Bahar Özsoý: BTQ-nyň döwrebaplaşdyrylmagy Orta Koridoryň global bäsdeşlik ukybyny ep-esli ýokarlandyrar

Soňky ýyllarda global söwda ýollarynyň üýtgedilmegi we alternatiw transport koridorlarynyň strategiki ähmiýeti nukdaýnazaryndan Orta Koridor asewraziýa giňişliginiň iň geljegi uly tranzit liniýalarynyň birine öwrüldi. Baku-Tbilisi-Kars (BTQ) demir ýolunyň döwrebaplaşdyrylmagy we ýyllyk ýük kuwwatynyň 1 million tonnadan 5 million tonna çenli ýokarlanmagy Orta Koridoryň halkara bäsdeşlik ukybyny ep-esli güýçlendirýän möhüm ädimdir. Bu etap, Azerbaýjan tarapyndan asewraziýanyň esasy tranzit we logistika merkezleriniň birine öwrülmek ugrunda durmuşa geçirilýän uzak möhletleýin strategiýanyň bir bölegi hökmünde baha berilmelidir Ankara Hajy Baýram Weli uniwersitetiniň halkara gatnaşyklar fakultetiniň dosenti, syýasy bilermen Bahar Özsoý bu pikirleri AZERTAC-a beren beýanatynda aýtdy Onuň sözlerine görä, COVID-19 pandemiýasy, Russiýa-Ukraina söweşi sebäpli ýüze çykan geosyýasy näbellilikler we Gyzyl deňizde ýüze çykan howpsuzlyk problemalary sebäpli üpjünçilik zynjyrynyň kesilmegi dünýä söwdasyna gatnaşyjylary alternatiw ugur gözlemäge mejbur etdi. Hususan-da, Sues kanalynda we Bab al-Mandab liniýasynda ýüze çykýan töwekgelçilikler Aziýanyň we Europeewropanyň arasyndaky söwdanyň belli bir ugurlara garaşlylygy sebäpli ýüze çykýan kynçylyklary ýene bir gezek açdy. Bu şertlerde Hytaýdan başlap, Merkezi Aziýa, Hazar basseýni, Günorta Kawkaz we Türkiýäniň üsti bilen Europeewropa çenli uzalyp gidýän Orta koridor diňe bir alternatiw tranzit ýoly bolman, eýsem asewraziýanyň geljekki ykdysady we geosyýasy binagärligini emele getirmek mümkinçiligi bilen strategiki baglanyşyk taslamasy hökmünde öňe çykýar: “Orta ýol koridorynyň üstünligi, ulag ýolunyň tamamlanmagyna we netijeliligine baglydyr. doly ulanylmagy diýseň möhüm waka. Gürjüstanda geçirilen rekonstruksiýa işleri Netijede, ýyllyk ýük göterijilik kuwwaty 1 million tonnadan 5 million tonna çenli ýokarlandy. Şeýlelik bilen, BTQ liniýasy Orta Koridoryň iň möhüm geçelgeleriniň biriniň ýok edilmegine goşant goşdy Bilermen Merkezi koridoryň kuwwatynyň ýokarlanmagynyň Orta Koridoryň halkara bäsdeşlik ukybyny ep-esli güýçlendirjekdigini aýtdy. "Häzirki wagtda tranzit wagtlary, logistika çykdajylary we marşrut howpsuzlygy global logistika pudagynyň esasy kesgitleýjilerine öwrüldi. Syýasy töwekgelçilikleriň we Demirgazyk Koridoryň ýüzbe-ýüz bolýan deňiz transportyndaky kynçylyklaryň fonunda Merkezi Koridoryň kuwwatynyň ýokarlanmagy Orta Koridora has köp ýük çekmäge we Europeewropa-Aziýa söwdasynda has güýçli alternatiwa hökmünde özüni görkezmäge mümkinçilik berer. Bu amal diňe bir sebitdäki ýurtlaryň üstaşyr girdejilerini artdyrman, eýsem koridorda ýerleşýän logistika merkezleriniň we senagat zolaklarynyň ösüşini hem tizleşdirer "-diýdi Bahar Ozsoý, agzalan ösüşiň Azerbaýjan üçin möhüm strategiki netijeleriniň bardygyny aýtdy. Soňky ýigrimi ýylda energiýa eksportçysy bolmakdan başga-da, Azerbaýjan transport infrastrukturasyna goýlan maýa goýumlary sebäpli bu maksada ädim-ädim çemeleşýär. Bakuw halkara deňiz söwda porty, Hazar geçelgesi transport taslamalary we BTK demir ýoly bilelikde baha berlende, Azerbaýjanyň diňe bir üstaşyr ýurt bolman, eýsem asewraziýa logistika torlarynyň esasy merkezleriniň birine öwrülmegi äşgärdir. BTQ kuwwatynyň artmagy Azerbaýjanyň Gündogar-Günbatar söwdasyndaky roluny hasam güýçlendirer, ýurduň üstaşyr girdejilerini, logistika hyzmatlaryny we sebitleýin ykdysady täsirini giňeltmek üçin şert döreder Bilermen, häzirki wagtda BTQ demir ýolunyň döwrebaplaşdyrylmagynyň tamamlanmagyna diňe tehniki infrastruktura taslamasy hökmünde garalmaly däldigini aýtdy. Bu ösüş, Orta söwda koridorynyň dünýä söwda ulgamynda has görnükli orny eýelemegine, türk dünýäsi bilen Europeewropanyň arasynda ykdysady integrasiýanyň güýçlenmegine we Azerbaýjanyň asewraziýanyň esasy tranzit-logistika merkezleriniň birine öwrülmegine hyzmat edýär. Ösýän geosyýasy bäsdeşlik we global söwda dinamikasynyň üýtgemegi göz öňünde tutulanda, BTQ liniýasynyň täze ýük potensialy, ýakyn döwürde Orta Koridoryň halkara ýagdaýyny kesgitleýän esasy faktorlardan biri bolar "Indiki etapda, Hazar geçelgeleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak, sanly gümrük goşundylaryny we koridorda logistika utgaşdyrylyşyny giňeltmek güýçlendirmek ýaly ädimler gazanylan üstünlikleri has-da berkitmäge hyzmat eder. Institusional hyzmatdaşlygyň mehanizmleri bilen fiziki infrastruktura maýa goýumlaryny goldamak, Orta Koridoryň asewraziýa söwdasyndaky strategiki roluny hasam güýçlendirer we sebitiň dünýä ykdysady ulgamynda ähmiýetini ýokarlandyrar "-diýdi 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir