Belgiýanyň şa aýalynyň ýolbaşçylygyndaky Ykdysady missiýa Türkiye bilen hyzmatdaşlygy nähili göz öňünde tutýar?

Belgiýa her ýyl iki ýurda ykdysady missiýa guramak arkaly dürli geografiýalardaky ykdysady hyzmatdaşlygyň üsti bilen maýa goýum mümkinçiliklerini baýlaşdyrmagy maksat edinýär 2026 senesi içki seçilen iki adresten biri Türkiye, diğeri ise Suudi Arabistan Belgiýanyň Korol maşgalasy, Belgiýanyň Daşary söwda gullugy we işewür dünýäsiniň köp sanly öňdebaryjy guramalary bilen hyzmatdaşlykda Ykdysadyýet missiýasyna ýolbaşçylyk edýär Şa aýal Matilde Türkiýe missiýasynyň başynda 450 adamdan ybarat bolan delegasiýa ýolbaşçylyk edýän Mathilde toparyna premýer-ministriň orunbasary we Daşary işler, Europeanewropa gatnaşyklary we ösüş hyzmatdaşlygy Maksim Prevot, Goranmak ministri Teo Francken, federal we sebit hökümet işgärleri we 250 töweregi işewür adam girýär Belçika'dan Türkiye'ye en ogly Ekonomik Misyon 2012 senesi düzenlenmişti Türkiye we Belgiýa 2025-nji ýylda takmynan 9 milliard ýewro söwda mukdaryny gazandy. Iki ýurduň umumy maksady bu görkezijini 15 milliard ýewro çenli ýokarlandyrmak Mundan başga-da, Belgiýa takmynan sekiz milliard dollar maýa goýum bilen Türkiýede iň köp maýa goýýan 8-nji ýurtdyr Ykdysady missiýanyň maksatlaryndan biri bu sanlary köpeltmegi we hyzmatdaşlygy täze ugurlara giňeltmek arkaly diwersifikasiýa etmegi öz içine alýar Şu ýylky Ykdysady missiýanyň üns merkezinde “ýaşyl energiýa, transport we logistika, saglygy goraýyş we derman senagaty, kosmos ylymlary we goranmak we sanly üýtgeşmeler” bar Goranmak senagaty guramalarynyň esasan şa aýal Matilde Stambul we Ankara programmalaryna goşulandygy we 10-njy maýda Baýkar kompaniýasyna degişli "Özdemir Baýraktar milli tehnologiýa merkezine" ilkinji sapar Belgiýanyň bu ugurdaky ähmiýetiniň görkezijisi hasaplandy Russiýanyň Ukraina çozmagy, Europeanewropa NATO agzalarynyň täze başlangyçlary başlamagy we goranyş senagatynyň önümçiligini çaltlaşdyrmak we diwersifikasiýa etmek üçin hyzmatdaşlygy ýola goýmak işine başlady Türkiýe, bu etapda Belgiýanyň ýüz tutýan ýurtlarynyň arasynda Belkara eden saparyndan soň sosial media hasabynda beýanat beren Belgiýanyň Goranmak ministri Francken: "Düýn Baýkara şa aýal we telekeçilerimiz bilen baryp gördüm. Bu goranyş kompaniýasynyň NATO-da özboluşly orny bar, sebäbi üznüksiz täzelikleri esasy ýörelge etdi" Baýkaryň emeli intellektual integrirlenen ýaragly uçarmansyz howa ulaglarynyň öňdebaryjysydygyny belläp, "Bu ulgamlar has gowulaşýar we has ýokary uçýar. Indi Baýkar gutulgysyz indiki ädim ädýär: Pilotsyz söweş uçarlary." Gyzyl Apple "eýýäm köpçülikleýin önümçilikde we eksportda." Baýkar sowuk döwürde ýaragly pilotsyz howa ulaglaryny, esasanam Baýraktar önümçiliginde gazanan üstünlikleri bilen tanalýar Baýraktar çaknyşyklaryň köpüsinde, esasanam Ukrainada ulanyldy we harby taýdan möhüm ýarag hökmünde hasaba alyndy Belgiýa delegasiýasynyň Ankara programmasynda goranyş pudagy hem möhüm orny eýeleýär. 13-nji maýda Goranmak senagatynyň prezidentliginde geçiriljek "Türkiýe-Belgiýa Goranmak senagaty güni" ýygnagynda Belgiýanyň öndürijileriniň, hususan-da, taslamalary barada maglumat bermegi we türk işewür dünýäsi bilen hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerini gözden geçirmegi meýilleşdirilýär Şeýle hem Belgiýanyň wekiliýetiniň Ankaradaky Türk Aerokosmik Industriýasyna (TUSAŞ), Aselsan we sowutly daşaýjy öndüriji BMC-ä baryp görmegine garaşylýar Ekonomik Misyon kapsamında 10 Maýs'ta yapılan törende iki ülke şirketleri arasında birçok anlaşmaýa imza atıldı Şa aýal Matilde gatnaşan dabarada azyk, tehnologiýa, logistika, derman, bilim we hyzmat pudaklarynda işleýän köp sanly türk we Belgiýa kompaniýasy özara işewürligi ösdürmek we maýa goýumlaryna gönükdirilen şertnamalara gol çekdi Bu kontekstde iki tarapyň arasynda takmynan 30 şertnama gol çekilendigi bellendi Duşuşyklarda esasanam durnukly söwda, sanly üýtgeşmeler, saglyk tehnologiýalary we üpjünçilik zynjyry ýaly bilelikdäki taslamalaryň öňe saýlanandygy mälim edildi Belçika Ekonomik Misyonun'nun zamanlaması da Ankaranın özellikle savunma sanayi işbirliği perspektifi açısından önem daşıyor Recentlyakynda esasanam Europeanewropa ýurtlary bilen ikitaraplaýyn goranyş senagaty şertnamalaryna ýüz tutan Türkiýe, 7-8-nji iýulda Ankarada geçiriljek NATO sammitinde bu ugurdaky ýaranlaryň arasyndaky hyzmatdaşlygy we raýdaşlygy görkezmegi meýilleşdirýär Ankarada geçirilen baha berişleriň arasynda, bu sammitden öň Belgiýa we Germaniýa ýaly öňdebaryjy ýaranlar bilen bu ugurda geçirilen duşuşyklar sammite oňyn täsir eder Belgiýanyň Ykdysady wekilhanasynyň resmi açylyş dabarasy 11-nji maýda geçiriler. Ykdysady gatnaşyklar geňeşi (DEIK) tarapyndan gurnalan Türkiýe-Belgiýa işewürlik forumynda geçirildi Belgiýanyň premýer-ministriniň orunbasary we Daşary işler ministri Prevot bu ýerde eden çykyşynda iki ýurduň käbir pudaklarda goşmaça güýçleriniň bardygyny aýtdy we "Energetika, awiasiýa, kosmos we goranmak ýaly pudaklarda has çuňňur hyzmatdaşlyk etmek üçin uly mümkinçilikleriň bardygyny" aýtdy Daşary işler ministri innowasiýa we bäsdeşlik ekosistemasyna eýe bolan Türkiýäniň transport, logistika we senagat ýaly ugurlara strategiki ähmiýet berýändigini belläp: "Şol bir wagtyň özünde, bu pudaklar Belgiýa kompaniýalarynyň öz tejribelerini, innowasiýalaryny we bilimlerini görkezýän ugurlary bilen doly gabat gelýär. Iki ýurduň arasyndaky ykdysady gatnaşyklar eýýäm gaty güýçli" Söwda ministri Ömer Bolat, ýygnakdan soň eden çykyşynda söwda gatnaşyklaryny mundan beýläk-de ösdürmek isleýändiklerini tassyklandyklaryny aýtdy we Türkiýe bilen Belgiýanyň birek-birege goşmaça häsiýetiniň, esasanam elektron söwda we global üpjünçilik zynjyrlarynyň ünsüni özüne çekendigini aýtdy Bolat başga bir ýazgysynda halkara şertnamalaryny goşmak bilen köp ugurlarda üçünji ýurtlarda hyzmatdaşlygy ýola goýup biljekdigini we maksadynyň diňe söwda mukdary bilen däl, eýsem maýa goýumlary, bilelikdäki taslamalar we toplumlaýyn önümçilik torlary bilen Türkiýe-Belgiýanyň ykdysady gatnaşyklaryny has ýokary derejä çykarmakdygyny aýtdy Şol ýygnakda çykyş eden Flaman sebit hökümetiniň premýer-ministri Matthias Diependaele Türkiýäniň iň möhüm ykdysady hyzmatdaşlardan biridigini aýtdy we "Türkiýe diňe bir biziň üçin möhüm bazar däl, eýsem geljegi üçin strategiki hyzmatdaş" -diýdi Belgiýanyň wekiliýeti bilen geçirilen duşuşyklarda Türkiýäniň getiren iň möhüm meselelerinden biri gümrük bileleşigini döwrebaplaşdyrmagyň zerurlygydy 11-nji maýda Stambulda şa aýal Matilde bilen duşuşan Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň Türkiýe bilen EUB gatnaşyklarynyň geosyýasy ugurda ösmelidigini we gümrük bileleşigini gysga wagtda täzelemäge ünsi jemlemelidigi habar berildi DEIK ýygnagynda ara alnyp maslahatlaşylan meseleleriň arasynda 1996-njy ýyldan bäri durmuşa geçirilýän gümrük bileleşiginiň kömegi bilen Türkiýe-EUB söwda gatnaşyklarynyň ýyllyk 220 milliard ýewro ýetendigi, ýöne bu çäkden çykmak üçin täze şertnamanyň gerekdigi nygtaldy DEIK ýakynda Europeanewropanyň öňdebaryjy gazetlerinde mahabat berip, türk işewür dünýäsi bilen Europeanewropanyň işewür dünýäsiniň arasyndaky hyzmatdaşlygy güýçlendirmek üçin gümrük bileleşiginiň täzelenmelidigini habar berdi Goranmak we daşary söwda ministri Francken Stambulda eden çykyşynda Belgiýanyň Gümrük bileleşiginiň täzelenmegi baradaky çagyryşlaryny goldaýandygyny aýtdy Türkiye bilen theB arasyndaky syýasy meseleler we bar bolan gümrük bileleşigini durmuşa geçirmekdäki tehniki kynçylyklar sebäpli şertnamanyň uzaldylmagy üçin zerur proses başlanyp bilmedi