"Bakuw herekete çagyryş" resminamasy
Azerbaýjanyň paýtagty Bakuwda geçirilen Bütindünýä şäher ösüş forumynyň (WUF13) 13-nji sessiýasynyň herekete gönükdirilen tebigaty bilen ylhamlanan "Baku herekete çagyryş" resminamasy köpçülikleýin, bilelikdäki, adalatly we öz içine alyjy prosesiň netijesidir. Bu resminama raýat jemgyýeti guramalary

Azerbaýjanyň paýtagty Bakuwda geçirilen Bütindünýä şäher ösüş forumynyň (WUF13) 13-nji sessiýasynyň herekete gönükdirilen tebigaty bilen ylhamlanan "Baku herekete çagyryş" resminamasy köpçülikleýin, bilelikdäki, adalatly we öz içine alyjy prosesiň netijesidir. Bu resminama raýat jemgyýeti guramalary, aýallar, garry adamlar, çagalar we ýaşlar, ýerli halklar, hünärmenler, akademiýa, gözlegçiler, ýerli we sebit häkimiýetleri, maýyplar, parlament agzalary, hususy sektor we ýaşaýyş jaý gymmaty zynjyrynda işleýän beýleki gatnaşyjylar ýaly dürli pudaklarda we dolandyryş derejelerinde gyzyklanýan taraplaryň dürli goşantlaryny öz içine alýar Bu resminama, Bütindünýä şäher forumyndan ozal gyzyklanýan taraplaryň giňişleýin maslahat berişiniň dowamynda birnäçe aýlap dowam eden işiň netijesidir. Bu öňegidişligi goldaýarys we garşylaýarys, dowamlylygy we jogapkärçiligi üpjün etmek üçin yzygiderli köp taraply gatnaşygy mehanizmine esaslanýan deslapky we maslahatdan soň, WUF sikliniň dowamynda adaty tejribe hökmünde kabul edilmegine çagyrýarys 176 ýurtdan 58 000-den gowrak gatnaşyjynyň gatnaşan iň uly WUF çäresini geçirendigi üçin Azerbaýjan hökümetine tüýs ýürekden minnetdarlygymyzy bildirýäris. Taryhda ilkinji gezek 27 döwlet we hökümet baştutany, ýüzden gowrak ministr, Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Baş sekretarynyň orunbasary we birnäçe ýokary derejeli işgär kabul ediji ýurduň başlangyjy bilen Liderler sammitine gatnaşdy. WUF13 täzelikleri Baku şäher ösüş baýragyny, Biznes we innowasiýa merkezini, WUF akademiýa şäherçesini we Tejribe merkezini öz içine alýar Global ýaşaýyş jaý krizisi möhüm nokada ýetýär. Bu krizis tötänleýin däl, çuňňur gurluş, ulgamlaýyn we dolandyryş şowsuzlyklarynyň netijesidir. Bu polikris kowulmak, kolonializm, jynsparazlyk, deňsizlik we beýleki taryhy we häzirki ýagdaýlar bilen baglanyşykly çylşyrymly, özara baglanyşykly faktorlardan gelip çykýar Dünýäde takmynan 3,4 milliard adamda ýeterlik jaý ýok Jaý diňe dört diwarly bina däl. Mertebäniň, şahsyýetiň we iň esasysy ygtybarly geljegiň binýady. Bu köpçülik ýerlerini, mekdepleri, saglygy goraýyş edaralaryny we ş.m. beýleki jemgyýetçilik desgalary we hyzmatlary bilen baglanyşykly ulgamyň esasy elementidir. Şonuň üçin ýaşaýyş jaýy sosial we daşky gurşaw funksiýasy bilen ykrar edilmelidir we şäher hukugyna, sosial goraga we ykdysady ösüşe has giň gözýetime girizilen ösüş meýilnamasynyň merkezinde adam hukugy hökmünde ileri tutulmalydyr Worldwide Dünýädäki ýaşaýyş jaýlarynyň maliýeleşdirilmegi we harytlaşdyrylmagy şäherdäki deňsizligi we garyplygy çuňlaşdyrýar. Giňişlik deňsizligi we öýsüz-öwzarsyzlygy ýokarlandyrýan, gysga möhletli kärende tölegleriniň köpelmegi bilen ýaşaýyş jaýlary oňaýsyz bolýar; Land Gowşak ýer dolandyryş we meýilnamalaşdyryş ulgamlary giňişlikdäki bölünişikden, infrastruktura deňsizliginden we köplenç bazar çaklamalaryna we göçmegine sebäp bolýan köp sanly şäher we ýaşaýyş jaý meseleleriniň özenidir; Global Global we milli borçnamalara garamazdan, ýaşaýyş jaýy üçin döwlet tarapyndan maliýeleşdirme azalýar we adaty maliýe bölünişikli, gysga möhletli we ýaşaýyş jaý meýilnamalaşdyrylan, hyzmat edilýän, döwrebaplaşdyrylan, gurlan we dolandyrylýan ýerlere erbet bagly bolup galýar; ● Şäher we ýaşaýyş jaý krizisini çözmek üçin ygtyýarlyk, mümkinçilik ýa-da serişde bolmazdan, şäher özgertmelerinde ýerli we sebit hökümetleri öňdäki hatarda durýar; ● Dawa-jenjel, uruş we urbisid mekdepler, hassahanalar, jemgyýetçilik desgalary, öýler ýaly raýat infrastrukturasyna gönüden-göni täsir edýär we köplenç bosgun ýa-da öýlerinden göçürilen adamlar ýaly öýsüz galmagyna sebäp bolýar; ● Şäher merkezleri, şäherler we orta şäherler demografiki taýdan çalt üýtgeýär. Olaryň köpüsi maýyplara, ýaşlara, çagalara, aýallara, ýerli halklara we garrylara goldaw berýän we olara ideg edýän milletara ýaşaýyş jaý ulgamlaryna bolan islegi kanagatlandyrmak üçin göreşýär; The Dünýäde mejbury göçürmeler köpelýär we gönüden-göni göçürilmegine we ýaşaýyş jaý krizisiniň agyrlaşmagyna sebäp bolýar. Jaýyň ýykylmagyny görmek diňe bir şahsy zatlaryňyzyň ýitmegini däl, eýsem uzak möhletli akyl, duýgy we fiziki şikesleri hem aňladýar; The Dünýädäki şäherlerde güýçli suw joşmasy, şäher ýylylyk tolkunlary we howanyň hili pes howanyň üýtgemegine täsir edýär. Housingaşaýyş jaýynda ýaşaýan maşgalalar üýtgeýän howanyň deňeşdirilmedik täsirleri bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar; ● Aýal-gyzlar taryhda hossarlyk ýüküni çekdiler we häzirki wagtda ýaşaýyş jaýy, emläk eýeçiligi, iş üpjünçiligi, esasy hyzmatlar, hereket we beýleki meseleler bilen baglanyşykly gurluş päsgelçiliklerine duçar bolýarlar; Economic Ykdysady çökgünlik we beýleki goşant goşýan faktorlar maşgalalary we şahsyýetleri görlüp-eşidilmedik derejede öýsüz galdyrýar. Köp şäher öýsüz-öwzarsyzlygy jenaýat jogapkärçiligine çekýär, ýöne bu meseläniň çözgüdi ýa-da alternatiwalary az; ● Bütin dünýäde ýaşaýyş jaý üpjünçiligi suw we arassaçylyk, elektrik togy, birikme, jemgyýetçilik hyzmatlary, bilim, saglyk we arassa howa ýaly has giň ykdysady we infrastruktura ulgamlaryna ýeterlik birleşdirilmedi. Infrastrukturany we esasy hyzmatlary utgaşdyrmagyň, hyzmat etmegiň we maliýeleşdirmegiň bolmazlygy ýaşaýyş jaý gytçylygynyň täsirini güýçlendirýär; Concrete Beton, az uglerodly alternatiwalar we adaty we ýerli gurluşyk usullary ýaly gurluşyk we gurluşyk materiallarynyň ulanylmagy global parnik gazlarynyň takmynan üçden bir bölegini tutýar; Professional Professional ukyplaryň, maglumatlaryň we faktlaryň ýeterlik bolmazlygy köplenç kararlaryň pes bolmagyna, ekspluatasiýa tejribesine we korrupsiýa sebäp bolýar Bu umumylyklara garamazdan, her bir töwerek, şäher, ýurt, sebit we yklym tapawutlanýar. Bu krizisiň hakyky tebigatyna düşünmek üçin ýerli we milli konteksti öwrenmek möhümdir Bu global meseläniň gerimi aýgytly, ylalaşykly we gyssagly jogap berilmegini talap edýär. Hereket çagyryşynyň merkezinde ýaşaýyş jaý meseleleriniň täzeden ileri tutulmagy, ýaşaýyş jaý syýasatynyň toplumlaýyn dolandyrylmagy, köp taraply hereketleriň utgaşdyrylmagy, uzak möhletleýin maliýeleşdirilmegi, durmuşa geçiriş ukybynyň ýokarlanmagy, köp derejeli dolandyryş, durnukly döwlet maýa goýumlary we ölçenip boljak jogapkärçilik mehanizmleri bilen goldaw bar Housingaşaýyş jaýy barada halkara derejesinde ykrar edilen adam hukugy hökmünde kabul edilmeginden başlap, ýaşaýyş jaý prosesi, 2030-njy ýyl üçin gün tertibi we gelejek şertnamasy boýunça köptaraplaýyn hereketlere dowam edýän ygrarlylyga ýokary baha berýäris. Täze şäher gün tertibiniň 10 ýyllygyny belleýänimizde, agza ýurtlary durmuşa geçirmegi çaltlaşdyrmaga we global ýaşaýyş krizisini has netijeli çözmek üçin BMG çözgüt meýilnamasynyň hyzmatdaşlygyny we utgaşdyrylmagyny güýçlendirmäge çagyrýarys BMG-ny çözmek meýilnamasynyň 2011-nji ýyldaky strategiki meýilnamasy, hemmeler üçin ýeterlik ýaşaýyş jaýy boýunça hökümetara açyk hünärmenler iş toparynyň üsti bilen ýaşaýyş jaý meseleleri boýunça çäreleri çaltlaşdyrmak üçin maksatnama hödürleýär. Agza döwletler we gyzyklanýan taraplar iş toparyna işjeň gatnaşmaga, hünärmenleri we hünärmenleri bellemäge we wekilçilikli toparlaryň goşulmagyny üpjün etmek arkaly öz içine alyjy gatnaşyga goldaw bermäge çagyrylýar Geljekki onýyllygy (we indiki bäş WUF sessiýasyny) Täze şäher gün tertibiniň durmuşa geçirilmegini çaltlaşdyrmak we Durnukly ösüş maksatlarynda (SDGs) göze görnüp duran ösüş gazanmak üçin Hereket onýyllygy hökmünde hödürlemek üçin ajaýyp mümkinçilik bar. WUF netijeleri yzarlanylýan borçnamalary, üstünlikli maksatnamalary we taslamalary resminamalaşdyrmaly we 2030-njy ýyldan soňky gün tertibini işläp düzmekde durmuşa geçirmek ýollaryny paýlaşmalydyr Sebit we milli prosesler ýaşaýyş jaý meýilnamasynda güýçli syýasy dinamikany döretmäge kömek edýär. Täze şäher gün tertibiniň ministrler ýygnagynyň gysgaça mazmuny, Ikinji Afrika şäher forumynyň Naýrobi jarnamasy (2026-njy ýylyň aprel aýy) we ş.m. ýeterlik, elýeterli, öz içine alyjy we howanyň çydamly ýaşaýyş jaýlary üçin möhüm ileri tutulýan ugurlary kesgitleýär. Bu makalada Günorta-Günorta we Demirgazyk-Günorta hyzmatdaşlygy we hyzmatdaşlygyň täze görnüşlerini öwrenmek mümkinçiligi hem görkezilýär Hereket etmek baradaky bu çagyryşlar üç ugra bölünýär: ýaşaýyş krizisiniň esasy hukuklaryny we hereketlendirijilerini ykrar etmek, gönüden-göni ýüze çykmagyna garşy çäre görmek we hemmeler üçin adalatly, öz içine alyjy, dowamly we dowamly geljege ýaşaýyş jaý ulgamlaryny üýtgetmek Esasy hukuklary we sürüjileri kabul etmek 1. Adam hukuklaryny goraň, hormatlaň we üpjün ediň! Dürli nukdaýnazardan, jaý ýykylmagy, dawa-jenjeller we göçürilmegi mertebä, howpsuzlyga täsir edip, hukuk däl-de, haryt hökmünde görülmegini dowam etdirýär. we eklenjine zyýan ýetirýär. Biz ýaşaýyş jaýyna adam hukuklary çemeleşmesini, şol sanda göçürmekden goramak, has güýçli ygtyýarlyk, kärendeçini goramak we adalat ygtyýaryny doly kabul etmegi we durmuşa geçirmäge çagyrýarys. Halkara guramalaryň goldawy bilen, milli we ýerli hökümetler bulary ýaşaýyş jaýynyň sosial we ekologiki funksiýasyny ykrar edýän we goraýan hukuk, syýasy, ýerden peýdalanmak meýilnamalaşdyryş we institusional gurluş resminamalaryna girizmeli. Sebit, milli we ýerli ýaşaýyş jaý ulgamlarynyň çäginde jemgyýetiň ýolbaşçylygyndaky we gatnaşýan çemeleşmeleri gurmaga çagyrýarys Maşgalalar, şahsyýetler we göçüp gelenler köplenç durnuksyz ýa-da laýyk däl ýaşaýyş jaýlarynda ýaşamaga mejbur bolýarlar, bu bolsa olary başga ýere göçürmäge, durnuksyzlyga we izolýasiýa sezewar edýär. Ynsanperwer kömegi, dikeldişi we uzak möhletleýin ösüşi baglanyşdyrýan, howanyň durnukly we adam merkezindäki şäherleriň gowşak we konfliktden soňky ýagdaýlarda dikelmegini öňe sürýän we olaryň ösüş we howanyň maliýeleşdirilmegine elýeterliligi üpjün edýän toplumlaýyn ýaşaýyş jaý çemeleşmelerini çagyrýarys. Milli we ýerli hökümetler, gumanitar we ösüş guramalary we halkara guramalar ýaşaýyş jaýlaryny we möhüm raýat infrastrukturasyny goramaly, göçürilmekden we weýran bolmakdan goragy güýçlendirmeli we bu goraglaryň netijeli durmuşa geçirilmegini üpjün edýän mehanizmleri goldamaly. Konfliktden soňky rekonstruksiýa üçin ýer eýesi Azerbaýjan hökümetini goşmak bilen möhüm global mysallar bar. Dikeldiş we dikeldiş işlerini ileri tutmak, ahyrky netijede içerki göçürilenleriň öýlerine dolanmagy üçin ileri tutulýan çemeleşmäni talap edýäris. "Erkin we öňünden habarly razylyk" ýörelgesi ähli milli hökümetler tarapyndan üpjün edilmelidir Systemsaşaýyş jaý ulgamlary ýerli aýratynlyklary emele getirýän jyns, etnik, medeniýet, ýaş, maýyplyk, hukuk ýagdaýy we raýatlyk ýaly dürli hakykatlary äsgermezlik etmegini dowam etdirýär, köpleriň aýrylmagyny we deňsiz netijelerini güýçlendirýär. Adamlary syýasatyň we durmuşa geçirmegiň merkezinde goýýan we dürli toparlary bilelikde awtor hökmünde ykrar edýän ýaşaýyş jaýyna milletara we köp taraply çemeleşmäge çagyrýarys. Raýat jemgyýeti we ýerli hereketler, hökümet, hususy pudak we hünärmenler bilen bilelikde ýaşaýyş jaý syýasatynyň dürlüligini öňe sürmeli we goramaly Howanyň üýtgemeginiň täsiri ýaşaýyş jaýlarynyň howpsuzlygyny we ýaşaýyş ýerleriniň üýtgemegini çaltlaşdyrýar, eýýäm sosial, ykdysady we daşky gurşaw durnuksyzlygy bilen ýüzbe-ýüz bolýan etraplardaky, şäherlerdäki we sebitlerdäki jemgyýetlere deň derejede täsir edýär. Frequygy-ýygydan suw joşmalary, gurakçylyk, biodürlüligiň ýitmegi, hapalanmagy, aşa yssy we howanyň hiliniň ýaramazlaşmagy ilatyň saglygyna, ekosistemalaryna, ýaşaýyş durmuşyna, ýaşaýyş durmuşyna we umumy ýaşaýyş hiline zyýanly täsir edýär. Howanyň üýtgemegine çydamlylygy güýçlendirýän, biodürlüligi goraýan we howanyň adalatyna ygrarly we daşky gurşawy gorap saklaýan şäherleşme we meýilnamalaşdyryş goldawy bilen tebigata esaslanýan, jemgyýetiň ýolbaşçylygyndaky we ýerli çözgütler arkaly zyýanly täsirleri azaltmak üçin tebigata esaslanýan, jemgyýetiň ýolbaşçylygyndaky we ýerli çözgütleri çagyrýarys. Makro-milli we ýerli hökümetiň durnukly infrastruktura, gaýtadan dikeldilýän energiýa, esasy hyzmatlar, betbagtçylyga taýýarlyk we öňüni alyş çäreleri, durmuş mümkinçilikleri we sosial ulgamlar boýunça makro-milli we ýerli dolandyryş çäreleri bilen bir hatarda adamlar tarapyndan dolandyrylýan ýerli we däp bolan tejribeleri güýçlendirmäge çagyrýarys Ingaşaýyş jaýy köplenç infrastrukturadan, esasy hyzmatlardan we ykdysady mümkinçiliklerden üzňeleşdirilýär, şol bir wagtyň özünde meýilleşdirilmedik şäher çaknyşyklary, giňişlikdäki diskriminasiýa we ýer ulanylyşynyň pes utgaşdyrylmagy pes girdejili maşgalalary iş, hyzmatlar we mümkinçiliklerden uzak we uzak sebitlere iterýär. Jaýlary ulag, hyzmatlar, eklenç, tebigy we medeni miras bilen baglanyşdyrýan toplumlaýyn we gatnaşyjy, jyns taýdan duýgur giňişlik meýilnamalaşdyryş çemeleşmesini çagyrýarys. Şol bir wagtyň özünde, garyşyk, öz içine alyjy we hyzmat edilýän milletara etraplary ösdürmek möhümdir. Housingaşaýyş jaýyny, ykdysady mümkinçilikleri we transporty öz içine alýan hünärmenleri, akademiýalary, gözleg institutlaryny hökümet we raýat jemgyýeti bilen bilelikde getirýäris toplumlaýyn şäher meýilnamasy we maksatlaýyn subsidiýalar barada umumy düşünje çagyrýarys 6. Jaýlary hemmeler üçin elýeterli ediň! Landser bahalarynyň ýokarlanmagy, emläk çaklamalary, gysga möhletli kärende tölegleri, durnuksyz zähmet bazarlary, ýaşaýyş jaý üpjünçiliginiň çäkliligi we maliýeleşdirmegiň deň bolmazlygy sebäpli köp maşgalany öýsüz-öwzarsyz we ýaşaýyş şertlerini kanagatlandyrmaýan ýagdaýlar sebäpli ýaşaýyş jaýlary hasam kynlaşdyrýar. Elýeterliligi ýokarlandyrmak üçin dowamly çäreleri görmäge çagyrýarys; bular kärende we sosial ýaşaýyş jaýlaryna elýeterliligi giňeltmek, öz içine alýan sebitleşdirmegi höweslendirmek, subsidiýalary we çykdajylary azaltmak strategiýalaryny güýçlendirmek, spekulýatiw amallary kadalaşdyrmak, emläk salgyt ulgamlaryny gowulandyrmak we dürli girdeji toparlary üçin maliýeleşdirmek mümkinçiligini öz içine alýar. Mejlisleri we milli hökümetleri jemgyýetçilik ýaşaýyş jaý maksatnamalary, Ösüş Maliýe Guramalary (DFI), hususy sektor we hususy gurluşyk başlangyçlary arkaly ýaşaýyş jaý üpjünçiligini artdyrmak bilen, elýeterliligi goraýan kanunçylyk çärelerini görmäge çagyrýarys Goňşular diňe bir fiziki gurluş we ýerleşiş barada däl-de, eýsem ideg potensialy, jemgyýetçilik baglanyşygy, medeniýet, howpsuzlyk we köpçülikleýin durmuş, adam potensialyny, abadançylygyny we jemgyýetini ösdürmäge mümkinçilik berýär. Jyns, dürlüligi we jynsy ugry çözmek, jyns esasly zorlugy ýok etmek, jemgyýetçilik we umumy ýerleri berkitmek we ähliumumy we öz içine alyjy ýaşaýyş jaý dizaýnyny öňe sürmek arkaly elýeterliligi, ýakynlygy, howpsuzlygy, abadançylygy we jemgyýetiň goşulmagyny goldaýan ýaşaýyş jaý çemeleşmelerine çagyrýarys. Hökümetleri, hünärmen guramalary we raýat jemgyýetini sosial jebisligi güýçlendirýän, diskriminasiýany azaldýan we howpsuzlygy, saglygy we mertebäni ýokarlandyrýan öz içine alyjy we dürli sebitleri döretmek üçin anyk görkezmeleri işläp düzmäge çagyrýarys Mejbury göçürmek we göçürmek halkara derejesinde ykrar edilen adam hukuklarynyň gödek bozulmagy, ýaşaýyş jaý howpsuzlygyny azaltmak, ýaşaýyş durmuşyny ýok etmek, howa krizisini çuňlaşdyrmak, adam mertebesini pese gaçyrmak we jemgyýetçilik ulgamlaryny gowşatmak, köplenç ýeterlik kepillikler we alternatiwalar bolmazdan hasaplanýar. Zor bilen göçürilmekden we göçürilmekden has güýçli gorag mehanizmlerine çagyrýarys. Bularyň arasynda hukuk kepillikleri, gözegçilik mehanizmleri we ýaşaýyş jaý hukugynyň howpsuzlygyny üpjün edýän öňüni alyş çemeleşmeleri bar. Şol bir wagtyň özünde, ýerinde täzeden gurmak, jemgyýetçilige esaslanýan çemeleşmeler, şeýle hem göçürmegiň öňüni alyp bolmajak ýerlerde ýeterlik kompensasiýa we alternatiwalary üpjün etmek ileri tutulýan ugur bolmaly. BMG guramalary tarapyndan goldanýan parlament komitetleri, döwlet edaralary, adam hukuklary guramalary we halkara guramalar jogapkärçiligi güýçlendirmeli we dünýäde mejbury göçürilmegine gözegçilik etmek, kartalaşdyrmak we ýok etmek üçin hemişelik köptaraplaýyn mehanizmleri döretmeli Öz-özünden gurlan, tapgyrlaýyn we resmi däl ýaşaýyş jaý ulgamlary arkaly millionlarça adam eýýäm şäherleriň döremegine goşant goşýar, emma bu hakykatlar syýasatdan we kanuny taýdan ykrar edilmekden gaça durýar. Biz tapgyrlaýyn ýaşaýyş jaý gurluşygyny, şäher boýunça resmi däl ýaşaýyş ýerlerini gowulandyrmagy, kanunlaşdyrmagy, kärende we sosial ýaşaýyş jaýlaryny, kooperatiwleri, jemgyýetçilik ýer trestlerini, öz içine alýan ýaşaýyş jaý taslamalaryny we jemgyýetçilik esasly ýaşaýyş başlangyçlaryny öz içine alýan dürli we ýerli esasly çemeleşmäni talap edýäris. Milli we ýerli hökümetler, raýat jemgyýeti, ýaşaýyş jaý üpjün edijileri we operatorlary, hususy pudagyň maliýe guramalary we banklary arasynda has güýçli hyzmatdaşlygy höweslendirýäris. Bu hyzmatdaşlyk, döwlet, hususy, jemgyýetçilik, mikro we garyşyk maliýe gurallarynyň kombinasiýasy arkaly innowasiýa görnüşinde islege esaslanýan programmalary öňe sürmäge hyzmat etmelidir Şäherleşmäniň ýokarlanmagy, maliýeleşdirmegiň giňelmegi we ýer dolandyryşynyň gowşak ulgamlary ýer bahalarynyň ýokarlanmagyna, emläk çaklamalaryna, giňişlikdäki deňsizlige we iş möhletiniň durnuksyzlygyna sebäp bolýar. Marketser bazarlaryny degişli kadalaşdyrmak, çaklamalaryň, emläk salgytlarynyň, öz içine alyjy ýaşaýyş jaý syýasatlarynyň, ösüş tölegleriniň we ýer bahasynyň adalatly paýlanmagynyň üsti bilen ýer ulgamlaryna has güýçli döwlet we ýerli gözegçiligi talap edýäris, bu hyzmat edilýän we töwekgelçilikli ýerlere sebäp bolýar. deň elýeterliligi üpjün ediň. Parlamentleri we milli guramalary ýer dolandyryşyny ýerli häkimiýetlere bermäge çagyrýarys. Localerli dolandyryş edaralary, ýer edaralary, jemgyýetler we ösüş hyzmatdaşlary ýerden peýdalanmak hukugyny we gorag mehanizmlerini öz içine alýan we jogapkärçilikli dolandyryş dolandyryş ulgamlaryny ösdürmeli Financeaşaýyş jaý maliýeleşdiriş ulgamlary bölek-bölek, utgaşdyrylan we elýeterli däl bolup galýar, döwlet maýa goýumlary çäklidir, karz almak mümkinçiligi deň däl we bar bolan mehanizmler pes girdejili maşgalalara we jemgyýetlere ýetip bilmeýär. Goşulmagy we giň gerimli durmuşa geçirmegi ileri tutýan ýaşaýyş jaý maliýeleşdiriş zynjyryna göz aýlamaga çagyrýarys. Bu maksat bilen, salgyt özbaşdaklygyna we girdeji gazanmak strategiýalaryna aýratyn üns bermek bilen munisipal maliýe serişdelerini güýçlendirmek möhümdir. Ösüş banklaryny we hususy pudagy karzlara elýeterliligi ileri tutmaga we bu mümkinçilikleriň, esasanam iň mätäçlere elýeterli bolmagy üçin sebitleýin, uzak möhletleýin we öňünden aýdyp boljak maliýeleşdiriş mehanizmlerini döretmäge çagyrýarys Hususy pudagy milli we ýerli hökümetler, merkezi banklar, maliýe guramalary we guramalary tygşytlamak ulgamlary bilen töwekgelçiligi bahalandyrmak we dolandyrmak, maksatlaýyn subsidiýalar, karz ygtyýaryny ýokarlandyrmak we garyşyk maliýeleşdirmek üçin täze çemeleşmeleri işläp düzmek üçin hyzmatdaşlyga çagyrýarys. Parlamentarlary we milli maliýeleşdiriş guramalaryny jemgyýetçilik subsidiýalaryny diwersifikasiýa etmäge çagyrýarys, şeýlelik bilen ýaşaýyş jaýyna, şol sanda hususy we jemgyýetçilik esasly tygşytlaýyş ulgamlaryna dürli çemeleşmeleri goldaýarys 12. Köp pudaklaýyn we köp taraply çemeleşmäni höweslendiriň! Böleklere bölünen meýilnamalaşdyryş ulgamlary ýaşaýyş jaýlaryny ýer, infrastruktura, ulag, eklenç we esasy hyzmatlardan aýyrýar, sosial çykaryşy güýçlendirýär, giňişlikdäki deňsizligi we netijesiz şäher ösüşini. Housingaşaýyş jaýlarynyň has giň we şäher ösüş çarçuwalaryna birleşdirilen, deňligi, goşulyşmagy, giňişlik adalatyny we şähere bolan hukugy öňe sürýän toplumlaýyn we ulgamlaýyn meýilnamalaşdyryş çemeleşmelerini çagyrýarys. Bu prosesiň netijelerini bilelikde düzmek üçin ýerli dolandyryş edaralarynyň, raýat jemgyýeti guramalarynyň, jemgyýetçilik hereketleriniň we hususy pudagyň wekilleriniň ygtyýarlyklaryny durmuşa geçirmegi möhüm hasaplaýarys 13. Köp derejeli we gatnaşýan dolandyryşy güýçlendiriň! Netijeli ýaşaýyş jaý ulgamlary hökümetiň ähli derejeleriniň, şeýle hem jemgyýetçilik hereketleriniň, raýat jemgyýetiniň, hünärmenleriň we ösüş hyzmatdaşlarynyň arasynda güýçli hyzmatdaşlygy, hyzmatdaşlygy we utgaşdyrmagy talap edýär. Orta ölçegli şäherlerden başlap, şäherlere çenli ýerli we sebit hökümetleri köplenç zerur ygtyýar, maliýe we gurama goldawy bolmazdan ýerine ýetiriji wezipelerini ýerine ýetirmäge mejbur bolýarlar. Agza ýurtlary jogapkärçiligiň bölünişigini aýdyňlaşdyrýan, edaralaryň, pudaklaryň we gyzyklanýan taraplaryň arasyndaky utgaşdyrylyşy gowulandyrýan we merkezleşdirilmedik maliýeleşdirme, meýilnamalaşdyryş gurallary we institusional we durmuşa geçiriş kuwwatyny güýçlendirýän gurluş özgertmelerini durmuşa geçirmäge çagyrýarys. Milli hökümetler, ýerli we sebit häkimiýetleri, jemgyýetler, hünärmenler, ösüş hyzmatdaşlary we raýat jemgyýeti öz içine alyjy ýaşaýyş jaýyny, şäher derejesinde resmi däl ýaşaýyş ýerlerini gowulandyrmagy we ýerli şäher özgerişlerini goldaýan şäher we sebit köp derejeli we köp taraply dolandyryş mehanizmlerini güýçlendirmeli 14. Durmuşa geçirmäge, jogapkärçilige we ygrarly boluň! Housaşaýyş jaý borçnamalary ep-esli, ýöne pes utgaşdyrmak, çäkli mümkinçilikler we netijesiz ulgamlar sebäpli durmuşa geçirmek garaşylýandan pes. Aç-açan hereketler, ölçenip bolýan maksatlar we berk gözegçilik we jogapkärçilik mehanizmleri bilen bilelikde milli ýaşaýyş jaý strategiýalaryny durmuşa geçirmäge çagyrýarys. Mundan başga-da, ýerine ýetiriş ukybyny güýçlendirýän bilim, okuw we hünär derejesini ýokarlandyrmak ulgamlaryna yzygiderli maýa goýumlaryny artdyrmak möhümdir Raýat jemgyýetini, ýerli we milli hökümetleri hyzmatdaşlygy gurmaga, kuwwaty ösdürmäge, utgaşdyrmaga kömek etjek güýçli göçüriş forumlaryny we bilelikdäki komitetleri döretmäge çagyrýarys. güýçlendirmek, üstünlikli tejribe resminamalaşdyrmak we ösüşe gözegçilik etmek üçin hyzmat edýär. Global derejede, BMG hasaplaşyk maksatnamasyna Bütindünýä şäher forumyny Täze şäher gün tertibiniň ýerine ýetirilişine gözegçilik etmek we ýaşaýyş jaý tejribesini giňeltmek üçin esasy platforma hökmünde ulanmaga çagyrýarys 15. Bilimleri we maglumatlary halkyň peýdasyna ulanyň! Systemsaşaýyş jaý ulgamlary köplenç ýerleriň hasaba alynmazlygy, ýaşaýyş jaý we bazar gözlegleriniň nädogry bolmagy, nädogry ilat ýazuwy we bölünmedik demografiki maglumatlar, çäkli ykdysady görkezijiler we köne maglumatlar bilen işleýär, bu çalt üýtgeýän zerurlyklara, tebigy betbagtçylyklara we uzak möhletleýin meýilnamalara ýeterlik jogap bermegi kynlaşdyrýar. Localerli we jemgyýetçilik esasly maglumatlary ylmy we akademiki bilimler bilen birleşdirýän subutnamalara esaslanýan çemeleşmä berk ygrarly bolmaga çagyrýarys. AI-iň has güýçli analitiki we empirik esaslary gurmak üçin mümkinçiliklerini birleşdirip, bilim we mümkinçiliklerdäki boşluklary çözmäge akademiki institutlary, gözleg hyzmatdaşlaryny we praktikantlaryny çagyrýarys. Biz halkara guramalary, hökümetleri we akademiki jemgyýetçiligi, esasanam Global Günortada gözlegleri çaltlaşdyrmak üçin has köp çeşme toplamaga çagyrýarys. Bu, hünärmenleriň, döwlet işgärleriniň, raýat jemgyýetiniň we jemgyýetçilik meýilnamalarynyň gatnaşmagy meýilleşdirmek üçin mümkinçiliklerini artdyrmaga gönükdirilen maksatly maksatnamalaryň işlenip düzülmegini öz içine alýar Ahyrynda, Azerbaýjanyň hökümetine we halkyna myhmansöýerligi üçin minnetdarlygymyzy bildirýäris. "Bakuw herekete çagyryş" resminamasy, ýaşaýyş jaý krizisini düýpden çözmek üçin ägirt uly çagyryş. Bilelikde, bu kynçylyklary hiç kimi yzda galdyrman çözmeli Bellik: "Baku herekete çagyryş", WUF13 bilen baglanyşykly gyzyklanýan taraplaryň maslahatlara we çekişmelere esaslanýan zerurlyklaryny göz öňünde tutýan iň soňky resminama. Bu resminama hökümetara şertnama däl we agza döwletleriň ýa-da Birleşen Milletler Guramasynyň Sekretariatynyň garaýyşlaryny ýa-da resmi pozisiýasyny görkezmeýär 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir

