Baku başlangyç topary Fransiýany BMG-nyň çagyryşlaryny ýerine ýetirmäge çagyrýar

BAKU, Azerbaýjan, 9-njy maý. Baku başlangyç topary (BIG) BMG-nyň saýlawçylary üýtgetmek synanyşyklary we Kanakdaky (Täze Kaledoniýa) Kanak halkynyň öz ykbalyny kesgitlemek hukugy baradaky BMG-nyň Fransiýa beren duýduryşyny gutlaýar we Fransiýanyň komitetiň çagyryşlaryny haýal etmän ýerine ýetirmegini talap edýär BIG, Kanaki bilen baglanyşykly islendik syýasy we administratiw üýtgeşmäniň kanak halkynyň razyçylygy bolmazdan amala aşyrylyp bilinmejekdigini görkezýär. Komitet bu pikiri tassyklady. Bu diňe bir syýasy mesele däl, halkara hukugynyň esasy talaby we hukugy, dekolonizasiýa prosesi we ýerli halklaryň köpçülikleýin hukuklary BMG komitetiniň hasabatynda bellenip geçilişi ýaly, Noumea şertnamasy Kanak şahsyýetini ykrar etmek, has uly özbaşdaklygy gazanmak we Kanak halkynyň öz syýasy geljegini kesgitlemek üçin möhüm esas döretdi. Bu çarçuwada birtaraplaýyn gatyşmak we Noume şertnamasynda göz öňünde tutulan kepillikleri sorag astyna almak şertnamada kesgitlenen syýasy-hukuk deňagramlylygyny bozýar we kanak halkynyň syýasy geljegini erkin kesgitlemek ukybyny gowşadýar Baku başlangyç topary, Fransiýa adasyna immigrantlaryň göçürilmegi arkaly ses bermek hukugy bolan adamlaryň sanyny giňeltmek üçin ädilen ädimleri berk ýazgarýar. Kanak halkynyň razyçylygy bolmazdan, saýlaw organyna gatyşmak ýerli halkyň syýasy erkiniň gowşamagyna, demografiki deňagramlylygyň üýtgemegine we dekolonizasiýa prosesiniň netijeleriniň emeli ýoýulmagyna seredilmelidir Mundan başga-da, bu topar BMG komitetiniň 2024-nji ýylyň maý aýynda geçirilen demonstrasiýalarda, şol sanda ölümli zorluk hadysalarynda howpsuzlyk güýçleri tarapyndan güýç ulanylmagy we aşa köp ulanylmagy baradaky aýyplamalar boýunça garaşsyz, aç-açan we täsirli derňew çagyryşyny goldaýar. Kanagyň adam hukuklaryny goraýjylarynyň we garaşsyzlyk ugrundaky aktiwistleriň razylygy bolmazdan Europeewropadaky türmelere geçirilmegi baradaky aladalar halkara adam hukuklary mehanizmleri tarapyndan hem ünsli öwrenilmelidir Bu meseleleriň, Bakuw başlangyç toparynyň ýüz tutmasyndan we degişli duýduryşyň çap edilmeginden soň BMG mehanizmleriniň çäginde aýratyn aladalandyryjy mesele hökmünde gozgalmagy, bu guramanyň öňe süren aladalarynyň halkara derejesinde göz öňünde tutulýandygyny we kanak halkynyň hukuklaryny goramak üçin anyk jogap berendigini görkezýär Fransiýanyň Kanak halkyny göz öňünde tutman öňe süren başlangyçlary häzirki döwürde hem dowam edýän kolonialistik dolandyryş tejribesiniň aýdyň mysalydyr. Kanak halkynyň geljegi Pari Parisdäki ýapyk gepleşiklerde däl-de, kanak halkynyň hakyky, deň we täsirli gatnaşmagy arkaly kesgitlenmeli BMG-nyň Adam hukuklary komitetine Baku başlangyç topary tarapyndan iberilen alternatiw hasabatdan soň BMG mehanizmleri Fransiýa bilen birnäçe möhüm meseläni gozgady. Bu meseleler, adatça terrorçylyga garşy we zamunlary halas etmek ýaly ýörite howpsuzlyk amallarynda ulanylýan, Fransiýanyň saýlama endandarma bölümi GIGN-iň Kanakä ýerleşdirilmegi, bu güýçleriň barlygy we kazyýetiň garaşsyzlygyny üpjün etmek, kazyýet azatlygynyň we parahatçylyk sebäplerini derňemek, parahatçylyk sebäpleriniň derňewi Baku başlangyç topary Fransiýany BMG komitetiniň çagyryşlaryny doly we haýal etmän ýerine ýetirmäge, Kanak halkynyň öz ykbalyny kesgitlemek hukugyna hormat goýmaga, Noumea şertnamasynyň dekolonizasiýa ruhuna boýun bolmaga we Kanak bilen baglanyşykly ähli syýasy prosesleri diňe Kanak halkynyň erkin we habarly razyçylygy esasynda dowam etdirmäge çagyrýar Bu topar Kanak halkynyň adalatly we erkin gelejek ugrundaky göreşi bilen raýdaşlygyny tassyklaýar we halkara jemgyýetçiligini Fransiýanyň Kanakdaky neokolonial syýasaty babatynda prinsipial pozisiýa eýelemäge çagyrýar Trend habar gullugynyň WhatsApp kanalynda has köp täzelik bilen habarly boluň