňa iş bermek islemeýär" -diýdi Meýdanda ýerli çörek bişirilende, eýesi köne çörek paýlaýar. Birnäçe sekundyň içinde çörek döwülýär, ýarym adam kiçijik bölekleri tutmaga synanyşýar Birden başga bir dawa başlandy. Motosiklli bir adam gelip, kerpiç götermek üçin işçi gözleýär. Onlarça erkek adama tarap ylgaýar Ol ýerde bolan iki sagadyň dowamynda diňe üç adam işe alyndy Nearbyakyn töwereklerde, ýalaňaç, goňur depelere we Siah Koh daglarynyň garly depelerine ýaýran ajaýyp jaýlaryň arasynda işsizligiň weýrançylykly täsiri görnüp dur Abdul Raşid Azimi bizi öýüne äkidýär we ýedi ýaşly ekiz gyzlary Rokia we Rohila getirýär. Näme üçin çydap bolmajak karara gelmelidigini düşündirmäge synanyşýar "Gurak dodaklary bilen işden öýe gelýärin, aç, suwsuz, halys we näme etjegimi bilemok. Çagalarym:" Kaka, bize çörek ber "diýýärler. Whatöne näme berip bilerin? Iş nirede? " "Bu meniň ýüregimi döwýär, ýöne beýleki çagalarymy eklemegiň ýeke-täk usuly" Ejeleri Kaýhan: "Iýýän zadymyz çörek we gyzgyn suw. Hatda çaýam ýok" diýýär Maşgalanyň iki ýetginjek ogly şäher merkezinde köwüşçi bolup işleýär. Başga bir ogly zibil ýygnaýar. Kaýhan ýygnan hapalaryny nahar bişirmek üçin ýangyç hökmünde ulanýar Ahmed bäş ýaşly gyzy Şaýkany satmalydygyny aýtdy. Sebäbi gyzynda appendisit we bagyrda kist bardy "Bejergi üçin pulum ýokdy. Şonuň üçin gyzymy garyndaşyna satdym" -diýdi Şaýkanyň operasiýasy şowly boldy. Operasiýanyň bahasy, satuwyndan gelen 200 müň owganly (3,200 dollar) tarapyndan tölenildi Said: "Şol wagt ähli mukdarda pul alan bolsam, derrew gyzymy alardylar. Häzir operasiýa çykdajylaryny ýapmak üçin maňa ýeterlik pul bermegini isledim. Galanlaryny ýakyn bäş ýylda bererler, soň gyzymy alarlar" -diýdi Şaýka kiçijik ellerini kakasynyň boýnuna baglady. Olaryň arasyndaky berk baglanyşyk aýdyň görünýär. Fiveöne bäş ýyldan soň maşgalasyny taşlap, garyndaşynyň öýüne gitmeli bolar Said: "Pulum bolan bolsa, hiç haçan beýle karar bermezdim" -diýdi "Thenöne soň pikir etdim: operasiýa etmän ölse näme etmeli? Iň bolmanda şeýle ýaşar" -diýýär Diňe iki ýyl ozal Saidiň maşgalasy käbir kömek alyp bildi Şol döwürde olar we millionlarça owgan maşgalasy ýaly azyk kömegini alýardylar. Çagalar üçin un, nahar ýagy, mekgejöwen we iýmit goşundylary gelýärdi Emma soňky ýyllarda berilýän kömekleriň azalmagy millionlarça adamy bu möhüm goldawsyz galdyrdy Bir wagtlar Owganystanyň iň uly hemaýatkäri bolan ABŞ geçen ýyl bu ýurda berilýän kömekleriň hemmesini diýen ýaly kesdi. Beýik Britaniýa ýaly köp donor hem goşantlaryny ep-esli azaltdy. BMG-nyň maglumatlaryna görä, şu ýyl şu wagta çenli berilýän kömek mukdary 2025-nji ýyldakydan 70 göterim az Halfurduň ýarysyndan gowragyna agyr kesel Gurakçylyk ýagdaýy hasam agyrlaşdyrýar Oba adamlaryndan biri Abdul Malik: "Biz ne hökümetden, ne-de hökümete degişli bolmadyk guramalardan kömek almadyk" -diýdi 2021-nji ýylda öz üstüne alan "Talyban" hökümeti käbir günäkärleri daşary ýurt güýçleri yza çekilenden soň agdarylan öňki owgan administrasiýasynda günäkärleýär "Talyban" hökümetiniň metbugat sekretarynyň orunbasary Hamdullah Fitrat BBC bilen söhbetdeşlikde "20 ýyllyk basyp alyş döwründe ABŞ-nyň dollary akymy bilen emeli ykdysadyýet döredildi" diýdi "Basyp alyş gutaranda miras galan zadymyz garyplyk, kynçylyk, işsizlik we beýleki meseleler" -diýdi Şeýle-de bolsa, Talybanyň, esasanam aýal-gyzlara edýän çäklendirmeleri, donorlaryň Owganystandan ýüz öwürmeginiň esasy sebäplerinden biri hökmünde görülýär "Talyban" administrasiýasy bu mesele barada soralanda, donorlaryň yzyna alynmagy üçin jogapkär däldigini öňe sürdi we "ynsanperwer kömeginiň syýasylaşdyrylmaly däldigini" aýtdy Fitrat, şeýle hem, "garyplygy azaltmak we iş ýerleri döretmek üçin iri ykdysady taslamalary amala aşyrýandyklaryny" aýdýar we käbir infrastruktura we dag-magdan taslamalaryna mysal berýär Longöne uzak möhletli taslamalar bir gün peýdany üpjün edip bilse-de, gyssagly kömek bolmasa ýaşap bilmeýän millionlarça adamyň bardygy aýdyňdyr Şolardan biri, birnäçe hepde öň 14 aýlyk bäbek gyzyny ýitiren Muhammet Haşimdir "Çagam açlyk we derman ýetmezçiligi sebäpli öldi. Çaga syrkaw we aç bolsa, öljekdigi äşgär" Positionerli pikir lideriniň pikiriçe, esasanam ýeterlik iýmitlenmezlik sebäpli çagalaryň ölümi "hakykatdanam köpeldi" Bu ýerde ölüm ýazgylary yzygiderli saklanmaýar. Çaga ölümleriniň köpelmeginiň ýeke-täk ýeri gonamçylyklardyr Kiçijik we uly mazarlary öňküsi ýaly sanadyk. Ownuk mazarlaryň sany uly mazarlardan takmynan iki esse köpdi. Bu çagalaryň ululardan iki esse köp ölýändigini aňladýar Çeçeranyň esasy döwlet keselhanasynda şuňa meňzeş sahnalar boldy Krowatlaryň hemmesi doly, käbir düşeklerde bir wagtyň özünde iki çaga ýatýar. Köpüsiniň agramy pes we köpüsi özbaşdak dem almakda kynçylyk çekýär Şepagat uýasy ekiz täze doglan gyzlary öz içine alýan kiçijik inkubator getirýär. Çagalar iki aý ir doguldy. Biri 2 kilo, beýlekisi bary-ýogy 1 kilo Conditionagdaýy gaty möhüm bolany üçin derrew kislorod bilen baglanyşýarlar Olaryň 22 ýaşly ejesi Şakila çaga dogrulýan öýde sagalmaga synanyşýar Çagalaryň enesi Gülbeden: "Göwreli wagty hiç zat iýip bilmeýärdi, diňe çörek we çaý bilen ýaşaýardy. Şonuň üçin bäbekler şeýle" Şol gün keselhanadan çykandan birnäçe sagat soň has agyr bolan çaga, hatda adynyň tutulmazyndan ozal öldi Ertesi gün gürleşen mamam agyry bilen aýdýar: Şepagat uýasy Fatima Hosseýni birnäçe günüň içinde üç bäbek ölýändigini aýtdy "Ilki bilen çagalaryň ölýändigini görmek maňa kyn düşdi. Nowöne indi bu adaty bir zat boldy" Neonatal bölüme jogapkär Dr. Muhammet Musa Oldat ölüm derejesiniň 10 göterime çenli ýokarlanýandygyny we munuň “kabul ederliksizdigini” aýtdy "Povertyöne garyplyk sebäpli näsaglaryň ýüki günsaýyn artýar "Bu ýerde bäbekleri dogry bejermek üçin serişdämiz ýok" Alty hepdelik Zamir meningit we pnewmoniýa garşy göreşýän çaga reanimasiýa bölüminde. Iki keseli hem bejermek mümkin. Şeýle-de bolsa, lukmanlar MRI geçirmeli we hassahanada degişli enjam ýok Healthöne saglygy goraýyş işgärleriniň aýdan iň täsirli faktlaryndan biri, döwlet hassahanalarynda hassalaryň köpüsine derman ýok. Maşgalalar dermanlary daşarky dermanhanalardan satyn almaly bolýarlar Fatima: "Kämahal abadan maşgalalaryň bäbeklerinden galan dermanlary satyn alyp bilmeýän maşgalalaryň çagalary üçin ulanýarys" -diýdi Pul ýetmezçiligi köp maşgalany kyn karar bermäge mejbur edýär Gülbedeniň diri galan agtygy birneme agram aldy we dem almagy yzygiderli boldy. Emma birnäçe günden soň maşgalasy çagany öýüne alyp gitdi. Sebäbi hassahanada galmak üçin çykdajy edip bilmediler Çaga Zamir hem şol sebäpden maşgalasy tarapyndan öýüne äkidildi Indi olaryň kiçijik bedenleri özbaşdak ýaşamak üçin göreşmeli bolýarlar Bu hasabatda Imogen Anderson, Mahfouz Zubaide we Sanjay Ganguly goşant goşdy Kukiler, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň brauzeri tarapyndan ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk böleklerdir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Kukiler web sahypalaryna maglumatlary ýatda saklamaga ýa-da ulanyjynyň brauzer işjeňligini yzarlamaga mümkinçilik berýär. Ordingazga almagyň ygtybarly mehanizmi hökmünde döredildi Bu gutapjyklar web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda öçürilip bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin brauzeriňizi sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly, sahypa girýänleriň we traffik çeşmeleriniň sanyny sanamaga mümkinçilik berýär. Haýsy sahypalara iň az girilýändigini we girýänleriň sahypa nädip girýändiklerini öwrenmäge kömek edýär. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonimdir. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular degişli kompaniýalar tarapyndan gyzyklanma profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan gurnalýar. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz