Başga bir “üýtgetmek” mümkin!

Stambulda açylan "Sapma" sergisi barada ýurdumyzyň köpugurly suratkeşlerinden Yyltan Taşçy bilen söhbetdeş bolduk. Taşçy biziň ýurdumyzda fotosuratda stiliň we taslama esasly işiň ýoklugyna ünsi çekip, sungatyň taryhyny okamazdan ýa-da bilmezden diňe estetiki düşünje bilen surata düşmekde sungat syýahatynda öňe gitmegiň kyndygyny aýtdy Yıltan Taşçi: Bu meniň 16-njy şahsy sergim. 1001 Kipriň ýüzleri, Nikosiýanyň ýüzleri, Suratkeşlerimiz, Gara maskaly aýal kelläme ilkinji bolup gelýär. Recentlyaňy-ýakynda, Nikosiýa şäher teatrynda "Tartüf 24" atly şahsy surat sergimi açdym Suratçylyk durmuşymda iki adamyň sözleri beýlekilerden tapawutlanýar we maňa gaty täsir etdi. 2008-nji ýylda Tewfik İleri menden: "Siz ençeme ýyllap suratkeş bolduňyz, kitaplaryňyz bar, aýdym-sazyňyz bar, edebiýat mugallymy, surata düşýärsiňiz. Näme üçin çeper surata üns bermeýärsiňiz?" diýdi. Bu meselede höweslendirilmegi we goldawy gaty gymmatly. Sungatyna we şahsyýetine gaty sarpa goýýan Çerkez Karadağ: "Men suratçy däl, sungat suratçysy" -diýdi. Şu güne çenli ismurnalistikada elmydama işledim, dokumental fotosuratlar öňe çykdy. Olar meniň dünýägaraýşym we jemgyýetçilik garaýşym bilen baglanyşyklydy. Çerkez mugallymynyň bu sözlerinden başga-da, sungatyň taryhyny bilmeli we estetiki düşünjä eýe bolmaly. Biraz gaýtalanmagy mümkin, sebäbi hemme ýerde aýdýaryn, ýöne Demirgazyk Kiprdäki suratçylaryň 95% sungat taryhyny bilenok Bu bilim we habarlylyk bilen Mersin döwlet operasyny we balet agzasy balerinalaryny 4 ýyllap surata aldym. Mersinde ýaşaýan suratçy Hulki Muradi ýylda birnäçe gezek balet fotosuraty boýunça hünär gurşawynda seminarlar gurnaýar. Şeýdip, men 4 ýyl gitdim. 6 sagatdan jemi 24 sagat surata düşdüm Şuňa meňzeş diskussiýalar 1990-njy ýyllarda Photoshop üçin geçirildi. 21-nji asyryň ikinji çärýegine girenimizde, emeli intellekt we kompýuterde surata düşmegiň tehniki syýahaty hakda hemişe gürleşilýärdi. Sanly sungat düşünjesinde-de işleýärin. Gyşarmak taslamam sanly sungat hökmünde kabul edilip bilner. Surata düşdüm, ýöne suratda deformasiýa bar. Tehnologiýa garşy däl, ýöne emeli intellekt bilen doly surata düşmegi makul bilmerin. Zerur bolanda ortaça ulanýaryn. Artykmaç manipulýasiýa suraty düýp manysyndan daşlaşdyrýar Gyşarmak, bedeniň estetiki taýdan kesgitlenen çäklerinden aňly arakesme. Bu sergide balerina şekili kämillik ideologiýasynyň daşaýjysy bolmagyny bes edýär; hereket, tertip-düzgün we nepislik böleklere bölünýär we täzeden okalýar. Şekil indi aňlatmaýar - ýoýýar, sarsdyrýar, ýalňyşlyklary döredýär. Bu ýerdäki jesetler tans edenoklar; mejbury, egilen, açylmadyk. Anatomiýa gurluş däl, manipulirläp boljak ýer. Forma üýtgewsiz bolýar; Hereketiň dowamlylygy döwülmäge, bulaşyklyga we deformasiýa ýol berýär. Gyşarmak tomaşaçyny tanyş tanap bilmeýär. Göz öwrenişen nepisligini gözläninde, duşýan zatlary ideal däl, dartgynlylyk. Bu sergi gözelligi öndürmeýär; Gözelligiň nirede we nädip ýykylýandygyny görkezýär. Bu ýerde görünýän zat, bedeniň gözegçilikden çykýan pursady 20-nji asyryň kapitalistik hökümdarlaryna we global kolonialistlerine we 21-nji asyryň ýabany kapitalizmine gabat gelýär. Meniň gyşarnyksyz sergim, rehimsizligi, zalymlygy we doýmazlygy artýan we bütin adamzadyň mekany bolan dünýämizi ýok edip barýan hökümdarlara ýüz urmakdyr. Tankytlarymy ýoýmak, sarsdyrmak, döwmek, bulaşyklyk döretmek we deformasiýa etmek bilen işimde şöhlelendirýärin Tehniki taýdan, Photoshop-a kompýuterdäki süzgüçleri girizýärin. Bir zady deformasiýa edip döretdim. Sungat taryhyny we estetiki düşünjäni bilýän suratkeş hökmünde (bu ýerde kubizm maňa täsir etdi / iýmitlendi), balerina suratlarymy ulandym. Birnäçe günüň dowamynda birnäçe dürli wersiýa döredip, birnäçe gün işledim Suratkeş esasan kitaplar bilen iýmitlenýär. Okaňda hyýalyňyz ösýär. Sungat taryhyny bilýän bolsaňyz we köp okasaňyz, hyýalyňyz giňeler. Ömrümiň dowamynda aýdym-saz bilen iýmitlenen adam boldum. Bu siziň döredijiligiňize hem täsir edýär Sungatda esasy zat özboluşlylykdyr. Bu sungatyň iň möhüm wezipelerinden biridir. Kipr türk suratçylarymyzda iki kemçilik bar. Birinjiden, stili kesgitlemek meselesi bar. Mysal üçin, Hasan Bağlar stili, Başar Taşly stili we Mehmet Türkelmanyň stili bar. Menem köçe suratçysy. Men ismurnalistikanyň üstünde işleýärin. Men resminamalara ünsi jemleýärin. Bu sergide ilkinji gezek setirden çykdym. Ikinji kemçilik, stiliňize baglylykda taslama esasynda işlemekdir. Bu kontekstde, "Bar bolan ýalňyzlyk" atly täze eserim. mowzugydyr. Bu birnäçe ýyllap dowam etjek taslama Surata düşen ýüzlerçe suratymyň 16-syny saýladym. Stambulyň “OvooArt” sungat galereýasynyň eýesi Hakan Körpi, bu taslamamy suratçy Çerkes Karadağ teklip edeninden soň, men oňa suratlarymy iberdim, olaram gaty gowy suratdyr öýdüp, maňa gaýdyp geldi, soň bolsa sergä taýýarlyk görüp başladyk. Sergi 6-njy iýunda açyldy we Stambulda 26-njy iýuna çenli dowam eder. Açylyş gaty gowy boldy. Açylyş dabarasynda saýlama tomaşaçylar bardy. Highokary gatnaşyjy hili bilen serginiň açylyşyny başdan geçirdik. Aýralyk sergim, şu wagta çenli açan 16 sergimiň arasynda meni iň köp hereket edýän we hormatlaýan sergi diýip bilerin. Ondan soň bu sergi Ankara, Izmir we Stambul howa menzillerinde gezelenç eder. Şeýle hem, Eskişehir we Bursa ýaly şäherlere baryp görer. Bu sergi bir ýyl töweregi Türkiýäni aýlanar diýip pikir edýärin. Ondan soň ony Kipre hem geçirip bileris