Bakuwda çagalaryň sanly howpsuzlygy we zyýanly endikden goramak meselesi ara alnyp maslahatlaşyldy

Milli jemgyýetçilik guramasy forumy tarapyndan "Çagalaryň sanly howpsuzlygy, zyýanly endiklerden goramak" atly köpçülikleýin çekişme guraldy "Hasabat" habaryna görä, Milli jemgyýetçilik guramalary forumynyň müdiriýetiniň başlygy Ramil Iskanderli häzirki wagtda Milli Mejlisde ara alnyp maslahatlaşylýan Dolandyryş hukuklary kodeksine girizilen üýtgetmeleriň, "Maglumat, maglumat bermek we maglumatlary goramak" we "Çagalary zyýanly maglumatlardan goramak" kanunlarynyň çagalaryň sosial ulgamlaryny zyýanly täsirlerden goramagyny öz içine alýandygyny aýtdy: "Dünýäniň öňdebaryjy ýurtlary indi öz içerki düzgünleri bilen bir hatarda milli kanunlar, esasanam çagalary goramak we sosial ulgam platformalaryna girmek üçin ýaş çäklendirmelerini girizmek bilen sosial ulgam platformalaryny düzgünleşdirmegi göz öňünde tutýarlar. Azerbaýjanda 16 ýaşa ýetmedik çagalara sosial ulgam platformalarynda hasap açmaga rugsat berilmeýär, ene-atalaryň rugsady bilen ösýän nesillerimiziň ösmegine sebäp bolýarys. jemgyýetiň jemgyýetçilik tertibi " Çärä moderator, Maşgala, aýallar we çagalar meseleleri boýunça döwlet komitetiniň ýanyndaky jemgyýetçilik geňeşiniň başlygy Firuza Nadir, çagalary zyýanly täsirlerden goramak jemgyýetiň we döwletiň borjydygyny aýtdy: "Häzirki wagtda hemme ýerde diýen ýaly çagalaryň ellerinde jübi telefonlary bar. Çagalarymyz gözlerini ýitirýärler, mekdep tagtalarynda ýazylanlary okap bilmeýän nesil ulalýar, nädip ejiz bu çagalar sapaklaryny gowy öwrenip bilerler ?! Ekrana garaşlylyk, dürli mazmunly täsirler, çagalar sosial ulgamlarda ýokaşmaly mesele. Çagalary goramak güýçlendirilmelidir, çagalar sosial ulgam gurşawyndaky çärelere taýyn bolmaly, soňraky döwürde bolsa sosial ulgamlary ulanmaly. Netijede, bu meseläni Azerbaýjanda garşylamaly. " "Milli çaga lukmançylyk birleşigi" jemgyýetçilik birleşiginiň direktorlar geňeşiniň agzasy çaga lukmany chalçin Mirzaýew, sosial ulgam platformalarynyň netijeleriniň çagalaryň sagdyn ösmegine uly zyýan ýetirýändigini aýtdy: "Ylmy edebiýatda" beýni sylag ulgamy "ýa-da" sylag zynjyry "diýilýän lukmançylyk termini bar. Bu" beýniniň sylag ulgamy "diýilýär. ekrandan çykmakda kynçylyk çekýärler. Uzak möhletli ekrany ulanmak semizlige, süýji keseline we oturýan ýaşaýyş durmuşy bilen baglanyşykly oňurga deformasiýalaryna sebäp bolup biler. Köp halatlarda maşgalalaryň töwekgelçilikli özüni alyp barşyny öňe sürýän mazmun bilen ýüzbe-ýüz bolanda sosial ulgamlardan, kiber howplardan we beýleki gorag çärelerinden habarsyzdyklaryny görýärin, bu hereketleri has adaty kabul edýärler we ulanýarlar " Milli jemgyýetçilik guramalar forumynyň direktorlar geňeşiniň agzasy, deputat Azer Allahwerenow çagalary sanly howpsuzlykdan we zyýanly endiklerden goramak üçin kanunçylykda göz öňünde tutulan üýtgeşmeleriň jikme-jikliklerini mälim etdi: "Sosial ulgam platformalarynda şahsy sanly hasap açmak isleýän islendik adamyň ýaşyny kesgitlemek üçin tehniki usullar ulanylar. 16 ýaşa ýetmedik adamlara platformada şahsy sanly hasap açmaga rugsat berilmez. 16 ýaşa ýetmedik adamyň, kanun güýje giren pursatynda ýaş çäklendirmesi bolan platformada hasaby bar bolsa, kanun güýje gireninden 12 aý soň güýje girer. ulanyljak sosial ulgam platformalarynyň sanawyny kesgitlär, ýaş çäklendirilen platformalar ýaş kesgitlemek üçin sanly çözgütler ulanylar. Kanun güýje girenden soň, platformalar 16 ýaşa çenli çagalara degişli şahsy sanly hasaplara girmegi çäklendirer we 16 ýaşa çenli subutnama berilmese şol hasaplar we şahsy maglumatlar öçüriler. " Dini guramalar bilen işlemek baradaky Döwlet komitetiniň ýanyndaky Jemgyýetçilik geňeşiniň başlygy Elnur Mustafaýew çagalaryň sanly howpsuzlygynyň çynlakaý meseledigini aýtdy: Sosial ulgam platformalarynda öz-özüne zyýan berýän mazmunyň giňden ýaýramagy, sosial izolýasiýa duýgusy we depressiw alamatlaryň çuňlaşmagy öz janyna kast etmek üçin amatly şertleri döredip biler. Çagalaryň ruhy durmuşyny we ruhubelentligini dogry kemala getirmeli we olara ýokary gymmatlyklar bilen terbiýe bermeli. Käbir ene-atalar çagalaryna köşeşmek üçin oýunjaklaryň ýerine smartfon berýär, bu bolsa çagalaryň aragatnaşyk endikleriniň ösmegine we soňky ýyllarda oýunlara endik etmek, esasanam ýaşa laýyk gelmeýän oýunlar sebäpli ýüze çykýan akyl stresleri. Her kim bu ýerde öz jogapkärçiligine düşünmeli " "Neşe serişdelerine we zyýanly endiklere garşy mobilizasiýa merkeziniň" jemgyýetçilik birleşiginiň başlygy Nail Kamarli, bilimleriň, maşgalanyň we daşky gurşawyň çagalaryň şahsyýetleriniň kemala gelmegine uly täsir edýändigini aýtdy: "Çagalarymyzy manipulýasiýa algoritmlerinden doly giňişlige taýynlyksyz goýandyklaryny boýun almalydyrys, olar sosial ulgam platformalarynyň basyşy astyndadyr. Maşgalalar hem bu meselede köplenç biperwaý garaýarlar. Bir gün neşe serişdesini ulanýanlar we ekran endikleri hökmünde näçe çaga bu gurşawda bolýar. Jemgyýet hökmünde bu meseläni çözmäge hemmämiz kömek etmeli. Döwletiň bu işe gatyşmalydygyna ynanýaryn. Şonuň üçin bu kanun taslamasyny giç hasaplaýaryn, bu meselede çeýe bolmaly. Bu kanunçylyk üýtgetmeleri diýseň möhüm " Jemgyýetçilik çekişmesinde şu ýyl Fransiýanyň dünýäde ikinji we Europeewropada sosial ulgamlarda çagalar üçin ýaş çägini ulanan ilkinji ýurtdygy bellendi. Häzirki wagtda dürli ýurtlarda şeýle düzgünleri ulanmagyň mümkinçilikleri dürli ýurtlarda göz öňünde tutulýar. Daniýa 18 ýaşynda, Ispaniýa 16 ýaşynda, Fransiýa 15 ýaşynda, ABŞ federal derejede 17 ýaşynda, ştatlar Kaliforniýa, Tehas, Nýu-Yorkork, Tennessi we ahuta ştatynda 18, Kolorado, Jorjiýa, Luiziana we Florida 14 ýaşynda. Germaniýa, Portugaliýa, Norwegiýa, Türkiýe, Kanada, Täze Zelandiýa, Malaýziýa, Indoneziýa we Hindistan sosial ulgam platformalarynda ýaş çäklerini kesgitlemek üçin kanun kabul etdi ýa-da durmuşa geçirilýär. Gazagystanda we Özbegistanda şuňa meňzeş kanunçylyk başlangyçlary bar Jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri çagalary zyýanly täsirlerden goramak, sagdyn ösmegi üçin hemmetaraplaýyn şertler döretmek we goldaw bermek döwletiň sosial syýasatynyň aýrylmaz bölegidigini aýtdy. Dogry milli, medeni we ahlak gymmatlyklaryna esaslanýan çagalaryň we ýaşlaryň sagdyn, bilimli we ösen ösüşi olaryň geljegi, jemgyýeti we döwleti üçin möhümdir Ulanylanda saýtdaky materiallara ýüzlenmek möhümdir. Web sahypalarynda maglumat ulanylanda, giperlink bilen salgylanmak hökmanydyr