Mehmet Altan | Metbugat senesi: Global wy consciencedanyň gara guşlary… | T24

“Seneler siziň üçin 2026-njy ýylyň 13-nji maýy, ýöne 2014-nji ýylyň 13-nji maýy Metbugat senesi üçin… Soma betbagtçylygy bolup, 301 magdan işgäri bilgeşleýin öldürildi "Ol töweregindäki ähli äýnegi we äýnegi döwmeli, hilegärlige we rehimsizlige garşy gygyrýan gygyrýar" 12 ýyl ozal, maý aýynyň ahyrynda Iňlis metbugatynyň Wiktor Mazerata öwrülendigini we Soma gyrgynçylygy hakda gaty gygyrmagyny dowam etdirýändigini gördüm ABŞ-daky radikal ruhany Abu Hamzanyň işini şol günleriň iň meşhur temalary, MI5-iň Angliýany sarsdyran “gynamalara gatnaşandygy” baradaky aýyplamalary we Mançester Unitedunaýted toparynyň täze tälimçisi Lui van Gaal baradaky habary bir hepde goýdy we Soma gyrgynçylygynyň garaňkylygynda gygyrmagyny dowam etdirdi Ol premýer-ministriň geňeşçisiniň ýatlamalaryndan hiç wagt öçmejek ýerinde magdançyny kowup, geň galmak we utanjyny ýitirendigi barada gürrüň berdi Şeýle hem, özüni depen geňeşçiniň "sag dyzynda dokumalaryň çişmegi diagnozy bilen ýedi günlük hüjüm hasabatyny alandygyny" ýazdy Şeýle hem, geňeşçiniň "lukmanlara" ýykylandygyny "we munuň bilen kanagatlanmaýandygyny, özüniň" kemsidilendigini we öjükdirilendigini "aýdandygy habar berildi Gazet şeýle hem geňeşçiniň "ilki bilen ötünç soramakdan ýüz öwürendigini" we suratyň sosial mediýada peýda bolanyndan soň ötünç sorandygyny habar berdi Gazet bu adamyň nädip beýgeldilendigini bilýän bolsa, başga näme diýerdi we beýik sesini nädip beýgelderdi? Bir gün soň, 2014-nji ýylyň 21-nji maýynda Soma gyrgynçylygy baradaky ýürekgysgynç habar Iňlis metbugatynda peýda boldy Bu gezek “Guardian” gazet Soma ýörite habarçy iberdi Gazet sebitine iberen habarçysynyň täzelik-derňewine "Gorky medeniýeti girizildi" diýip at berdi Dokuz ýyl bäri heläkçiligiň bolan magdan käninde işleýän magdançy Soma şäherinden habar beren Constanze Letsch bilen gürleşdi "Ol ozal başlyklary tarapyndan haýbat atylýandygyny, aýal doganynyň jaýlanyşyna gitmek üçin bir gün dynç alsa, aýlygynyň üçden bir böleginiň kesiljekdigini aýdypdy" Başga bir magdan işgäri, soňky sekiz ýyl bäri şol bir gaz maskasyny ulanýandygyny we işleýändigini ýa-da işlemeýändigini bilmeýändigini aýtdy Şeýle hem, "Sebäbi sebäpsiz açsak, aýlygymyzdan 200 lira çykarýarlar" -diýdi Habarçy işçileriň beýanatlaryna esaslanan habar hasabatynda magdan känindäki howpsuzlyk barlaglarynyň häkimiýetler bilen magdan eýeleriniň arasynda ylalaşyk esasynda geçirilendigini, işgärlere nädip ses bermelidigini we girdejileriň ýokarlanmagynyň esasy howpsuzlyk meselelerinden ileri tutulýandygyny ýazdy Işçiler gazet bilen söhbetdeşlikde: "Meýilnamadan has köp kömür çykarsak, ýolbaşçy bonus alar. Olaryň ýeke-täk aladasy has çalt işlemek we kömür çykarmak " Giňişleýin düşündiriş habarlarynda “Guardian” gazetinde soňky ýyllarda Türkiýedäki dürli magdanlary barlamaga gatnaşan nemes howpsuzlyk hünärmeni we Issa Madenciligiň uly geňeşçisi Matthias Stenzeliň pikirleri hem ýerleşdirildi Stenzel magdanlarda heläkçilikleri meýilleşdirmegiň ýeterlik däldigini aýtdy Şol gün “Finansal Taýms” daşary ýurt habarlar gullugynyň redaktory Deýwid Gardner Soma şäherinde ölen magdançylary “gara guşlar” bilen deňeşdirdi Gardner, şol wagtky premýer-ministriň tankytlara "öňküsinden has uly gahar" bilen jogap berendigini ýatlatdy Şeýle hem, "awgust aýynda geçiriljek prezident saýlawlarynda ýeňiş gazanjakdygyna ynanýan" Erdoganyň bu garaýşynyň saýlawlara bolup biljek täsirini ara alyp maslahatlaşdy Soma betbagtçylygyndan soň Erdoganyň garaýşyna baha berýän başga bir makala "Daily Telegraph" gazetinde çap edildi Soma gyrgynçylygyndan soň premýer-ministr Erdogan "1862-nji ýylda Angliýada 200-den gowrak magdançynyň ölen heläkçiligi" mysaly berdi Damien MakElroý tarapyndan gol çekilen seljerme bu mysaly tankytlady we "häzirki taryhda bolup geçen betbagtçylyk bilen dogry meňzeşligiň ýokdugyny" aýtdy Gyrgynçylykdan bir hepde soň, Iňlis metbugatynda hemmeler biwepalyk we adalatsyzlyga garşy gaty gygyrýardylar Şeýle-de bolsa, içerde-de, daşarda-da bu gykylyklar "beýik" eşidilmedi ... Entegem eşidilmeýär Kukiler, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň göz aýlaýarka ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk maglumatlar bölekleridir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Gutapjyklar, web sahypalary üçin maglumatlary ýatda saklamak ýa-da ulanyjylaryň brauzer işjeňligini ýazdyrmak üçin ygtybarly mehanizm hökmünde döredildi Bu kesgitleme Maglumat web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda ýapylyp bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin brauzeriňizi sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly, sahypa girýänleriň we traffik çeşmeleriniň sanyny sanamaga mümkinçilik berýär. Haýsy sahypalara iň az girilýändigini we girýänleriň sahypa nädip girýändigini öwrenmäge kömek edýär. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonimdir. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular, gyzyklanma bildirýän profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin degişli kompaniýalar tarapyndan ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan gurnalýar. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz