Ministr Kurum: Howanyň üýtgemegine garşy göreş indi adam ömrüni goramak meselesidir

Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum howanyň üýtgemegine garşy göreşmek diňe bir daşky gurşaw syýasaty däl, eýsem adam ömrüni goramak meselesidir diýdi. Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum Hataýdaky Aragatnaşyk Müdirliginiň utgaşdyrylmagy bilen Türkiýa gelen daşary ýurt metbugat agzalary bilen duşuşdy. Ministr Kurum bu ýerde daşary ýurtly journalistsurnalistlere ýüzlendi. Türkiye COP31 ýolbaşçylyk etabynyň dowamynda şäherleriň geljegi baradaky pikirlerini ara alyp maslahatlaşandyklaryny we çydamly şäherler barada gürleşendiklerini mälim eden ministr Kurum: "Dünýädäki şäherler hakda diňe ululygy, ilaty ýa-da ykdysadyýeti bilen gürleşmek döwrüniň gutarandygyny aýtmak isleýärin. Häzirki wagtda şäherleriň hakyky güýji betbagtçylyklara taýynlygy we Hat-da öz ýerlerine nähili howp abanjakdygy bilen tapawutlanýar. 2023-nji ýylyň 6-njy güýji, halkyndan we gadymy ruhdan alýar. " Ol ýene ýerinden turmagy başardy. Şeýle hem bu prosesi meýdandan synladyňyz we dünýä jemgyýetçiliginiň pikirine ýetirdiňiz. Istsurnalistler başgalaryň nirä seredýändigine seredýärler, ýöne başgalaryň görmeýän zadyny görýärler. Şu gün Hataýda gurlan binalary däl, eýsem täzeden gurulýan durmuşlary hem görmegiňizi isleýäris. "Ministr Kurum, COP31 başlygy bolýança klimat krizisine garşy göreş boýunça ilkinji gözleglerinde toplan tejribelerini paýlaşmak isleýändigini aýtdy." Bu soraglary başdan bäri berdim. Dünýä howanyň üýtgemegi barada nähili gürleýär? Haýsy mowzuk haýsy ýurtda birinji orunda durýar? Adamlar bu meseläni diňe daşky gurşaw meselesi hökmünde görýärlermi ýa-da indi bu hakda gündelik durmuşynyň bir bölegi hökmünde gürleşýärlermi? Indi, bu soraglara jogap berýän derňewi hödürlemek isleýärin. Gözleglerimizde soňky 2 aýda ýüze çykan surat hakykatdanam haýran galdyryjy. Hawa, soňky 2 aýda dünýäde howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly 39 million mazmun öndürildi. Takmynan 2 milliard özara täsir we 196 milliard giriş boldy. Climateagny, howa Bu mesele indi diňe hünärmenler üçin däl. Howanyň üýtgemegi indi adamlaryň gündelik durmuşyna, şäherlerine, töleglerine, suwuna, azyk önümlerine, howpsuzlygyna we geljege garaşýan zatlaryna degişli has uly mowzuga öwrüldi. Bu gözlegde meni iň täsir galdyran netijeleriň biri, dünýäniň ýekeje dilde howanyň üýtgemegi barada gürleşmeýändigi boldy. Demirgazyk Amerikada klimat jemgyýetçilik, ykdysady we syýasy täsirler barada has köp gürleşilýär. Europeewropada uglerod zyňyndylary, sap nol maksatlar we energiýa geçişi, täzelenip bilýän energiýa we daşky gurşaw çözgütleri birinji orunda durýar. Afrikada we Günorta Amerikada azyk, suw we ösüş barada pikir alyşylsa-da, energiýa we gazylyp alynýan ýangyçlar birinji orunda durýar. Bu netijä gelen netijäm, howanyň üýtgemegi global krizis, ýöne meniň pikirimçe, başga bir ajaýyp netije, adamlar howanyň üýtgemegi hakda, durmuşyna gönüden-göni täsir edeninde, ýangyn, suw joşmasy, tupan, süýşme ýa-da suw ýa-da azyk krizisi bolanda gürleşýärler. Öý, iş, saglyk we howpsuzlyk bilen baglanyşykly anyk hakykata öwrülýär. Peopleazgylarda 'adamlar', 'jemgyýet' we 'durmuş' sözleri köp ulanylýar. Şeýlelik bilen, her kim üçin mesele durmuşy, howpsuzlygy, geljegi we durmuşy goramakdyr. Şonuň üçin COP31 syýahatynda çydamly şäherlere ünsi jemleýäris. Sebäbi häzirki wagtda şäher energiýasy, suwy, infrastrukturasy, transport, galyndylary dolandyrmak, ýaşyl ýerler we iň esasysy, halkyna berýän ynam duýgusy bilen güýçlidir. Bu mesele barada adamlaryň hakyky zerurlyklary arkaly gürleşýäris, sebäbi howanyň üýtgemegine garşy göreş diňe bir daşky gurşaw syýasaty däl, eýsem adam ömrüni goramak meselesi. Bulary çydamly şäheriň biri-birini doldurýan iki esasy element hasaplaýarys. Hatayda COP31 çydamly şäherler sebitleýin wakanyň çäginde amala aşyran programmalarymyz bu düşünjäni görkezýär. Bu ýerde, durnukly şäherler meselesini teoretiki temalar bilen däl-de, 6-njy fewraldan soň bu ugurda gazanan tejribelerimiz bilen düşündirmek isledik. Synag etdik. 11 welaýata we 14 million adama täsir eden iki sany uly ýer titremesini başdan geçirdik. Gynansagam, müňlerçe halkymyzy ýitirdik. Şeýle-de bolsa, raýatlarymyzy ilkinji pursatdan ýeke goýmadyk. Processer titremesini ähli degişli edaralarymyz bilen bilelikde gönüden-göni dolandyrdyk. Meýdanda bir wagtyň özünde 200 müňden gowrak binagär, inersener we işçi işledi. Önümçilik tizligimizi sagatda 23 jaýa we günde 550 jaýa ýetirdik. Betbagtçylygyň 15-nji gününde ilkinji jaýlaryň düýbüni tutduk. 45-nji gün ilkinji açarlary gowşurdyk. Aňsat, 500 müň ýaşaýyş jaýyny, oba jaýlaryny we iş ýerlerini tamamladyk we hukukly eýelerine gowşurdyk. Käbir maglumatlar sana meňzeýär, ýöne aňyrsynda adam durmuşy bar. Diňe bu ýerde ýaşaýyş jaýy getirmedik, durmuşyň gaýdyp gelmek mümkinçiligini döretdik. Daniýaly şäher meýilleşdirijisi Gean Gehliň meniň göwnüme ýaraýan bir sözleri bar; 'Ilki durmuş, soň ýerler, soň binalar.' Hataýda hut şu düşünje bilen hereket etdik. Hataýa diňe bir gurluşyk meýdançasy hökmünde däl-de, döwülen gadymy wazany bejerýän suratkeşiň duýgurlygy bilen ýakynlaşdyk. Sebäbi Hataýdaky mesele diňe bir bina gurmak bilen çäklenmän, şäheriň ruhuny, ýadyny we köp medeniýetli şahsyýetini janlandyrmakdy. Bu Hataýda edil edil şu. Ilki salgylar ýitdi, indi ýat ýene adresini tapýar. Şäheri täzeden gurmak bilen, esasanam taryhy gurluşda we Antakýada hasaba alnan ýerlerde geçmişini ýitirmeris, şol ýadymyzy gorarys we geljege alyp bararys we şoňa görä hereket etdik. Çyzygyň Atatürk köçesinden Uzun Çarşa çenli uzalyp gidýändigini görýärsiňiz. Uzun Çarşy diňe bir söwda sebiti däl, ýadyň we gündelik durmuşyň janlanýan ýygnak nokady. Iskenderun kenary. Earthquakeer titremesi wagtynda kenar takmynan 80 santimetr çökdi. Bu ýerde durmuşa geçiren daşky gurşaw taslamamyz bilen gysga wagtyň içinde 303 müň inedördül metr meýdany tamamladyk we şäheri deňiz bilen birleşdirdik. Iskenderun kenar taslamasynda, ýaşyl ýerler bilen şäher ýylylyk adasynyň täsirini azaltdyk, sosial çydamlylygy berkitdik we ekologiki deňagramlylygy göz öňünde tutýan model hödürledik. Hataýda diňe bir ýokary gurluşy däl, eýsem infrastrukturany hem täzeden gurduk. Daşky gurşawy goraýan we günde 180 müň kub metre ýetjek Defne şäherinde gurlan ösen biologiki bejeriş desgasy bilen daşky gurşawy goraýan we geljegiň zerurlyklaryny kanagatlandyrýan ulgam döredýäris. Gysgaça aýtsak, şahsyýetini goramak, infrastrukturasyny berkitmek we durmuşy täzeden gurmak arkaly Hataýy janlandyrdyk. Elbetde, bu çemeleşmäni diňe Hataýda däl, eýsem ýer titremesinden ejir çeken ähli welaýatlarda-da kesgitledik. Kahramanmaraşdaky bazarlary, iş ýerlerini we önümçilik ýerlerini bilelikde maslahatlaşdyk. Adyýamanda uly göwrümli täze ýaşaýyş meýdançalaryny döretdik. Malatýada şäheriň ýadyny göterýän taryhy oklary janlandyrdyk. Adana-dan Diýarbakyra, Elazykdan Gaziantep, Osmaniýe-den Şanlyurfa çenli ähli betbagtçylyk sebitinde şol bir tertip-düzgün bilen işledik. ANATOLIANANYAN DÖWLET ministri Kurum, ozalky çykyşynda Anadoly Karnasiýasy bilen çykyşyny gutarandygyny aýtdy we Anadoly Uçary Reýdi; Bir milletiň haýsy şäherleşme modelini döredendigini aýtmak isleýärin. Earthquakeer titremesinden soň bizi aýagymyza getiren tejribämizi Anadoly uçar modeli hökmünde suratlandyrýarys. 11 welaýatymyzda durmuşa geçirilen bu model, betbagtçylykdan soňky gaçybatalgany bazaryň rehimine goýmaýan güýçli sosial döwlet çemeleşmesi. Institutlary şol bir maksada jemleýän çalt we bitewi utgaşdyrmak. Faalňyş çyzyklara, akym düşeklerine we gowşak topraklara garşy ylma esaslanýan nol çydamlylyk saýty. Diňe goldaw bermän, zerur bolanda gönüden-göni öndürýän güýçli jemgyýetçilik ukybydyr. Adamlary goňşularyndan we ýatlamalaryndan aýyrmaýan ýerinde özgeriş çemeleşmesi. Metjitler, ybadathanalar, bazarlar, köçeler we raýat binagärçiligi bilen şäheriň ýadyny janlandyrmak. Housingaşaýyş jaý meýilnamasyny, ýaşaýyş jaýyny mekdepden, saglyk, söwda, ýaşyl ýerler we gündelik durmuşdan aýyrmaýar. Şäherlere diňe ýer titremeler täsir etmeýär; Greenaşyl we gök infrastruktura düşünjesi, suw joşmalaryna, gurakçylyga, yssy tolkunlara we howa krizisiniň ähli täsirlerine garşy taýýarlanýar. Betbagtçylyk ýüze çykanda işlemek üçin energiýa, suw, arassalama, transport we aragatnaşyk liniýalaryny dizaýn edýän akylly infrastruktura ulgamy. we ahyrynda, bu tejribäni diňe betbagtçylyk sebitinde goýman, 81 welaýata ýaýradyp, dünýä hödürleýän uzak möhletli howpsuzlyk gözýetimine öwürmek islegi. Anadoly uçar modeli diýýän zadymyz şu: kökünde ylym, bedenindäki döwlet kuwwaty, şahalaryndaky adamlar we geljegi bolan şäherlilige düşünmek. Bu Tejribämizi Türkiýäniň hemme ýerinde alyp barýarys. Sosial ýaşaýyş jaý taslamalarymyz bilen howpsuz ýaşaýyş ýerlerini döredýäris, şäher özgerişleri arkaly töwekgelçilikli gurluşyk ätiýaçlyklaryny azaldýarys we şäherlerimizi, esasanam Stambuly has durnukly edýäris. Bu gün ähli ministrlerimiz bilen bilelikde adamzadyň we şäherlerimiziň adyndan taryhy pursady başdan geçirdik we Hatay Jarnamasyna gol çekdik. Biz adamzada syýasatdan praktika, dikeldişden özgerişlige we global borçnamalardan ýerli hereketlere geçjekdigimizi mälim etdik. Howa çydamly şäher özgerişlerini öňe sürmek, köp derejeli dolandyryşy güýçlendirmek, durmuşa geçirmegiň esasy gatnaşyjylary hökmünde ýerli hökümetlere ygtyýar bermek kararyna geldik. Çydamly we durnukly şäherler üçin maliýeleşdirmegi artdyrjakdygymyzy mälim etdik. Şäher energiýasynyň geçişini we pes uglerodly ösüşi çaltlaşdyrmagy, tebigata esaslanýan çözgütleri we adamlara gönükdirilen çemeleşmeleri öňe sürmegi wada berdik. Gysgaça aýdanymyzda, COP31 netijelerini şäher derejesinde durmuşa geçirmegiň usullaryna öwürmek we üstünlikli tejribe doganlyk bilen paýlaşmak üçin ähli adamzada ygrarly bolduk. COP31-iň prezidenti hökmünde, ähli adamzadyň adyndan, bu jarnama gol çeken ähli ýurtlara öz minnetdarlygymy bildiresim gelýär. Wagtyňyz bolsa, Anadolynyň ilkinji metjidi Sen Piýere we Habibi Neçara baryp görüň. Uzun Çarşidäki dükançylar bilen gürleşiň, Hatay kunefe dadyp görüň, Iskenderun kenarynda gezelenç ediň. Hataýy diňe bir täzelikleri bilen däl, eýsem halky, iýmit we ýady bilen hem tanşyň. Şu pursatda bu beýik eserleriň durmuşa geçirilmegine ýolbaşçylyk eden prezidentimiz Rejep Taýyp Erdogana öz minnetdarlygymy bildiresim gelýär. "Ministr Kurum çykyşdan soň journalistsurnalistleriň soraglaryna jogap berdi. Çeşme: Demirören habar gullugy Syýasat gurşawy Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum howanyň üýtgemegine garşy göreşmek diňe bir daşky gurşaw syýasaty däl, eýsem adam ömrüni goramak meselesidir diýdi. Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum Hataýdaky Aragatnaşyk Müdirliginiň utgaşdyrylmagy bilen Türkiýa gelen daşary ýurt metbugat agzalary bilen duşuşdy. Ministr Kurum bu ýerde daşary ýurtly journalistsurnalistlere ýüzlendi. Türkiye COP31 ýolbaşçylyk etabynda şäherleriň geljegi baradaky pikirlerini ara alyp maslahatlaşandyklaryny we çydamly şäherler barada gürleşendiklerini mälim eden ministr Kurum: "Derrew beýan etmek isleýärin; Dünýädäki şäherler hakda diňe ululygy, ilaty ýa-da ykdysadyýeti barada gürleşmek döwri gutardy. Häzirki wagtda şäherleriň hakyky güýji; Tebigy betbagtçylyklara näderejede taýynlygy we öz halkyna nähili ygtybarly geljegi bilen ölçelýär. Şonuň üçin Hataý gaty aýratyn ýerde dur. Hatay, 2023-nji ýylyň 6-njy fewralynda bolan ýer titremelerinden soň, halkyndan we gadymy ruhdan alan güýji bilen aýaklaryna dolanmagy başardy. Şeýle hem bu prosesi meýdandan synladyňyz we dünýä jemgyýetçiliginiň pikirine ýetirdiňiz. Istsurnalistler başgalaryň gözleýän ýerine seredýärler, ýöne başgalaryň görmeýän zadyny görýärler. "Şu gün Hataýda gurlan binalary däl, eýsem täzeden gurlan durmuşlary hem görmegiňizi isleýäris". 'DÜNLDING DILDE KLIMAT Üýtgeşmeleri barada gürlemeýär' COP31 başlygy bolýança klimat krizisine garşy alyp baran ilkinji tejribelerinden paýlaşmak isleýändigini düşündirip, ministr Kurum: "Men bu soraglary ilkibaşdan soradym, dünýä bu meselede nähili gürleşýär? Gündelik durmuşynyň bir bölegi Indi bu soraglara jogap berýän bir analiz hödürlemek isleýärin, soňky 2 aýyň dowamynda ýüze çykan surat hakykatdanam haýran galdyryjy, howanyň üýtgemegi meselesinde dünýäde takmynan 2 milliard täsir edildi we howanyň üýtgemegi indi möhüm meseleleriň biri bolup durýar Bu gözlegde meni iň haýran galdyran zat şu boldy. Dünýäde bir dilde howanyň üýtgemegi barada gürlemeýär. Howada esasan sosial, ykdysady we syýasy täsirler barada gürrüň edilýär Howanyň üýtgemegi global krizis, ýöne hersi Geografiýanyň agyrylary, zerurlyklary, ileri tutulýan ugurlary we çözgütleri başga. Meniň pikirimçe, ýene bir ajaýyp netije şu. Adamlar howanyň üýtgemegi hakda, durmuşyna gönüden-göni täsir edenlerinde iň köp gürleşýärler. Fireangyn, suw joşmasy, tupan, süýşme, suw ýa-da azyk krizisi bolanda gürleýär. Howa meselesi birden abstrakt mowzuk bolmakdan ýüz öwürýär we adamlaryň öýüne, işine, saglygyna we howpsuzlygyna degişli anyk hakykata öwrülýär. Postsazgylarda 'adam', 'jemgyýet' we 'durmuş' sözleri köplenç ulanylýar. Şeýlelik bilen, her kim üçin mesele durmuşy, howpsuzlygy, geljegi we diri galmagy goramakdyr. Şonuň üçin COP31 syýahatynda çydamly şäherlere ünsi jemleýäris. Sebäbi häzirki wagtda şäher energiýasy, suwy, infrastrukturasy, transport, galyndylary dolandyrmak, ýaşyl ýerler we iň esasysy, halkyna berýän ynam duýgusy bilen güýçlidir. Şonuň üçin COP31-de adamlaryň hakyky zerurlyklary nukdaýnazaryndan bu mesele hakda gürleşýäris. Howanyň üýtgemegine garşy göreş diňe bir daşky gurşaw syýasaty bolman, eýsem adam ömrüni goramak meselesidir. "ARTER titremesi töwekgelçiligi we howa krizisi earthquakeer titremesi töwekgelçiliginiň we howanyň krizisiniň iki möhüm hakykat bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny aýdyp, ministr Kurum sözüni şeýle dowam etdirdi:" earthquakeer titremesine garşylygy we howanyň üýtgemegine uýgunlaşmagy iki aýry maksat hökmünde görmeýäris. Bulary biri-biriniň üstüni ýetirýän çydamly şäheriň iki esasy elementi hasaplaýarys. Hatayda COP31 çydamly şäherleriň sebitleýin çäresiniň çäginde geçiren programmalarymyz hem bu düşünişmegiň bir bölegidir. Bu ýerde, durnukly şäherler meselesini teoretiki atlar bilen däl-de, eýsem bu ugurda gazanan tejribelerimiz bilen düşündirmek isledik. Bu düşünjäni 6-njy fewraldan soň has çynlakaý synag etdik, 11 welaýata we 14 million adama täsir eden iki sany uly ýer titremesini başdan geçirdik. Gynansagam, müňlerçe halkymyzy ýitirdik. Şeýle-de bolsa, raýatlarymyzy ilkinji pursatdan ýeke goýmadyk. Processer titremesini ähli degişli edaralarymyz bilen bilelikde gönüden-göni dolandyrdyk. Meýdanda bir wagtyň özünde 200 müňden gowrak binagär, inersener we işçi işledi. Önümçilik tizligimizi sagatda 23 jaýa we günde 550 jaýa ýetirdik. Betbagtçylygyň 15-nji gününde ilkinji jaýlaryň düýbüni tutduk. 45-nji gün ilkinji açarlary gowşurdyk. Aňsat, 500 müň ýaşaýyş jaýyny, oba jaýlaryny we iş ýerlerini tamamladyk we hukukly eýelerine gowşurdyk. Käbir maglumatlar sana meňzeýär, ýöne aňyrsynda adam durmuşy bar. Diňe bu ýerde ýaşaýyş jaýy getirmedik, durmuşyň gaýdyp gelmek mümkinçiligini döretdik. Daniýaly şäher meýilleşdirijisi Gean Gehliň meniň göwnüme ýaraýan bir sözleri bar; 'Ilki durmuş, soň ýerler, soň binalar.' Hataýda hut şu düşünje bilen hereket etdik. Hataýa diňe bir gurluşyk meýdançasy hökmünde däl-de, döwülen gadymy wazany bejerýän suratkeşiň duýgurlygy bilen ýakynlaşdyk. Sebäbi Hataýdaky mesele diňe bir bina gurmak bilen çäklenmän, şäheriň ruhuny, ýadyny we köp medeniýetli şahsyýetini janlandyrmakdy. Bu Hataýda edil edil şu. Ilki salgylar ýitdi, indi ýat ýene adresini tapýar. Şäheri täzeden gurmak bilen, esasanam taryhy gurluşda we Antakýada hasaba alnan ýerlerde geçmişini ýitirmeris, şol ýadymyzy gorarys we geljege alyp bararys we şoňa görä hereket etdik. Çyzygyň Atatürk köçesinden Uzun Çarşa çenli uzalyp gidýändigini görýärsiňiz. Uzun Çarşy diňe bir söwda sebiti däl, ýadyň we gündelik durmuşyň janlanýan ýygnak nokady. Iskenderun kenary. Earthquakeer titremesi wagtynda kenar takmynan 80 santimetr çökdi. Bu ýerde durmuşa geçiren daşky gurşaw taslamamyz bilen gysga wagtyň içinde 303 müň inedördül metr meýdany tamamladyk we şäheri deňiz bilen birleşdirdik. Iskenderun kenar taslamasynda, ýaşyl ýerler bilen şäher ýylylyk adasynyň täsirini azaltdyk, sosial çydamlylygy berkitdik we ekologiki deňagramlylygy göz öňünde tutýan model hödürledik. Hataýda diňe bir ýokary gurluşy däl, eýsem infrastrukturany hem täzeden gurduk. Daşky gurşawy goraýan we günde 180 müň kub metre ýetjek Defne şäherinde gurlan ösen biologiki bejeriş desgasy bilen daşky gurşawy goraýan we geljegiň zerurlyklaryny kanagatlandyrýan ulgam döredýäris. Gysgaça aýtsak, şahsyýetini goramak, infrastrukturasyny berkitmek we durmuşy täzeden gurmak arkaly Hataýy janlandyrdyk. Elbetde, bu çemeleşmäni diňe Hataýda däl, eýsem ýer titremesinden ejir çeken ähli welaýatlarda-da kesgitledik. Kahramanmaraşdaky bazarlary, iş ýerlerini we önümçilik ýerlerini bilelikde maslahatlaşdyk. Adyýamanda uly göwrümli täze ýaşaýyş meýdançalaryny döretdik. Malatýada şäheriň ýadyny göterýän taryhy oklary janlandyrdyk. Adana-dan Diýarbakyra, Elazykdan Gaziantep, Osmaniýe-den Şanlyurfa çenli ähli betbagtçylyk sebitlerinde şol bir tertip-düzgün bilen işledik. "ANADOLU ÇINARI öňki çykyşynda: Anadoly Karnasiýasy bilen gutarandygyny we şu gün Anadoly Uçar agajy barada gürleşendigini belläp, ministr Kurum: "Prezidentimiz Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda bir milletiň haýsy şäherleşme modelini döredendigini aýtmak isleýärin. Earthquakeer titremesinden soň başdan geçiren tejribämizi Anadoly uçar modeli däl-de, 11-nji aprelde başdan geçirýän bu model. bazaryň rehimi. " Bu sosial döwlet çemeleşmesi. Institutlary şol bir maksada jemleýän çalt we bitewi utgaşyk. Faalňyş çyzyklara, akym düşeklerine we gowşak ýerlere garşy ylma esaslanýan nol çydamlylyk saýty. Diňe goldaw bermän, zerur bolanda gönüden-göni öndürýän güýçli jemgyýetçilik ukybydyr. Bu şäheri metjitlerden, ybadathanalardan, bazarlardan, köçelerden we raýat arhitekturasyndan aýyrmaýan ýerinde özgeriş çemeleşmesi. Livingaşaýyş meýdanynyň umumy meýilnamasy. Bu şäherleri diňe bir ýer titremelerine däl, eýsem suw joşmalaryna, gurakçylyga, yssy tolkunlara we howa krizisiniň ähli täsirlerine taýýarlaýan ýaşyl we gök infrastruktura düşünjesidir. Tebigy betbagtçylykda işlemek üçin energiýa, suw, arassalaýyş, transport we aragatnaşyk liniýalaryny dizaýn edýän akylly infrastruktura ulgamy we ahyrsoňunda bu tejribäni 81 welaýata ýaýradýan we dünýä hödürleýän uzak möhletli howpsuzlyk gözýetimine öwürmek islegi. Bedeninde we adamlarynda döwlet ukyby we şahamçalarynda geljegi bolan şäherlilige düşünmekdir. Sosial ýaşaýyş jaý taslamalarymyz bilen howpsuz ýaşaýyş ýerlerini döredýäris, şäher özgerişleri bilen töwekgelçilikli gurluşyk ätiýaçlyklaryny azaldýarys we şäherlerimizi esasanam Stambulda has durnukly edýäris. Bu gün ähli ministrlerimiz bilen bilelikde adamzadyň adyndan taryhy pursady başdan geçirdik, Hataý Jarnamasyna gol çekdik. Biz adamzada syýasatdan praktika, dikeldişden özgerişlige we global borçnamalardan ýerli hereketlere geçjekdigimizi mälim etdik. Öňe sürmek, köp derejeli dolandyryşy güýçlendirmek, ýerine ýetirişiň esasy gatnaşyjylary hökmünde ýerli hökümetlere ygtyýar bermek kararyna geldik. Çydamly we durnukly şäherler üçin maliýeleşdirmegi artdyrjakdygymyzy we tebigata esaslanýan çözgütleri we adamlara gönükdirilen çemeleşmeleri ösdürjekdigimizi mälim etdik. Gysgaça aýtsak, COP31-iň prezidenti hökmünde ähli adamzadyň adyndan tutuş adamzada ygrarly bolduk. Wagtyňyz bar bolsa, Anadolynyň ilkinji metjidi Sen Piýere baryp görüň, Hatibi künefe dadyp görüň, eskenderunyň kenarynda gezelenç ediň, Hataýy diňe habarlary bilen däl, eýsem halky, iýmitleri we ýady bilen hem tanşyň. Şu pursatda, bu beýik eserleriň durmuşa geçirilmegine ýolbaşçylyk eden prezidentimiz Rejep Taýyp Erdogana sag bolsun aýdasym gelýär. Minnetdarlygymy bildirýärin. "Ministr Kurum çykyşdan soň journalistsurnalistleriň soraglaryna jogap berdi. Çeşme: Demirören habar gullugynyň Syýasat gurşawy Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum howanyň üýtgemegine garşy göreşiň diňe bir daşky gurşaw syýasaty däl-de, eýsem adam ömrüni goramak meselesidigini aýtdy Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum Hataýdaky Aragatnaşyk Müdirliginiň utgaşdyrylmagy bilen Türkiýa gelen daşary ýurt metbugat agzalary bilen duşuşdy. Ministr Kurum bu ýerde daşary ýurtly journalistsurnalistlere ýüzlendi. Türkiye COP31 ýolbaşçylyk etabynda şäherleriň geljegi baradaky pikirlerini ara alyp maslahatlaşandyklaryny we çydamly şäherler barada gürleşendiklerini mälim eden ministr Kurum: "Dünýädäki şäherler hakda diňe ululygy, ilaty ýa-da ykdysadyýeti bilen gürleşmek döwrüniň gutarandygyny derrew aýtmak isleýärin. Häzirki wagtda şäherleriň hakyky güýji olaryň betbagtçylyga näderejede taýýardyklary we halkyna geljegi näderejede ygtybarlydygy bilen ölçelýär. Şonuň üçin Hataý gaty aýratyn ýerde dur. Hataý, 2023-nji ýylyň 6-njy fewralyndaky ýer titremelerinden soň, öz halkyndan we gadymy ruhdan alýan güýji bilen. "Ol aýaklaryna dolanyp geldi. Siz bu prosesi meýdandan synladyňyz we dünýä jemgyýetçiliginiň pikirine ýetirdiňiz. Istsurnalistler başgalaryň gözleýän ýerine seredýärler, ýöne şu gün diňe Hataýda gurulýan binalary görmeýärler. "Döredilen durmuşlary görmegiňizi isleýäris" -diýdi 'DÜNLDING DILDE Klimat üýtgemegi barada gürlemeýär' Ministr Kurum, COP31 başlygy bolýança klimat krizisine garşy ilkinji gözleglerinde toplan tejribelerini paýlaşmak isleýändigini düşündirip, şeýle diýdi: "Men bu soraglary ilkibaşdan berdim. Dünýä howanyň üýtgemegi barada nähili gürleýär? Haýsy at haýsy ýurtda tapawutlanýar? Adamlar bu meseläni diňe daşky gurşaw meselesi hökmünde görýärlermi ýa-da bu soraglary gündelik durmuşymyzyň bir bölegi hökmünde görkezýäris. Hakykatdanam haýran galdyryjy. Soňky 2 aýda, dünýäde howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly 39 million mazmun öndürildi. Takmynan 2 milliard täsirleşme bolup geçdi we howanyň üýtgemegi indi hünärmenleriň meselesi däl, şäherleriň, kanunlaryň, iýmitleriň, howpsuzlygyň we geljegiň garaşýan zatlarynyň biri Köplenç jemgyýetçilik, ykdysady we syýasy täsirler. Europeewropada uglerod zyňyndylary, arassa nol maksatlary we energiýa ýangyjyndan geçiş Aziýada has güýçli orny eýeleýär, Aziýada azyk, suw we ösüş meselesi ara alnyp maslahatlaşylýar Netijede, adamlar howanyň üýtgemegi barada gönüden-göni gürleýärler, ýangyn, suw joşmasy, süýşmek, suw ýa-da azyk krizisi ýüze çykanda gürleýär. Howanyň meselesi birden abstrakt mowzuga öwrülýär we “adam”, “jemgyýet” we “durmuş” ýaly meselelerde köplenç ulanylýar COP31 syýahaty, sebäbi häzirki wagtda şäher energiýasy, suwy, infrastrukturasy, transporty, galyndylary dolandyrmak, ýaşyl ýerler we iň esasysy, halkyna berýän ynam duýgusy bilen güýçlidir. Şonuň üçin COP31-de adamlaryň hakyky zerurlyklary nukdaýnazaryndan gürleşýäris. Sebäbi howanyň üýtgemegine garşy göreş diňe bir ekologiýa syýasaty däl ARTER TÜRKMENÇILIGI WE Klimat krizisi Earthquakeer titremesi töwekgelçiligi we howa krizisi ýaly iki möhüm fakt bilen başdan geçirilendigini aýdan ministr Kurum sözlerini şeýle dowam etdirdi: "Earthquakeer titremesine garşylygy we howanyň üýtgemegine uýgunlaşmagy iki aýry maksat hökmünde görmeýäris. Bulary biri-biriniň üstüni ýetirýän çydamly şäheriň iki esasy elementi hasaplaýarys. Hataýda COP31 çydamly şäherleriň sebitleýin çäresiniň çäginde geçiren meýilnamalarymyz hem bu düşünişmegiň bir bölegi. Bu ýerde, bu ugurda başdan geçirenlerimiziň ikisinde-de başdan geçiren tejribelerimiz bilen düşündirmek isledik. ýer titremeleri 11 welaýata we 14 million adama täsir etdi. Gynansagam, müňlerçe halkymyzy ýitirdik. Şeýle-de bolsa, ilkinji pursatdan başlap raýatlarymyzy ýeke özi terk etmedik açar. 500 müň ýaşaýyş jaýyny, oba jaýlaryny we iş ýerlerini tamamladyk we olary dogry eýelerine gowşurdyk, ýöne munuň aňyrsynda adam ömri bar, biz bu ýerde diňe ýaşaýyş jaýyny getirmedik, Daniýanyň şäher meýilleşdirijisi Jan Gehliň aýdan sözleri bar. ' Hataýda hut şu düşünje bilen hereket etdik. Hataýa diňe bir gurluşyk meýdançasy hökmünde däl-de, döwülen gadymy wazany bejerýän suratkeşiň duýgurlygy bilen ýakynlaşdyk. Sebäbi Hataýdaky mesele diňe bir bina gurmak bilen çäklenmän, şäheriň ruhuny, ýadyny we köp medeniýetli şahsyýetini janlandyrmakdy. Hataýda Edil şonuň ýaly edýäris. Ilki salgylar ýitdi, indi ýat ýene adresini tapýar. Şäheri täzeden gurmak bilen, esasanam taryhy gurluşda we Antakýada hasaba alnan ýerlerde geçmişini ýitirmeris, şol ýadymyzy gorarys we geljege alyp bararys we şoňa görä hereket etdik. Çyzygyň Atatürk köçesinden Uzun Çarşa çenli uzalyp gidýändigini görýärsiňiz. Uzun Çarşy diňe bir söwda sebiti däl, ýadyň we gündelik durmuşyň janlanýan ýygnak nokady. Iskenderun kenary. Earthquakeer titremesi wagtynda kenar takmynan 80 santimetr çökdi. Bu ýerde durmuşa geçiren daşky gurşaw taslamamyz bilen gysga wagtyň içinde 303 müň inedördül metr meýdany tamamladyk we şäheri deňiz bilen birleşdirdik. Iskenderun kenar taslamasynda, ýaşyl ýerler bilen şäher ýylylyk adasynyň täsirini azaltdyk, sosial çydamlylygy berkitdik we ekologiki deňagramlylygy göz öňünde tutýan model hödürledik. Hataýda diňe bir ýokary gurluşy däl, eýsem infrastrukturany hem täzeden gurduk. Daşky gurşawy goraýan we günde 180 müň kub metre ýetjek Defne şäherinde gurlan ösen biologiki bejeriş desgasy bilen daşky gurşawy goraýan we geljegiň zerurlyklaryny kanagatlandyrýan ulgam döredýäris. Gysgaça aýtsak, şahsyýetini goramak, infrastrukturasyny berkitmek we durmuşy täzeden gurmak arkaly Hataýy janlandyrdyk. Elbetde, bu çemeleşmäni diňe Hataýda däl, eýsem ýer titremesinden ejir çeken ähli welaýatlarda-da kesgitledik. Kahramanmaraşdaky bazarlary, iş ýerlerini we önümçilik ýerlerini bilelikde maslahatlaşdyk. Adyýamanda uly göwrümli täze ýaşaýyş meýdançalaryny döretdik. Malatýada şäheriň ýadyny göterýän taryhy oklary janlandyrdyk. "Adana-dan Diýarbakyra, Elazyğdan Gaziantep, Osmaniýe-den Şanlyurfa çenli ähli betbagtçylyk sebitinde şol bir tertip bilen işledik." Ministr Kurum, öňki çykyşynda çykyşyny Anadoly Karnasiýasy bilen tamamlandygyny we şu gün Anadoly uçar agajy barada gürleşendigini aýtdy: "Prezidentimiz Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda; bir milletiň haýsy şäherleşme modelini döredendigini aýtmak isleýärin. Earthquakeer titremesinden soň bize aýagymyza getiren tejribämizi Anadoly uçar nusgasy hökmünde häsiýetlendirýäris. 11 welaýatymyzda durmuşa geçirilýän bu güýçli jemgyýetçilik döwlet çemeleşmesi. Faalňyşlyk çyzyklaryna, akym düşeklerine we gowşak topraklara esaslanýan nol çydamlylyk saýtydyr. Bu diňe bir goldawy üpjün etmän, eýsem zerur bolan ýagdaýynda gönüden-göni öndürýän ýeridir diňe ýer titremeleriniň täsiri Bu suw joşmalaryna, gurakçylyga, ýylylyk tolkunlaryna we klimat krizisiniň ähli täsirlerine garşy taýynlyk berýän ýaşyl we gök infrastruktura düşünjesidir Uçar modeli: Munuň kökünde ylym, şäherdäki mümkinçilikler we adamlar we geljegi bolan şäherlilige düşünmekdir. Bu tejribäni Türkiýede geçirýäris. Şäher özgerişleri arkaly howpsuz ýaşaýyş ýerlerini döredýäris, şäherlerimizi, ylaýta-da ähli adamzatlarymyzy goldaýarys syýasatdan praktika geçeris, dikeldişden başlap, ýerli borçnamalara geçeris. Howanyň çydamly şäher öwrülişigini öňe sürmek, köp derejeli dolandyryşy güýçlendirmek, durnukly we durnukly şäherler üçin maliýeleşdirmegi artdyrjakdygymyzy we şäher derejesinde durmuşa geçirilýän çözgütleri durmuşa geçirmegimizi wada berdik üstünlikli tejribe doganlyk. COP31-iň prezidenti hökmünde, ähli adamzadyň adyndan, bu beýannama gol çeken ähli ýurtlara minnetdarlygymy bildiresim gelýär Ilkinji metjit Habibi Neçara baryp görüň. Uzun Çarşidäki dükançylar bilen gürleşiň, Hatay kunefe dadyp görüň, Iskenderun kenarynda gezelenç ediň. Hataýy diňe bir täzelikleri bilen däl, eýsem halky, iýmit we ýady bilen hem tanşyň. Şu pursatda bu beýik eserleriň durmuşa geçirilmegine ýolbaşçylyk eden prezidentimiz Rejep Taýyp Erdogana minnetdarlygymy bildiresim gelýär. "Ministr Kurum çykyşdan soň journalistsurnalistleriň soraglaryna jogap berdi Çeşme: Demirören habar gullugy Syýasat gurşawy