Bakuw ýygnagy TDT SÖZLÜGINI instit institusional ösüşinde täze tapgyr hökmünde kabul edilýär

Hökümet baştutanlarynyň / Türkiýe Guramasynyň (TTO) Wise-prezidentiniň Bakuwda geçirilen ikinji duşuşygy diňe bir teswirnama çäresi bolman, eýsem guramanyň institusional ösüşiniň täze tapgyry hökmünde hem garalmalydyr. Şeýlelik bilen, esasy üns hemişe döwlet baştutanlarynyň sammit mejlislerine gönükdirilen bolsa, indi ýerine ýetiriji häkimiýet şahalarynyň bu işe has işjeň gatnaşmagy kabul edilen kararlaryň iş ýüzünde durmuşa geçirilmegini çaltlaşdyryp biler. Şu nukdaýnazardan seredilende, ýygnak türk dünýäsinde ykdysady we dolandyryş mehanizmleri bilen syýasy raýdaşlygy tamamlamak ugrundaky möhüm ädimdir. Bakuwyň bu duşuşygy, TDT-de Azerbaýjanyň artýan roluny ýene bir gezek görkezdi Syýasatşynas Aýtan Gurbanowa bu sözleri AZERTAC-a beren beýanatynda aýtdy Azerbaýjanyň geografiki ýagdaýy, energiýa çeşmeleri, ulag we aragatnaşyk mümkinçilikleri guramanyň integrasiýa gün tertibinde esasy orny eýeleýändigini aýtdy. Esasanam Orta Koridoryň ösüşi, Hazar deňzinden ýük daşamagyň köpelmegi we Gündogar-Günbatar ugurlarynyň howpsuzlygyny üpjün etmek fonunda Baku indi diňe bir syýasy platforma bolman, eýsem logistika we ykdysady utgaşdyryş merkezidir. Duşuşykda transport, logistika, gümrük amallarynyň sazlaşdyrylmagy we sanlaşdyryş meseleleriniň aýratyn orny eýeleýändigi munuň aýdyň mysalydyr. Azerbaýjan üçin bu platformanyň iň möhüm artykmaçlyklaryndan biri, sebitiň üstaşyr we energiýa merkezi hökmünde ýurdumyzyň statusyny has-da berkitmekdir. Hazar deňziniň perspektiwasy, Baku-Tbilisi-Kars demir ýoly, Bakuw halkara deňiz söwda porty we Zangezur koridory Türkiýe döwletlerini birleşdirýän ykdysady liniýanyň esasy bölekleri bolup durýar. Şeýle ýagdaýda bitewi gümrük ulgamynyň, sanly söwda platformalarynyň ösdürilmegi we TDT-de serhet amallarynyň ýönekeýleşdirilmegi Azerbaýjanyň milli bähbitlerini aýdyň görkezýär. Sebäbi bu diňe bir ýurdumyzyň üstaşyr girdejilerini artdyrman, eýsem Azerbaýjanyň sebitdäki strategiki agramyny hem ýokarlandyrýar "Duşuşykda energiýa howpsuzlygy meseleleriniň öňe sürülmegi tötänden däldir. Soňky ýyllarda Europeanewropa we Aziýa bazarlarynda energiýa howpsuzlygy meseleleriniň durmuşa geçirilmegi türk döwletleriniň arasynda energiýa hyzmatdaşlygyny has möhüm faktor etdi. Azerbaýjan bu ýerde gaz we elektrik energiýasy eksport edýän ýurt hökmünde öňdebaryjy rol oýnaýar. Gazagystanyň we Türkmenistanyň energiýa potensialyny döredýär. Türk döwletleriniň arasyndaky ýeke-täk energiýa bazary, syýasy zerurlygyň çäginden çykyp, ykdysady zerurlyga öwrüldi TDT-iň geljekdäki ösüşi nukdaýnazaryndan tapawutlanýan esasy nokatlaryň biri guramanyň kem-kemden funksional integrasiýa modeline geçmegi. Söwda päsgelçiliklerini aýyrmak, gümrük amallaryny ýönekeýleşdirmek, capitalewropa Bileleşigindäki ýaly maýa we ýük dolanyşygyny ýeňilleşdirmek, türk döwletleri üçin uzak möhletleýin strategiki maksat bolup görünýär. Bu ugurda doly integrasiýa barada gürleşmek entek ir bolsa-da, bilelikdäki taslamalaryň köpelmegi, ykdysady utgaşdyrylyşy güýçlendirmek we institusional mehanizmleriň emele gelmegi TDT-ni ýönekeý medeni platformadan geo-ykdysady merkeze öwürmek mümkinçiligine eýe. Şeýle hem, TDT-iň güýçlendirilmegi sebitdäki käbir daşary ýurt güýçleriniň ünsüni we aladasyny artdyrýar. Esasanam Merkezi Aziýadaky täsirini goramaga synanyşýan Russiýa, sebite has işjeň girmek isleýän Europeanewropa Bileleşigi we Hytaý üçin türk döwletleriniň utgaşdyrylmagy täze geosyýasy hakykaty döredýär. Şonuň üçin guramanyň ösüşine diňe bir ykdysady taýdan däl, eýsem syýasy we howpsuzlyk nukdaýnazaryndan hem baha berilmelidir. Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasynyň we Türkmenistanyň wekilleriniň duşuşyga gatnaşmagy guramanyň täsiriniň giňelýän geografiýasyny görkezýän möhüm nokatdyr. Bu, TDT-iň geljekde has giň syýasy we ykdysady platforma bolmak isleýändigini görkezýän möhüm habar "-diýdi A.Gurbanowa Syýasatşynas, TDT agza ýurtlaryň hökümet baştutanlarynyň / wise-prezidentiniň Bakuwdaky duşuşygynyň guramanyň täze ösüş tapgyryna gadam basýandygyny görkezdi. Esasy tapawut, indi diňe umumy taryh, dil we medeniýet meselesi däl. Häzirki döwürde ykdysady integrasiýa, energiýa howpsuzlygy, ulag ýollary, sanly üýtgeşmeler we ýeke-täk sebit bazary gün tertibinde Azerbaýjanyň emele gelmegi ýaly aýratyn meseleler, syýasy täsiriň ýokarlanmagy, ykdysady diwidendlere baha bermek we hyzmatdaşlygy güýçlendirmek nukdaýnazaryndan strategiki ähmiýete eýe 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir