Baku-Brýussel liniýasynda täze döwür: Azerbaýjan düzgünleri buýurýar - SÖENTGI

Şu ýylyň 20-nji maýynda Bakuwda Azerbaýjan bilen Europeanewropa Bileleşiginiň arasynda geçirilen Howpsuzlyk gepleşikleriniň ýedinji ýygnagy Brýussel bilen ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň hil taýdan täze strategiki tapgyra gadam basandygyny görkezýär Taraplar formaty giňeltmek we ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň strategiki ähmiýetini we has giň gerimini görkezýän Azerbaýjan-EUB syýasy we howpsuzlyk gepleşikleri diýip atlandyrmak barada ylalaşdylar. Formatyň giňelmegi, bir tarapdan, häzirki döwürde bolup geçýän prosesleriň fonunda EUB-niň Azerbaýjana bolan aýratyn gyzyklanmasyny görkezýär, beýleki tarapdan, resmi Bakuwyň halkara arenasyndaky syýasy agramyny we strategiki täsirini ýene bir gezek açýar Gysga wagtyň içinde EUB Geňeşiniň başlygy Antonio Kosta we Europeanewropa Komissiýasynyň wise-prezidenti Kaýa Kallasyň Bakuwdaky saparlary we Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýew bilen geçirilen duşuşyklar häzirki wagtda Bakuwyň Brýussel üçin Orta Koridor, global energiýa howpsuzlygy we durnukly ulag baglanyşyklaryny döretmek ýaly uly mega-taslamalary döretmekde çalşyp bolmajak we ygtybarly hyzmatdaşdygyny subut edýär Soňky ýyllarda resmi Bakuwyň köp wektorly daşary syýasat ugrunda Europeanewropa ýurtlary we paýtagtlary bilen gatnaşyklaryň üýtgemegi hasaba alyndy. Azerbaýjan theB bilen täze, strategiki we düýpli gün tertibini düzýär Şu nukdaýnazardan seredilende, Azerbaýjanyň prezidentiniň Tirana we Kopengagende theB-ne eden saparlary Bakuwyň diplomatik geografiýasyny ikitaraplaýyn görnüşde giňeldýändigini ýene bir gezek görkezýär Bu saparlar, şeýle hem Azerbaýjanyň milli bähbitlerini iň ýokary derejede ileri tutýandygyny görkezýär Şol bir wagtyň özünde, bu çemeleşme EUB-niň Azerbaýjany diňe sebitdäki durnuklylygy we energiýa howpsuzlygyny goraýan döwlet hökmünde görmeýändigini görkezýär. Brýussel Baku bilen daşary syýasat we global meseleler boýunça maslahatlaşýar we bu ugurda bilelikdäki ädim ätmek isleýändigini mälim edýär. Bu täze, giňeldilen gatnaşyk görnüşi ýakyn wagtda taraplaryň arasynda has uly şertnamalara we bilelikdäki taslamalara gol çekmek üçin kanuny we syýasy esaslary taýýarlaýar Bu gepleşikleriň dowamy hökmünde Baku bilen Brýusseliň arasynda geljekdäki global maksatlar ara alnyp maslahatlaşylar we meseläniň gyzykly tarapy, bu pikir alyşmalarda we meýilnamalaşdyryşda Azerbaýjanyň eýýäm deň hyzmatdaş hökmünde çykyş etmegidir Geopolitiki tolgunyşyklaryň we dünýädäki konfliktleriň fonunda Europeewropa energiýa kartasyny täzeden düzýär. Hut şu meselede alternatiw we ygtybarly ýollary üpjün etmekde Azerbaýjanyň roly köne yklymyň ykdysady durnuklylygy üçin ornuny tutup bilmez. “Orta koridor” transport taslamasy taraplaryň arasyndaky gatnaşyklary düýbünden başga derejä çykarýar. Brýussel bu ägirt uly tranzit liniýasynyň beýleki alternatiw ugurlar bilen deňeşdirilende ýük daşamak wagtyny we logistika çykdajylaryny ep-esli azaldýandygyny gowy bilýär Bakuwda geçirilen ýedinji gepleşikde Europeanewropaly resmileriň ykdysady taýdan netijeli we yzygiderli hyzmatdaşlyk meselesine berýän ünsi şu nukdaýnazardan seredilmelidir. Europeewropanyň syýasy merkezleri, dünýäde bolup geçýän prosesleriň fonunda global logistika zynjyrynyň döwülýän döwründe Azerbaýjanyň ygtybarly çatryk we durnukly köpri bolandygyny bilýär. Häzirki wagtda Brýussel bilen Baku bilen ýola goýlan bu gatnaşyklaryň iki tarapyň hem bähbidine hyzmat edýändigini, özara garaşlylyga esaslanýan uzak möhletli we köptaraply strategiýadygyny ynam bilen aýdyp bolar Häzirki wagtda Azerbaýjan 16 Europeanewropa ýurduna tebigy gaz eksport edýär. Günorta gaz koridorynyň ahyrky nokady bolan Trans-Adriatik turbageçirijiniň (TAP) üsti bilen Azerbaýjan her ýyl Europeewropa milliardlarça kub metr tebigy gaz eksport edýär. Diňe soňky ýyllaryň resmi statistikasyna seretsek, ýurdumyzyň Europeanewropa bazaryna gaz eksporty ýylsaýyn köpeldi we ýyllyk derejesinden 11-12 milliard kub metrden geçdi Iň esasy zat, taraplaryň arasynda gol çekilen strategiki memorandumlaryň çäginde ýakyn wagtda bu göwrümi ýylda 20 milliard kub metre ýetirmegi maksat edinýär we bu ugurda işler yzygiderli dowam etdirilýär. Bu köne yklymyň energiýa üpjünçiliginiň geografiýasyny düýpgöter üýtgetdi. 20-nji maýda geçirilen ýygnak Azerbaýjanyň global energiýa krizisleri we çeşmeler ugrundaky ýiti göreşleri wagtynda öz borçlaryny kemsiz ýerine ýetirýän hyzmatdaşdygyny ýene bir gezek subut etdi Şeýle-de bolsa, Azerbaýjanyň diňe bir şu günki global energiýa tendensiýalaryny däl, eýsem geljegini hem görkezýändigini bellemek gerek. Oururdumyzyň täzelenip bilýän energiýa potensialy Baku-Brýussel liniýasynda düýbünden täze sahypa açýar. Eýýäm ýakyn "Greenaşyl energiýany" göni Azerbaýjandan Europeewropa Gara deňziň düýbünde goýuljak ullakan suw kabeli arkaly geçirmek meýilleşdirilýär. Bu taryhy taslama, ekologik geçişde we yklymyň "zyňyndylary" maksatlarynda ýurdumyzyň öňdebaryjy rol oýnandygyny görkezýär. Azerbaýjan Europeanewropa ýurtlary üçin diňe bir gök ýangyç däl, eýsem geljegiň arassa elektrik energiýasy bilen üpjün etmek üçin iň ygtybarly durnuklylyga öwrülýär Şunuň bilen baglylykda, Bakuw bilen Brýusseliň arasyndaky bu strategiki hyzmatdaşlygyň Europeewropadaky käbir toparlaryň tarapgöý çemeleşmegi sebäpli käwagt emeli päsgelçiliklere duçar bolýandygyny bellemek gerek. Hususan-da, şu ýylyň aprel aýynda ermeni tarapdar toparlaryň Europeanewropa Parlamentinde kabul eden kararyndan soň, Bakuwyň resmi nägileligi we ädilen ädimleri (Eurewronestden çykmak, Europeanewropa Parlamenti bilen hyzmatdaşlygy bes etmek) Brýusselde-de biragyzdan kabul edilmedi Strasburgda geçirilen soňky umumy mejlisde Europeanewropaly deputatlaryň özleri Baku bilen bu krizisiň asyl sebäbiniň Europeanewropa Parlamentiniň tekepbir syýasatydygyny aç-açan boýun aldylar. Azerbaýjan bilen Ermenistan onlarça ýyllyk konfliktden soň ýaraşyk we parahatçylyk şertnamasyna ýakynlaşanda, Brýusseliň oda ýangyç goşýan kararlary kabul etmeginiň düýbünden ýalňyşdygyny bilýärler Şol sebäpli käbir güýçleriň Azerbaýjany izolirlemek ýa-da oňa basyş etmek synanyşyklary hiç hili täsir edip bilmez. Sebäbi Europeanewropa Bileleşiginiň hakyky howpsuzlygy we ykdysady strategiýasy, Bakuwyň artýan agramyny äsgermezlik edip biljek hakyky gyzyklanmalara esaslanýar Deputat Anjelin Fureň belleýşi ýaly, Azerbaýjanyň bu kararlary diňe bir prosessual ädim däl, eýsem Europeewropanyň strategiki jezasy. Şol bir wagtyň özünde, Europeewropa Azerbaýjandan gaz üpjünçiligini üpjün etmäge synanyşýar we syýasy basyş mehanizmlerini işjeňleşdirmek isleýär. Emma bu goşa standartlar indi işlemeýär. Käbir Europeanewropa syýasy toparlary ikitaraplaýyn syýasatdan we dünýäni öwretmek keselinden gutulmasa, Merkezi Aziýanyň we Günorta Kawkazyň täze ýüzi Europeewropasyz dörediler we geosyýasy taýdan izolirlenen partiýa EUB-iň özi bolar Sebäbi Europeanewropa Parlamentiniň başga bir agzasy Tomas Fröhliçiň duýduryş berşi ýaly Azerbaýjan bilen bu dilde gürleşmegi Europeewropanyň energiýa howpsuzlygyna soňky zarba bolup biler. Gysgaça aýdylanda, käbir toparlaryň bu prosesi bozmak synanyşyklaryna garamazdan, resmi Bakuwyň sarsmaz pozisiýasy we global logistika ornuny tutup bolmajak roly bu emeli synanyşyklary netijesiz edýär we Europeewropany hakykata öwürmäge mejbur edýär Baku bilen gepleşikleri alyp barmak we ösdürmek diňe bir theB üçin diplomatik wariant däl, eýsem global bähbitlerini gönüden-göni üpjün etmek üçin gutulgysyz zerurlyk Sözümiziň ahyrynda, Bakuwda geçirilen bu taryhy ýygnagyň Azerbaýjan bilen Europeanewropa Bileleşiginiň arasyndaky geljekdäki ykbalyň käbir Europeanewropa paýtagtlarynyň birtaraplaýyn beýany bilen däl-de, eýsem resmi Baku tarapyndan döredilen deň we pragmatiki gepleşik tablisasy bilen kesgitlenýändigini ýene bir gezek tassyklandygyny aýdyp bileris. Bakuw ýygnagy Europeewropanyň ýokary ýolbaşçylaryna aç-açan habar iberdi: Günorta Kawkazda durnukly parahatçylyk, energiýa howpsuzlygy we global transport taslamalary we has giň geografiýa diňe Azerbaýjanyň ýolbaşçylygy we razyçylygy bilen amala aşyrylyp bilner Ulanylanda saýtdaky materiallara ýüzlenmek möhümdir. Web sahypalarynda maglumat ulanylanda, giperlink bilen salgylanmak hökmanydyr