Ylmy dünýä haýran galýar! 5000 ýyllyk mumiýadan hamyrmaýa bilen çörek ýasadylar

Müsüriň piramidalarynyň heniz gurulmadyk we 1991-nji ýylda alpinistler tarapyndan tötänleýin tapylan bir wagtyň özünde Alp daglarynda arkasy bilen atylan buzçy Ötzi ylmy dünýäni geň galdyrmagyny dowam etdirýär. Mumiýa barada geçirilen soňky gözlegler, açylandan bäri minus alty dereje saklandy, gadymy we häzirki mikrob durmuşy Ötziniň bedeninde henizem işjeňdigini ýüze çykardy Italiýadaky acewrak gözleg institutynyň hünärmenleri doňdurma sowuga uýgunlaşan janly hamyrmaýalaryň Ötziniň içki organlarynda we dokumalarynda ösmegini dowam etdirýändigini kesgitlediler. Gözlegçiler bu mumiýanyň aslynda bio-doňan statiki wagt kapsulasy däldigini aýdýarlar; 5 müň ýyl mundan ozal mikroblaryň we soňky on ýylda bu ýere gelen organizmleriň bilelikde ýaşaýan janly we çylşyrymly ekosistemadygyny belleýär Ötziniň iýmit siňdiriş ulgamyndan izolirlenen janly hamyrmaýalar sowadyjy şertlerde köpeldi. Taslamanyň başyndaky mikrobiologlar, töweregindäki adamlaryň "Bu hamyrmaýa çörek ýasap bilermi?" Diýip soraýandyklaryny aýtdy. Bu soraga çäre gördi we gadymy maddalar bilen gaty çörek taýýarlamaga synanyşdy Ilkinji synanyşyklar şowsuz bolsa-da, alymlar üç aýlap dowam eden tagallalardan soň "örän tagamly we ýokary hilli" çörek almagy başardylar. Toparyň indiki maksady, şol bir hamyry ulanyp, gadymy piwo demlemek. Genetiki derňew Antarktidanyň doňan şertlerinde-de diri galyp bilýän bu ýörite hamyrmaýanyň ölenden soň derrew Ötziniň bedenine girendigini we müňlerçe ýyllyk syýahatynda ýoldaşdygyny görkezýär Tapylan bu adaty bolmadyk hamyrmaýa diňe bir çörek öndürmekde däl, eýsem daşky gurşaw tehnologiýalarynda hem öwrülişik edip biler diýip pikir edilýär. Ötzi 1991-nji ýylda ilkinji gezek tapylanda, kömelek ösmeginiň öňüni almak üçin bedenine "fenol" atly güýçli konserwatiw himiki sepildi Alymlar bu syrly hamyrmanyň adaty şertlerde zäherli himiki fenol bilen iýmitlenýändigine düşündiler. This shows that the yeast in question may play an active role in cleaning areas contaminated with industrial waste and decomposing chemical substances in nature in the future Ötziniň mikrobiome seljermesi iýmitleniş endiklerimiz hakda ajaýyp maglumatlary ýüze çykardy. Mumiýanyň içegelerinde häzirki aşgazan şäherlerinde düýbünden ýok bolup giden, ýöne diňe şu gün Afrikanyň we Günorta Amerikanyň käbir ýerli taýpalarynda duş gelýän aşgazan bakteriýasy tapyldy Hünärmenler bürünç asyrynyň adamlarynyň häzirki zaman jemgyýeti bilen deňeşdirilende has köp süýüm we däne sarp edendiklerini aýdýarlar we Ötziniň soňky naharynda bugdaý, sugun we geçiniň etini iýendigini ýatladýarlar. Ylmy dünýäde bu hamyrmalaryň müňlerçe ýyl bäri bardygyny ýa-da mumiýa ýokaşandygy barada jedeller dowam etse-de, Ötzi geçmişiň garaňky nokatlaryny açýan janly laboratoriýa bolmagyny dowam etdirdi