Baýburtda Hajy Kutlunyň mazarynyň ýerleşýän gonamçylygy taryhy ýagtylandyrýar - Bayburt News

Akkoýunlu döwletini esaslandyryjy Kara ulülük Osman Beýiň kakasy Hajy Kutlunyň gubury ýerleşýän Baýburtdaky Çaýryolu obasynyň gonamçylygy, taryhy we medeni ähmiýeti bilen ünsi özüne çekýär. Taryhy maglumatlara görä, Hajy Beý we Fahreddin Kutlu Beý ady bilen hem tanalýan Kutlu Beý, ozal Sünür ady bilen tanalýan Baýburtyň Çaýryolu obasynda öz adynda metjit we otag gurupdyr. Bu eserleri dowam etdirmek üçin düýbüni tutan Kutlu Beýiň çykdajylarynyň Baýburt we Erzincan şäherleriniň käbirleri tarapyndan tölenjekdigi karar edildi. Çeşmelerde Sünür obasynyň Akkoýunlunyň Anadolyda mesgen tutan ilkinji ilatly nokatlarynyň biridigi we mazaryň we metjidiň geçmişde jemgyýetçilik toplumynyň häsiýetleri bolandygy aýdylýar. Metjit bilen mazaryň arasynda gümmezli medrese otaglarynyň arasynda takmynan 30 metr uzynlykdaky bir koridoryň bardygy, emma bu desgalaryň yzy henizem ýok. Kutlu Beý ýa-da Hajy Beý binýady bilen baglanyşykly iň gadymy ýazgylaryň 1530-njy ýyla degişlidigi aýdylýar. Gazna ministrliginiň kitaplarynda bu binanyň 'Sinür Hajy Beý Zawiýa we Metjit Şerif Gaznasy' ady bilen ýazylandygy aýdylýar. Baýburt uniwersitetiniň Gumanitar we jemgyýetçilik ylymlary fakultetiniň taryh bölüminiň mugallymlaryndan biri Dr. Mugallym agzasy Erdem Saka, Baýburt istsurnalistler birleşiginiň başlygy Murat Okutmuş bilen Çaýryolu obasyndaky taryhy gonamçylygy gözden geçirdi. Sebitdäki iň uly gonamçylyklaryň biri hökmünde görkezilen sebitiň Baýburtyň gadymy taryhyny görkezýän möhüm gymmatlyklaryň hataryndadygyny mälim eden Saka, gonamçylygyň goralmaly medeni mirasdygyny aýtdy. Akkoýunlusyň Oguzlaryň Baýındyr taýpasyna degişlidigini ýatladýan Saka, Hajy Kutlu Beýiň mazarynyň ýerleşýän gonamçylygynyň diňe bir mazarlyk bolman, eýsem sebitiň medeni ýadygärligini saklaýan taryhy resminama hem bolandygyny aýtdy. "Bu gonamçylyk taryhyň ysy gelýär" Gonamçylyklardaky daşlaryň ýerleşýän ýeriniň geçmişine ýagtylyk berýändigini aýdyp, Saka: "Biz Akkoýunlu döwletiniň düýbüni tutujy Kara üülük Osman Baýyň kakasy Hajy Kutlu Beýiň guburynyň ýerleşýän gonamçylygyndadyrys. Sebitdäki gonamçylyklar, Akkoýunlusyň Oguzlar taýpasy bilen baglanyşyklydygyny aýtmak peýdalydyr. "Bu gonamçylyk sözüň doly manysynda taryhyň ysy gelýär" -diýdi. Daşlaryň köne döwürlere degişlidigine düşünmek mümkin. "Takmynan 30 ýyl ozal gonamçylykda goç kelleli mazar daşlarynyň bardygyny habar berýän habarlaryň bardygyny aýdyp, Saka bu daşlaryň şu günki güne çenli tapylmaýandygyny we käbir döwülen daş bölekleriniň goç jesetlerine meňzeýändigini aýtdy." takmynan 30 ýyl ozal bu gonamçylykda goçly mazar daşlarynyň bardygyny kesgitledi. Bu gonamçylygyň näderejede gadymydygyny we gadymy türkleriň yzlaryny görkezýän nokatlaryň biridir. Şu gün tapylan goç kelleli mazar daşlarynyň hiç biriniň öz ýerinde däldigini aýdyp bilerin, ýöne döwülen daşlaryň käbiri goçlaryň jesedine meňzeýär. "Baýburtdaky we onuň töweregindäki taryhy gonamçylyklaryň türk medeni taryhy taýdan aýratyn orny eýeländigini aýdyp, Saka Çaýryolu obasyndaky gonamçylygyň ululygy we gadymy ýadygärlikleri bilen ünsüni özüne çekendigini aýtdy. Saka muňa mysal hökmünde Erzurumyň İspir etrabynyň Paşeke obasyndaky köne gonamçylyklary mysal getirdi we şeýle diýdi: “İspir tarapyndaky Paşeke obasynda şeýle uly, ajaýyp we taryhy gonamçylygy gördüm. Meniň ünsümi çeken gaty köne mazar daşlary bardy. Gonamçylyklar bu sebitiň taryhynyň näderejede gadymydygyny görkezseler-de, gonamçylyklar sebitleriň medeniýeti we çeper düşünjesini öz taryhy bilen birlikde görkezýän iň möhüm gymmatlyklardan biridir. "Medeni miras geljek nesillere hem dowam etdirilmeli" Taryhy mazar daşlarynyň goralmalydygyna ünsi çekip, Saka käbir daşlaryň döwülendigini ýa-da ýokdugyny bilýäris, bu ýagdaýyň bilgeşleýin däldigini ýa-da ýokdugyny bilýäris "-diýdi. Şeýle-de bolsa, esasanam Ispir sebitinde käbir mazar daşlary döwüldi. Ermenistana äkidilendigi we olara degişlidigi öňe sürülýär. "Bu medeni elementleri gorap saklamak we indiki nesillere geçirmek sebitiň taryhy şahsyýetini geljege geçirmek meselesinde möhümdir" Anadolu Agentligi, DHA we İHA tarapyndan habar berlen ähli Baýburt habarlary, Haberturk.com redaktorlarynyň hiç hili redaksiýasy bolmazdan, agentlik kanallaryndan awtomatiki usulda gelýänligi sebäpli bu bölüme girýär. Baýburt habarlar sebitindäki ähli habarlaryň kanuny salgylary bu habary habar berýän edaralardyr